Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 132204.

Kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) – najczęściej powiązane z tym stanowiskiem są następujące pozycje:

• PKD 05.20.Z – wydobywanie węgla brunatnego (lignitu);
• PKD 07.10.Z – górnictwo rud żelaza;
• PKD 07.21.Z – górnictwo rud uranu i toru;
• PKD 07.29.Z – górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych;
• PKD 08.12.Z – wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie gliny i kaolinu;
• PKD 08.93.Z – wydobywanie soli;
• PKD 08.99.Z – pozostałe górnictwo i wydobywanie;
• PKD 09.90.Z – działalność usługowa wspomagająca pozostałe górnictwo i wydobywanie.

Czym się zajmuje kierownik ruchu zakładu górniczego?

Kierownik ruchu zakładu górniczego odpowiada za kompleksową organizację i bezpieczne prowadzenie całego ruchu zakładu. Zawód ten można wykonywać zarówno w czynnych, jak i likwidowanych zakładach górniczych, w których strukturze organizacyjnej nie wydzielono odrębnego działu ruchu.

Ruch zakładu górniczego może być prowadzony wyłącznie pod kierownictwem i dozorem osób posiadających wymagane kwalifikacje. Kierownik odpowiada za integrację działalności objętej koncesją oraz za bezpieczeństwo i legalność wszystkich operacji wydobywczych.

Wymagania kwalifikacyjne i ścieżka edukacyjna

Aby objąć to stanowisko, kandydat powinien posiadać: tytuł zawodowy magistra inżyniera po ukończeniu studiów drugiego stopnia w zakresie górnictwa lub wiertnictwa.

Dodatkowo wymagana jest praktyka zawodowa – minimum 12 miesięcy doświadczenia w roli kierownika lub zastępcy kierownika ruchu, bądź 3 lata praktyki na stanowiskach technicznych w górnictwie.

Ścieżka kariery w tym zawodzie opiera się na solidnym wykształceniu akademickim i systematycznym zdobywaniu doświadczenia na stanowiskach nadzorczych oraz kierowniczych.

Zakres obowiązków i zadania zawodowe

Obowiązki ogólne

Kierownik ruchu zakładu górniczego jest zobowiązany do organizacji i prowadzenia ruchu zakładu górniczego w zakresie:

• wykonywania działalności objętej koncesją,
• oznaczania terenu zakładu,
• zapewniania bezpieczeństwa powszechnego i pożarowego,
• zapewniania bezpieczeństwa i higieny pracy (bhp) osobom przebywającym w ruchu zakładu,
• racjonalnej gospodarki złożem,
• ochrony elementów środowiska,
• ochrony obiektów budowlanych,
• zapobiegania szkodom i ich naprawiania.

Zadania strategiczne i organizacyjne

Do kluczowych zadań strategicznych i organizacyjnych należą:

• Ustalanie zakresu działania – poszczególnych działów ruchu zakładu górniczego oraz służb specjalistycznych;
• Dobór maszyn i wyposażenia – właściwe dobieranie maszyn, urządzeń, materiałów oraz sprzętu strzałowego zgodnie z przeznaczeniem;
• Wyznaczanie kadry dozoru – delegowanie osób kierownictwa/dozoru do nadzorowania ruchu na poszczególnych zmianach;
• Opracowywanie instrukcji – zasad bezpiecznego wykonywania pracy dla każdego stanowiska w ruchu zakładu;
• Zatwierdzanie projektów i technologii – projektów technicznych eksploatacji złoża oraz technologii robót górniczych.

Zadania związane z bezpieczeństwem

W obszarze bezpieczeństwa kierownik odpowiada za:

• Ogradzanie i oznakowanie terenu – nadzór nad grodzeniem, znakowaniem i zabezpieczaniem miejsc niebezpiecznych;
• Zabezpieczenie miejsc niebezpiecznych – ustalanie sposobów ochrony stref pozostających poza stałym nadzorem;
• Prace szczególnie niebezpieczne – określanie katalogu prac dopuszczonych wyłącznie pod bezpośrednim nadzorem;
• Zawiadamianie organów – niezwłoczne informowanie organów nadzoru górniczego o każdym wypadku lub zagrożeniu życia i zdrowia;
• Szkolenie i informowanie – zapoznawanie pracowników z dokumentem bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zasadami pracy oraz procedurami awaryjnymi;
• Ochrona przeciwpożarowa – opracowanie regulaminu ochrony przeciwpożarowej i nadzór nad jego przestrzeganiem;
• Przestrzeganie przepisów – bieżący nadzór nad bhp, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.

