Kod zawodu ZUS – 331301
Kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) – najczęściej powiązane ze stanowiskiem księgowego:
- PKD 64.11.Z – działalność banku centralnego;
- PKD 69.20.Z – działalność rachunkowo-księgowa; doradztwo podatkowe;
- PKD 82.11.Z – działalność usługowa związana z administracyjną obsługą biura;
- PKD 94.12.Z – działalność organizacji profesjonalnych.
Czym zajmuje się księgowy?
Księgowy odpowiada za prowadzenie operacji finansowych zgodnie z zasadami rachunkowości, księgowanie dokumentów oraz weryfikację poprawności deklaracji podatkowych i sprawozdań. To rola o kluczowym znaczeniu dla każdej organizacji, ponieważ zapewnia prawidłowość rozliczeń finansowych i zgodność z przepisami prawa.
Praca księgowego polega na systematycznym rejestrowaniu i porządkowaniu informacji finansowych, które stanowią fundament do podejmowania decyzji biznesowych przez zarząd firmy.
Główne obowiązki księgowego
Zakres obowiązków księgowego jest szeroki i obejmuje zarówno czynności codzienne, jak i zadania okresowe:
Prowadzenie dokumentacji księgowej
W ramach prowadzenia dokumentacji wykonywane są m.in. następujące czynności:
- prowadzenie ksiąg rachunkowych na podstawie dowodów księgowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- prowadzenie ewidencji księgowej i uzgadnianie jej z księgą główną,
- dekretowanie i księgowanie operacji gospodarczych,
- prowadzenie pełnej lub uproszczonej księgowości podmiotów gospodarczych,
- ewidencja środków trwałych,
- prowadzenie rejestru VAT,
- ewidencja wyciągów bankowych,
- kontrola dokumentacji księgowej i nadzór nad prawidłowym obiegiem dokumentów.
Rozliczenia finansowe i bankowe
W obszarze rozliczeń finansowych i bankowych księgowy realizuje m.in.:
- uzgadnianie rozrachunków i transakcji finansowych oraz rozliczanie operacji,
- przeprowadzanie wstępnej kontroli operacji gospodarczych i finansowych,
- księgowanie faktur od dostawców i przygotowywanie płatności,
- przygotowywanie przelewów bankowych wynagrodzeń,
- bieżące rozliczenia z bankami i innymi instytucjami finansowymi,
- uzgadnianie sald należności i zobowiązań z kontrahentami oraz wyjaśnianie różnic,
- rozliczanie faktur z importu i eksportu,
- prowadzenie ewidencji kasowej.
Rozliczenia kadrowo-płacowe
W zakresie kadr i płac odpowiedzialność obejmuje m.in.:
- sporządzanie list płac oraz przygotowywanie przelewów wynagrodzeń,
- rozliczanie należności wynikających z przepisów wewnętrznych (delegacje, zaliczki, odprawy, odszkodowania),
- obsługę programu Płatnik w rozliczeniach z ZUS,
- rozliczanie należności w ZUS, w tym składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
- zgłaszanie pracowników oraz przedsiębiorców do ubezpieczeń społecznych,
- prowadzenie korespondencji z ZUS, odpowiadanie na wezwania i wnioski o wyjaśnienia,
- obsługę elektronicznej platformy ZUS PUE,
- składanie wniosków o zasiłki (macierzyński, chorobowy, opiekuńczy).
Sprawozdawczość i deklaracje podatkowe
W obszarze sprawozdawczości i podatków kluczowe są następujące zadania:
- sporządzanie deklaracji podatkowych (CIT, VAT, ZUS),
- przygotowywanie sprawozdań finansowych (m.in. bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa),
- sporządzanie rocznych sprawozdań finansowych,
- dokonywanie rozliczeń podatku dochodowego,
- księgowanie i wyliczanie rezerw podatku odroczonego, rozliczeń międzyokresowych i kosztów,
- przygotowywanie raportów dla organów (np. GUS),
- sporządzanie raportów finansowych i raportów okresowych,
- uzgadnianie kont księgowych oraz przeprowadzanie analiz finansowych dla zarządu.
Współpraca i dokumentacja
Księgowy współpracuje z instytucjami i dba o pełny, bezpieczny obieg dokumentów:
- współpraca z US (Urząd Skarbowy), ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych), GUS (Główny Urząd Statystyczny), NBP (Narodowy Bank Polski),
- wystawianie zaświadczeń i dokumentów związanych z wynagrodzeniami oraz innych dokumentów rozliczeniowych,
- przechowywanie dowodów księgowych oraz nadzór nad obiegiem dokumentów finansowych,
- monitorowanie zmian w prawie podatkowym,
- współpraca z pozostałymi działami firmy,
- współpraca z klientami zewnętrznymi (dostawcy usług, kancelaria prawna, urzędy, biegły rewident),
- inwentaryzacja raz w roku,
- archiwizacja dokumentacji,
- przygotowanie dokumentów do audytu.
