Kod zawodu ZUS: 311503. Pasującym kodem PKD dla działalności związanej z tym zawodem jest PKD 71.20.B – pozostałe badania i analizy techniczne.
Kontroler stanu technicznego pojazdów to specjalista odpowiedzialny za ocenę stanu technicznego i zdolności eksploatacyjnej pojazdów samochodowych oraz przyczep, głównie w bazach transportowych przed ich wyjazdem do pracy.
Jego rola jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego – kontroluje pojazdy, ocenia sprawność kierowców oraz nadzoruje obsługi i dokumentację floty.
Czym się zajmuje kontroler stanu technicznego pojazdów?
Kontroler sprawdza i potwierdza w karcie drogowej wykonanie codziennej obsługi pojazdu przez kierowcę, w tym jego sprawność fizyczną (zwłaszcza trzeźwość), zgłaszając ewentualne uchybienia służbom dyspozytorskim. Planuje okresowe obsługi techniczne, nadzoruje ich realizację, weryfikuje jakość oraz prowadzi i archiwizuje dokumentację techniczną pojazdów.
Zawód ten różni się od diagnosty samochodowego, który przeprowadza badania na stacjach kontroli pojazdów z użyciem specjalistycznej aparatury (często z częściowym demontażem) i wydaje decyzje o dopuszczeniu do ruchu. Kontroler skupia się na codziennych kontrolach w firmach transportowych, bez konieczności formalnych uprawnień diagnostycznych.
Dla przejrzystości, poniżej kluczowe różnice między rolami:
| Aspekt | Kontroler stanu technicznego pojazdów | Diagnosta samochodowy |
|---|---|---|
| Miejsce pracy | bazy i floty transportowe, zaplecza warsztatowe | stacja kontroli pojazdów (SKP) |
| Cel działań | bieżąca gotowość i bezpieczeństwo pojazdu we flocie | dopuszczenie pojazdu do ruchu po badaniu technicznym |
| Zakres czynności | kontrole wizualne i funkcjonalne bez demontażu, nadzór nad obsługami i dokumentacją | pomiary i testy z użyciem aparatury, możliwy demontaż elementów |
| Uprawnienia | brak obowiązku posiadania uprawnień diagnosty | wymagane uprawnienia diagnostyczne (egzamin państwowy) |
| Efekt | potwierdzenie w karcie drogowej, zlecenia napraw i obsług | wynik badania i decyzja o dopuszczeniu lub zakazie dalszej jazdy |
Obowiązki i zadania zawodowe
Główne obowiązki kontrolera obejmują szczegółowe zadania zapewniające gotowość pojazdów do eksploatacji:
- przeprowadzanie codziennej kontroli stanu technicznego pojazdów i przyczep przed pracą: sprawdzanie skuteczności hamulców, połączeń układu kierowniczego, luzu kierownicy, ustawienia kół, oświetlenia, ogumienia oraz urządzeń sygnalizacyjnych,
- ocenę fizycznego przygotowania kierowcy, w tym trzeźwości, ze zgłaszaniem wątpliwości służbom,
- weryfikację obsługi codziennej przez kierowcę: czynności zdawczo-odbiorcze, porządkowe, smarownicze i przeglądowe zgodnie z instrukcją fabryczną,
- potwierdzanie podpisem w karcie drogowej sprawności pojazdu,
- planowanie i sporządzanie harmonogramów obsług: pierwszej i drugiej obsługi technicznej oraz sezonowych (letniej i zimowej),
- kierowanie pojazdów do obsług i napraw, kontrolę jakości ich wykonania oraz wystawianie zleceń na naprawy bieżące na podstawie usterek zgłaszanych przez kierowców lub wykrytych podczas kontroli,
- zabezpieczanie wycofanych pojazdów przed zniszczeniem do czasu zagospodarowania,
- sprawdzanie stanu pojazdu po naprawie głównej wykonanej poza jednostką,
- gromadzenie i przechowywanie dokumentacji technicznej floty,
- uczestnictwo w komisjach badających awarie (takie jak uszkodzenia zbiornika paliwa czy silnika) oraz w analizach norm zużycia paliwa, wraz ze sporządzaniem protokołów,
- instruowanie kierowców i personelu o zasadach bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska.
Dodatkowe zadania to pełnienie roli brygadzisty lub mistrza w stacjach obsługowo-naprawczych oraz dyspozytora w firmach transportowych.
Wymagania i kwalifikacje
Do zawodu nie są wymagane formalne uprawnienia diagnostyczne jak u diagnosty samochodowego. W praktyce liczą się następujące wymagania i kwalifikacje:
- Wykształcenie – preferowane średnie techniczne (np. technik/mechanik pojazdów samochodowych);
- Doświadczenie – praktyka w warsztacie, serwisie lub w utrzymaniu floty;
- Wiedza techniczna – budowa i eksploatacja pojazdów, układy: hamulcowy, kierowniczy, oświetlenie;
- Umiejętności – ocena stanu mechanicznego, diagnozowanie usterek, czytanie dokumentacji technicznej;
- BHP i ekologia – znajomość zasad bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska;
- Cechy osobowe – dokładność, odpowiedzialność, spostrzegawczość i dbałość o detale;
- Uprawnienia – brak wymogu posiadania uprawnień diagnosty; mile widziane szkolenia specjalistyczne.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Rozwój w zawodzie zwykle opiera się na zdobywaniu doświadczenia i poszerzaniu kompetencji. Przykładowa ścieżka rozwoju wygląda następująco:
- Start – stanowiska pomocnicze w warsztatach lub bazach transportowych;
- Awans – brygadzista lub mistrz stacji obsługowo-naprawczej;
- Koordynacja – dyspozytor taboru z nadzorem nad harmonogramami obsług;
- Zarządzanie – kierownik floty/utrzymania ruchu;
- Specjalizacja – diagnosta po zdobyciu uprawnień (egzamin państwowy);
- Szkolenia – regularne kursy z nowych technologii (pojazdy elektryczne i hybrydowe) oraz BHP.
Gdzie pracować? firmy i branże
Kontroler pracuje głównie w:
- bazach i flotach transportowych (przewozy towarowe i pasażerskie),
- stacjach obsługowo-naprawczych pojazdów,
- firmach logistycznych i spedycyjnych,
- przedsiębiorstwach komunalnych (autobusy, śmieciarki).
Branże: transport drogowy, logistyka, usługi naprawcze. Praca w pomieszczeniach i na otwartych placach, często w systemie zmianowym.
Zawód kontrolera stanu technicznego pojazdów zapewnia stabilne zatrudnienie w kluczowym sektorze motoryzacyjnym, gdzie bezpieczeństwo jest priorytetem, z rosnącym zapotrzebowaniem na fachowców w erze nowoczesnych flot.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