Zadania kontrolne i administracyjne

Do zadań kontrolnych i administracyjnych należą:

• Zabezpieczenie zakładu poza ruchem – ustalanie zasad na zmiany bez ruchu, dni wolne oraz w okresach czasowego wstrzymania eksploatacji;
• Łączność i nadzór – zapewnianie nadzoru lub środków łączności dla pracowników na odosobnionych stanowiskach pracy;
• Kontrole wyrobisk i zwałowisk – definiowanie zakresu i terminów kontroli;
• Plan zimowy – ustalanie harmonogramu pracy odkrywkowego zakładu na okres zimowy;
• Dokumentowanie prac – określanie sposobu dokumentowania robót po zakończonej zmianie;
• Identyfikacja pracowników – kontrola posiadania znaczków kontrolnych i identyfikatorów;
• Sprawozdawczość – nadzór nad przygotowaniem raportów dla zarządu, akcjonariuszy i jednostek zewnętrznych.

Zadania techniczne i górnicze

W zakresie technicznym i górniczym kierownik realizuje:

• Pas ochronny – wyznaczanie pasa ochronnego wzdłuż obrzeża wyrobiska odkrywkowego, chroniącego obiekty stałe przed zagrożeniami wynikającymi z eksploatacji;
• Ochrona przed wodami – nadzorowanie zabezpieczania wyrobisk górniczych przed napływem wód;
• Roboty udostępniające – nadzorowanie robót w obrębie złoża i poza jego granicami, przygotowujących zasoby do eksploatacji;
• Roboty przygotowawcze – wyznaczanie zakresu i terminów oraz ustalanie zasad bezpiecznego prowadzenia robót;
• Postępowanie z artefaktami – określanie zasad prowadzenia robót w przypadku odkrycia artefaktów;
• Ręczne urabianie – określanie warunków prowadzenia ręcznych prac urabiania.

Zadania kadrowe i zarządcze

W pracy z zespołem do kluczowych obowiązków należą:

• Kierowanie zespołem – nadzorowanie rekrutacji, przydzielania zadań i organizacji pracy;
• Motywowanie i ocena – prowadzenie ocen okresowych oraz działań rozwojowych;
• Szkolenia – organizowanie i prowadzenie szkoleń z bezpieczeństwa oraz procedur;
• Wizerunek i relacje – budowanie pozytywnego wizerunku zakładu na zewnątrz;
• Reprezentacja – udział w konferencjach i spotkaniach branżowych.

Zadania badawcze

W obszarze badań kierownik może prowadzić prace naukowo-badawcze dotyczące organizacji zakładu górniczego i technologii wydobycia surowców mineralnych.

Szczególne uprawnienia i odpowiedzialność

Kierownik ruchu posiada wyłączne uprawnienia do organizacji i prowadzenia ruchu zakładu górniczego. Kluczowe aspekty odpowiedzialności obejmują:

• Plan ruchu – zgodność działań z planem ruchu zakładu górniczego;
• Projekt zagospodarowania złoża – uwzględnianie ustaleń projektu;
• Decyzja środowiskowa – przestrzeganie dopuszczalnych norm emisji, hałasu i zasad korzystania ze sprzętu.

Delegowanie obowiązków

Istotnym elementem roli jest delegowanie zadań – kierownik wykonuje obowiązki przy wsparciu podległych mu osób kierownictwa i dozoru ruchu. Kluczowe jest wyznaczanie osób dozoru do nadzorowania ruchu na poszczególnych zmianach, zwłaszcza w dużych zakładach i przy pracy zmianowej.

Sektory i branże zatrudnienia

Kierownik ruchu zakładu górniczego pracuje w przedsiębiorstwach zajmujących się wydobyciem kopalin, w tym:

• Górnictwo węgla brunatnego – eksploatacja lignitu;
• Górnictwo rud żelaza i metali nieżelaznych – wydobycie rud oraz przygotowanie urobku;
• Górnictwo rud uranu i toru – prace poszukiwawcze i eksploatacyjne;
• Kruszywa i iły – wydobywanie piasku, żwiru, gliny i kaolinu;
• Wydobywanie soli – eksploatacja soli kamiennej i potasowej;
• Zakłady wydobywające kopaliny otworami – kierowanie wydobyciem wód leczniczych, termalnych i solanek otworami wiertniczymi;
• Usługi dla górnictwa – kierowanie zakładami realizującymi roboty wspomagające górnictwo.

Perspektywy kariery i rozwoju

To najwyższe stanowisko zarządcze na operacyjnym poziomie zakładu, otwierające drogę do dalszego rozwoju zawodowego. Możliwości obejmują:

• Wyższe stanowiska – dyrektor zakładu, wiceprezes ds. operacyjnych;
• Specjalizacja w bezpieczeństwie – rozwój w obszarze bezpieczeństwa górniczego i bhp;
• Większa skala – kierowanie zakładami o większej skali i złożoności technicznej;
• Projekty B+R – udział w inicjatywach badawczo-rozwojowych w górnictwie;
• Kompetencje przywódcze – doskonalenie zarządzania zasobami ludzkimi;
• Nowe technologie – podnoszenie kwalifikacji w zakresie technologii wydobywczych i ochrony środowiska.