Kod zawodu ZUS dla kopacza to 931202. Ten kod klasyfikuje stanowisko związane z ręcznym wykonywaniem wykopów pod fundamenty, piwnice oraz instalacje podziemne.
Pasujące kody PKD obejmują m.in.:
- PKD 43.13.Z – wykonywanie wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich;
- PKD 43.12.Z – przygotowanie terenu pod budowę;
- PKD 42.11.Z – roboty związane z budową dróg i autostrad;
- PKD 42.21.Z – roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych;
- PKD 42.22.Z – roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych;
- PKD 42.91.Z – roboty związane z budową obiektów inżynierii wodnej;
- PKD 42.99.Z – roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej;
- PKD 43.11.Z – rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych;
- PKD 33.12.Z – naprawa i konserwacja maszyn;
- PKD 77.31.Z – wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych.
Te kody odzwierciedlają branże, w których kopacz wykonuje proste roboty ziemne.
Czym zajmuje się kopacz?
Kopacz to pracownik budowlany wykonujący proste roboty ziemne: ręczne kopanie wykopów pod fundamenty, piwnice oraz instalacje podziemne (rury, kable).
Jego praca umożliwia przygotowanie terenu do dalszych etapów budowy – bez solidnie wykonanych wykopów i fundamentów konstrukcja nie może powstać.
Obowiązki kopacza
Główne zadania na tym stanowisku obejmują:
- ręczne wykonywanie wykopów pod fundamenty, piwnice i instalacje,
- zabezpieczanie ścian wykopów przed osunięciami,
- uporządkowanie terenu po zakończeniu robót ziemnych,
- dbałość o stan techniczny narzędzi (np. łopata, taczka, kilof),
- przestrzeganie zasad BHP, higieny pracy i ochrony przeciwpożarowej.
W praktyce kopacz często wspiera także układanie kostki brukowej, poziomowanie terenu i drobne prace drogowe (obsługa zagęszczarki, przecinarki, remonty nawierzchni).
Typowy dzień pracy trwa ok. 10 godzin, a zatrudnienie jest projektowe – od budowy do budowy.
Wymagania i predyspozycje
Do zawodu kopacza nie są potrzebne studia wyższe. Wystarczy zasadnicze wykształcenie zawodowe o profilu budowlanym.
Kluczowe predyspozycje fizyczne to:
- doskonała kondycja fizyczna – praca wymaga intensywnego wysiłku;
- wytrzymałość na upały i słońce – praca w terenie i ekspozycja na warunki atmosferyczne;
- sprawność manualna – brak schorzeń rąk (np. artretyzm) oraz poważnych urazów palców.
Do najczęstszych przeciwwskazań należą:
- alergie na pył i kurz,
- astma,
- skłonność do urazów.
Ryzyko zawodowe i bezpieczeństwo
Praca kopacza niesie wysokie ryzyko. Główne zagrożenia to:
- urazy fizyczne (złamania, otarcia) spowodowane narzędziami,
- pył i kurz wywołujące problemy oddechowe,
- zagrożenia pożarowe.
Dokumenty oceny ryzyka (ORZ 931202) identyfikują czynniki szkodliwe, narzędzia i materiały, podkreślając konieczność regularnych szkoleń BHP. Kopacz powinien zawsze ściśle przestrzegać procedur, by chronić siebie i zespół.
Ścieżka kariery i rozwój
Możliwe kierunki rozwoju obejmują:
- operatora maszyn budowlanych (np. koparki, walce),
- pracownika drogowego lub brukarza (układanie kostki, remonty nawierzchni),
- brygadzistę w ekipach bitumicznych lub drogowych.
Rozwój opiera się głównie na praktyce na budowie, choć zdobyte doświadczenie ułatwia przekwalifikowanie w firmach budowlanych.
Gdzie pracować jako kopacz – firmy i branże
Kopacze są zatrudniani przede wszystkim w przedsiębiorstwach budowlanych realizujących:
- budowę obiektów mieszkalnych i gospodarczych,
- prace drogowe (remonty nawierzchni, układanie krawężników),
- roboty ziemne pod rurociągi, linie energetyczne i inżynierię wodną (kody PKD 42.xx),
- przygotowanie terenu i rozbiórki (kody PKD 43.xx).
Przykładowe oferty: firmy takie jak Drogomex Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych S.A. czy SBM Sp. z o.o. rekrutują do brygad drogowych i brukarskich, często oferując umowę o pracę, dojazd i stabilne zatrudnienie; atutem bywa prawo jazdy kat. B.
Zarobki i warunki zatrudnienia
Przeciętne wynagrodzenie kopacza wynosi 3000–5000 zł netto miesięcznie i zależy od doświadczenia oraz formy umowy (umowa o pracę lub zlecenie).
Warunki są wymagające: długie zmiany, praca na otwartej przestrzeni i niewiele benefitów pozapłacowych. Zatrudnienie bywa sezonowe, powiązane z realizacją konkretnych projektów.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