Zaawansowane funkcje
Do zadań zaawansowanych należy także doradztwo podatkowe – pomoc w optymalizacji podatków, interpretacji przepisów oraz dostarczaniu aktualnych informacji o zmianach w prawie, oraz bieżąca weryfikacja dokumentacji finansowej – sprawdzanie poprawności faktur, deklaracji podatkowych i sprawozdań finansowych.
Wymagania i kwalifikacje
Zawód księgowego w Polsce nie jest uregulowany prawnie, co oznacza brak obowiązkowej certyfikacji czy licencji. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (SKwP) rekomenduje posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia OC oraz respektowanie zasad etyki zawodowej.
Osoby aspirujące do zawodu księgowego powinny dysponować:
- wiedzą z zakresu rachunkowości i prawa podatkowego – znajomością przepisów i zasad księgowości;
- umiejętnościami analitycznymi i dokładnością – praca wymaga precyzji i uwagi do szczegółów;
- znajomością programów księgowych i systemów informatycznych – praktyczną obsługą narzędzi finansowo-księgowych;
- umiejętnościami komunikacyjnymi – efektywną współpracą z działami wewnętrznymi i instytucjami zewnętrznymi;
- praktyką zawodową – SKwP podkreśla znaczenie doświadczenia w pracy na realnych danych.
Na etapie rozwoju kariery warto zdobyć międzynarodowe certyfikaty, takie jak ACCA, które zwiększają możliwości zawodowe także za granicą.
Ścieżka kariery i rozwoju
Zawód księgowego oferuje szerokie możliwości specjalizacji oraz awansu.
Specjalizacje zawodowe
Najczęściej wybierane specjalizacje to:
- Specjalista ds. podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) – zajmuje się rozliczeniami podatkowymi osób indywidualnych, analizuje ulgi i optymalizuje rozliczenia klientów;
- Specjalista ds. podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) – obsługuje przedsiębiorstwa pod kątem podatków, pilnuje zgodności z regulacjami i doradza w zakresie optymalizacji finansowej;
- Specjalista ds. podatku od towarów i usług (VAT) – dba o prawidłowe rozliczenia VAT, monitoruje zmiany w przepisach i przygotowuje deklaracje podatkowe;
- Specjalista ds. kadr i płac – prowadzi dokumentację pracowniczą, sporządza listy wynagrodzeń, nadzoruje umowy i ewidencję czasu pracy.
Poziomy zaawansowania
Ścieżka kariery często obejmuje awans na stanowisko głównego księgowego, którego obowiązki obejmują:
- sporządzanie sprawozdań finansowych według określonych standardów (polska ustawa o rachunkowości, IFRS, US GAAP),
- odpowiedzialność za opracowanie planu kont zgodnie z wymogami controllingu i prawem podatkowym,
- nadzór nad prawidłowym obiegiem dokumentów księgowych,
- kontakt i współpracę z instytucjami zewnętrznymi.
W jakich firmach i branżach pracują księgowi?
Księgowy może pracować w praktycznie każdym rodzaju organizacji prowadzącej działalność gospodarczą. Ze względu na kody PKD, księgowi zatrudniani są zwłaszcza w:
- bankach i instytucjach finansowych (PKD 64.11.Z),
- biurach rachunkowych i firmach doradztwa podatkowego (PKD 69.20.Z),
- firmach świadczących usługi administracyjne (PKD 82.11.Z),
- organizacjach zawodowych (PKD 94.12.Z),
- firmach handlowych, usługowych i produkcyjnych każdej wielkości,
- jednostkach sektora publicznego,
- organizacjach pozarządowych.
Księgowy może być zatrudniony bezpośrednio w dziale finansowo-księgowym firmy lub działać jako niezależny specjalista obsługujący wielu klientów.
Narzędzia i umiejętności techniczne
Współczesny księgowy powinien swobodnie korzystać z nowoczesnych narzędzi:
- systemów informatycznych – zarządzanie danymi finansowymi i automatyzacja procesów,
- rozwiązań chmurowych – bezpieczne przechowywanie danych i zdalny dostęp,
- programów rachunkowych – specjalistyczne oprogramowanie do prowadzenia ksiąg,
- platform cyfrowych – obsługa elektronicznej platformy ZUS PUE i systemów e-rozliczeń,
- integracji systemów – łączenie oprogramowania księgowego z innymi narzędziami firmy.
Rola księgowego w firmie
Księgowy jest jedną z najważniejszych osób w firmie – odpowiada za rozliczenia i prowadzenie dokumentacji finansowej. Jego praca stanowi fundament dla:
- podejmowania decyzji biznesowych przez zarząd,
- zapewnienia zgodności firmy z obowiązującymi przepisami prawa,
- ochrony majątku firmy,
- budowania wiarygodności finansowej organizacji.
Prawidłowo prowadzona księgowość minimalizuje ryzyko, zwiększa przejrzystość finansów i wspiera długofalowy rozwój przedsiębiorstwa.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
