Kod zawodu ZUS dla krawca to 753105. Ten kod klasyfikacji zawodów stosowany jest w formularzach ZUS ZUA i ZUS ZZA przy zgłaszaniu do ubezpieczeń, szczególnie w zgłoszeniach pierwszorazowych i korektach. Główne pasujące kody PKD dla usług krawieckich to 14.19.Z (produkcja odzieży) oraz 95.29.Z (naprawa odzieży i tekstyliów). Wybór właściwego kodu PKD jest kluczowy dla uniknięcia błędów w rejestracji działalności, rozliczeniach ZUS i podatkowych oraz dostępu do ulg branżowych.
Dodatkowe, często stosowane kody PKD powiązane z branżą krawiecką to:
- 14.11.Z – produkcja odzieży skórzanej;
- 13.92.Z – produkcja gotowych wyrobów tekstylnych;
- 13.99.Z – produkcja pozostałych wyrobów tekstylnych;
- 13.30.Z – wykończanie wyrobów włókienniczych;
- 13.20.A–C – produkcja tkanin bawełnianych, wełnianych i z włókien chemicznych.
Czym zajmuje się krawiec?
Krawiec (kod ZUS 753105) samodzielnie konstruuje i szyje odzież damską, męską i dziecięcą z różnego rodzaju materiałów, w tym ze skór licowych i materiałów licopodobnych.
Zawód obejmuje szycie odzieży lekkiej (bluzki, suknie) i ciężkiej (garnitury, płaszcze), a także projektowanie, krojenie, przeróbki oraz naprawy. Krawiec dopasowuje modele do sylwetki klienta, łącząc rzemiosło z estetyką i funkcjonalnością.
Obowiązki krawca
Obowiązki krawca są precyzyjnie określone w klasyfikacji zawodów i obejmują pełen cykl pracy z odzieżą. Główne zadania to:
- przygotowywanie stanowiska i maszyn do szycia (sprawdzenie działania, dobór igieł i nici),
- dobór modelu do sylwetki klienta i konstruowanie szablonów,
- układanie szablonów, obrysowywanie i wykrawanie elementów z materiałów podstawowych i dodatków (watolina, wkłady, podszewki),
- podklejanie krawędzi, prasowanie detali i gotowej odzieży,
- szycie elementów, kalkulacja kosztów wykonania oraz konserwacja maszyn po pracy,
- naprawa i przeróbka odzieży (PKD 95.29.Z).
W punktach usługowych krawcy mierzą sylwetki, doradzają materiały i zapewniają bezpośrednią obsługę klienta.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać krawcem, potrzebne są umiejętności praktyczne nabyte poprzez naukę w szkołach branżowych, technikach odzieżowych lub na kursach zawodowych. Wymagane jest potwierdzenie kwalifikacji egzaminem czeladniczym lub mistrzowskim w Izbie Rzemieślniczej.
Kluczowe kompetencje to:
- znajomość maszyn szwalniczych, materiałów i technik krojenia,
- precyzja, zmysł estetyczny oraz umiejętność pracy z klientem,
- doświadczenie w szyciu z różnych tkanin, w tym skór.
Dla samozatrudnionych ważna jest także znajomość przepisów BHP i podstaw księgowości do rozliczeń ZUS i PKD.
Ścieżka kariery i rozwoju
Ścieżka kariery krawca często zaczyna się od pomocnika krawieckiego (kod ZUS 932905), prowadzi przez czeladnika i mistrza, a może zakończyć się własnym warsztatem lub rolą projektanta/krojczego. Możliwy rozwój to:
- Specjalizacja – kuśnierz (753106), krojczy (753202), kożusznik (753104) lub kapelusznik (753103);
- Własna działalność – otwarcie punktu usługowego z kodem PKD 14.19.Z, korzystając z dotacji dla rzemiosła;
- Zaawansowanie – kierownik wzorcowni, projektant mody lub nauczyciel zawodu w szkołach branżowych;
- Modernizacja – nauka projektowania CAD dla odzieży lub e-commerce do sprzedaży online.
Rozwój wspiera Cech Rzemiosł Tekstylnych oraz kursy doskonalące oferowane przez instytucje jak OPZZ czy szkoły policealne.
Miejsca pracy i branże
Krawcy pracują w różnorodnych sektorach, dostosowanych do kodów PKD:
| Branża/firma | Przykładowe kody PKD | Charakterystyka pracy |
|---|---|---|
| Punkty usługowe i warsztaty | 14.19.Z, 95.29.Z | Szycie na zamówienie, naprawy dla klientów indywidualnych. |
| Firmy odzieżowe i produkcja | 14.11.Z, 13.92.Z, 13.99.Z | Masowa produkcja odzieży damskiej/męskiej/dziecięcej, w tym skórzanej. |
| Wzorcownie modelowe | 13.20.A–C, 13.30.Z | Konstruowanie prototypów, krojenie dla marek modowych. |
| Przemysł tekstylny | 13.10.A, 13.91.Z | Praca z przędziami, tkaninami i dzianinami. |
| Teatr i kostiumy | 14.19.Z | Szycie sceniczne, historyczne rekonstrukcje. |
Zawód dostępny jest w małych firmach rzemieślniczych, dużych zakładach odzieżowych (np. produkcja uniformów) i atelier mody. Rośnie popyt na krawców specjalizujących się w zrównoważonej modzie i personalizacji.
Perspektywy i wyzwania
Zawód krawca oferuje stabilność dzięki stałemu zapotrzebowaniu na szycie i naprawy, mimo konkurencji fast fashion. Mediana zarobków w Polsce to 4000–6000 zł brutto (dane rynkowe 2025), wyższa w dużych miastach lub przy wąskich specjalizacjach. Główne wyzwania to sezonowość (szczyt jesienią i wiosną) oraz adaptacja do technologii cyfrowych. Właściwy dobór kodów ZUS i PKD ułatwia rozwój firmy oraz zmniejsza ryzyko błędów i kar administracyjnych.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
