Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 313901. Poniżej znajdziesz najczęściej powiązane kody PKD z krótkim opisem:

• 05.20.Z – wydobywanie węgla brunatnego;
• 07.10.Z – górnictwo rud żelaza;
• 07.21.Z – górnictwo rud uranu i toru;
• 07.29.Z – górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych;
• 08.12.Z – wydobywanie żwiru i piasku oraz gliny i kaolinu;
• 08.93.Z – wydobywanie soli;
• 08.99.Z – pozostałe górnictwo i wydobywanie;
• 09.90.Z – działalność usługowa wspomagająca górnictwo;
• 10.81.Z – produkcja cukru;
• 11.06.Z – produkcja słodu.

Czym zajmuje się kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych?

Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych wdraża, kontroluje stan techniczny oraz naprawia roboty przemysłowe. Pracuje głównie w zakładach produkcyjnych, gdzie jego celem jest obsługiwanie i nadzorowanie bieżącej pracy robotów i manipulatorów, a także ich serwisowanie i przeprogramowywanie do nowych zadań.

Realizuje kontrole okresowe i doraźne, planuje konserwacje oraz naprawy, przewiduje awarie na podstawie analiz i dostosowuje mechanizmy robotów oraz urządzenia peryferyjne do zmieniających się zleceń produkcyjnych.

Zawód jest kluczowy w erze automatyzacji przemysłu, gdzie roboty wykonują powtarzalne, precyzyjne operacje (spawanie, montaż, transport). Kontroler działa samodzielnie lub w zespole, często w systemie jedno-, dwu- lub trzyzmianowym, dopasowując się do specyfiki procesu.

Obowiązki i zadania zawodowe

Obowiązki kontrolera obejmują szeroki zakres czynności technicznych, od diagnostyki po programowanie. Główne zadania to:

• okresowe testy i diagnostyka – wykonywanie testów kontrolnych robotów oraz weryfikacja poprawności działania podzespołów;
• pomiary mechaniczne – ustalanie dopuszczalnych luzów w zespołach ruchowych na podstawie precyzyjnych pomiarów;
• naprawy mechaniczne i układów napędowych – usuwanie usterek elementów mechanicznych, napędu elektrycznego oraz zespołów hydraulicznych i pneumatycznych;
• regulacja i konserwacja – utrzymanie systemów mechaniki precyzyjnej i napędów elektrycznych (np. silniki krokowe, liniowe, mikromaszyny) w stabilnych parametrach pracy;
• programowanie i uruchamianie – modyfikacja pamięci robota przy zmianie technologii, asortymentu lub parametrów oraz tworzenie i uruchamianie nowych programów sterujących;
• instalacja i rozruch – montaż mechaniczny i elektryczny robotów oraz osprzętu peryferyjnego na nowych stanowiskach;
• obsługa automatyki przemysłowej – bieżące utrzymanie i konserwacja urządzeń elektronicznej automatyki przemysłowej;
• organizacja bezpiecznego stanowiska – praca zgodnie z zasadami BHP, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska i ergonomii.

Kontroler współodpowiada za bezpieczeństwo maszyn – m.in. stan osłon ruchomych części, sygnalizację, blokady, wentylację i odciągi.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacje

Pracodawcy poszukują kandydatów z wykształceniem średnim technicznym (preferowany technik mechatronik) lub z potwierdzoną kwalifikacją E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych. Cenieni są także absolwenci kierunków: technik elektryk oraz mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych – po ukończeniu specjalistycznych szkoleń.

Kluczowe znaczenie mają kursy producentów robotów (np. FANUC, ABB, KUKA) z zakresu serwisu i programowania. Atutem jest świadectwo kwalifikacyjne SEP do eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych do 1 kV.

Wymagania psychofizyczne i zdrowotne

Zawód wymaga dokładności, rzetelności, dbałości o porządek, a także umiejętności pracy samodzielnej i zespołowej. Niezbędne są: sprawność manualna, biegłość w posługiwaniu się narzędziami pomiarowymi oraz zdolność przewidywania zachowania maszyn w warunkach zakłóceń. Najczęstsze przeciwwskazania to:

• alergie na smary i oleje,
• epilepsja,
• ograniczone zdolności manualne,
• niekorygowane wady wzroku lub słuchu,
• daltonizm.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Rozpoczęcie kariery zwykle następuje po technikum mechatronicznym lub pokrewnym, uzupełnionym o certyfikowane kursy producentów (np. FANUC, ABB, KUKA). Początkujący kontroler wspiera doświadczony zespół w serwisie, a wraz z praktyką szybko awansuje na stanowiska samodzielne.

Możliwości rozwoju

Poniżej najczęstsze kierunki rozwoju w tym zawodzie:

• specjalizacja w programowaniu – obsługa zaawansowanych robotów, w tym cobotów współpracujących z człowiekiem;
• awans – na inżyniera mechatronika lub kierownika utrzymania ruchu;
• zawody pokrewne – w grupie 3139 kontrolerzy procesów przemysłowych, np. 313903 operator robotów i manipulatorów czy 313904 operator zautomatyzowanej linii produkcyjnej;
• dalsza ścieżka – zarządzanie zespołem UR, konsulting automatyki lub praca w działach B+R firm robotycznych.

Ciągłe szkolenia (np. SEP, BHP) i doświadczenie przekładają się na wynagrodzenia od 5000–8000 zł brutto na start do 12000+ zł dla ekspertów (wg danych rynkowych z portali pracy).

Gdzie pracować – branże i pracodawcy

Kontrolerzy pracują w zakładach produkcyjnych z robotyzacją, głównie w branżach ciężkich i spożywczych, zgodnie z powyższymi kodami PKD. Przykłady:

Zatrudnienie czeka w dużych koncernach (kopalnie, fabryki motoryzacyjne, zakłady chemiczne) oraz w firmach serwisowych robotyki. Rynek rośnie wraz z automatyzacją – prognozy wskazują na deficyt specjalistów.

Zawód łączy mechanikę, elektronikę i informatykę, oferując stabilność w nowoczesnym przemyśle.