Kierownik archiwum to stanowisko zarządzające o kodzie ZUS 134907, klasyfikowane w grupie kierowników instytucji usług wyspecjalizowanych. Pasujące kody PKD to 82.19.Z (wykonywanie fotokopii, przygotowywanie dokumentów i pozostała specjalistyczna działalność wspomagająca prowadzenie biura) oraz 91.01.B (działalność archiwów).
Najważniejsze kody i klasyfikacje dla tego stanowiska:
| Klasyfikacja | Kod | Znaczenie |
|---|---|---|
| ZUS | 134907 | kierownik archiwum w grupie kierowników instytucji usług wyspecjalizowanych |
| PKD | 82.19.Z | wykonywanie fotokopii, przygotowywanie dokumentów i działalność wspomagająca prowadzenie biura |
| PKD | 91.01.B | działalność archiwów |
Zawód ten obejmuje nadzór nad całokształtem działalności archiwum, koordynację zadań, zarządzanie zasobami i personelem oraz zapewnienie zgodności z przepisami prawa archiwalnego.
Czym zajmuje się kierownik archiwum?
Kierownik archiwum planuje, nadzoruje i koordynuje działalność archiwum, zapewniając realizację zadań organizacyjnych, administracyjnych i specjalistycznych.
Sprawuje ogólny nadzór nad zasobami i majątkiem, wydaje decyzje administracyjne, postanowienia oraz zaświadczenia. Zarządza personelem, reprezentuje instytucję na zewnątrz i dba o bezpieczne warunki pracy, etykę zawodową oraz BHP.
W praktyce odpowiada za kształtowanie zasobu archiwalnego, przechowywanie, ewidencjonowanie i udostępnianie materiałów, a także za usługi takie jak kwerendy, kopiowanie czy konserwacja dokumentów. W dobie cyfryzacji nadzoruje również przetwarzanie danych na nośnikach informatycznych i procesy digitalizacji.
Obowiązki kierownika archiwum
Obowiązki są kompleksowe i obejmują zarówno operacje bieżące, jak i działania strategiczne. Główne zadania to:
- planowanie i kontrola – planowanie i kontrolowanie działań archiwum w zakresie organizacyjnym, administracyjnym, metodycznym i naukowo-badawczym;
- nadzór nad działalnością podstawową – kształtowanie zasobu archiwalnego, przejmowanie, przechowywanie, zabezpieczanie, ewidencjonowanie, opracowywanie i udostępnianie materiałów; prowadzenie działalności naukowej, wydawniczej, informacyjnej i popularyzatorskiej; potwierdzanie treści dokumentów oraz przechowywanie dokumentacji niearchiwalnej;
- koordynacja usług archiwalnych – kwerendy, kopiowanie, przetwarzanie danych teleinformatycznych oraz konserwacja materiałów;
- nadzór nad archiwami zakładowymi – gromadzenie, przechowywanie i zabezpieczanie materiałów; klasyfikowanie, brakowanie dokumentacji, przekazywanie do archiwów państwowych oraz niszczenie wybrakowanych akt;
- planowanie finansowe i sprawozdawczość – opracowywanie planów finansowych i rzeczowych, przedkładanie ich Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych wraz ze sprawozdaniami, nadzór nad wydatkami budżetowymi oraz podejmowanie zobowiązań finansowych;
- tworzenie aktów wewnętrznych – wydawanie decyzji, zarządzeń, regulaminów i instrukcji;
- zarządzanie personelem i bezpieczeństwem – zatrudnianie, motywowanie, przydzielanie zadań, podnoszenie kwalifikacji oraz zapewnienie BHP, ochrony przeciwpożarowej i środowiska;
- reprezentowanie instytucji – reprezentowanie archiwum na zewnątrz.
Dodatkowe zadania
Do zadań uzupełniających należą w szczególności:
- budowanie wizerunku – kształtowanie pozytywnego wizerunku archiwum;
- komisje i zespoły – powoływanie komisji i zespołów do spraw specjalistycznych;
- reprezentacja ekspercka – udział w konferencjach dotyczących zarządzania archiwum, opracowywania archiwaliów i zabezpieczania dokumentów.
Wymagania i kwalifikacje
Choć wyszukiwane źródła nie podają szczegółowych wymagań formalnych, kierownik archiwum powinien znać prawo archiwalne, zasady archiwizacji oraz regulacje dotyczące ochrony danych osobowych (RODO). Kluczowe kompetencje to:
- wykształcenie wyższe – preferowane archiwistyka, historia, prawo lub administracja;
- doświadczenie – w zarządzaniu dokumentacją i personelem;
- kompetencje cyfrowe – digitalizacja oraz obsługa systemów teleinformatycznych;
- znajomość przepisów – dotyczących brakowania akt i przekazywania dokumentacji do archiwów państwowych.
Powiązany zawód – specjalista ds. archiwizacji – wymaga dogłębnej znajomości obiegu dokumentów oraz prowadzenia szkoleń dla pracowników.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery często zaczyna się od stanowisk operacyjnych i prowadzi do ról kierowniczych. Etapy rozwoju obejmują:
- start – od stanowiska archiwisty (kod ZUS 262101);
- specjalizacja – praca jako specjalista ds. archiwizacji;
- awans w archiwach państwowych – objęcie funkcji kierowniczej po akceptacji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych;
- dalszy rozwój – możliwość przejścia na stanowiska wyższe, np. dyrektora instytucji kulturalnych (kod 134910 – kierownik muzeum).
Gdzie pracować jako kierownik archiwum? Branże i firmy
Stanowisko występuje głównie w archiwach państwowych i zakładowych, ale również w firmach prywatnych i instytucjach publicznych. Przykładowe miejsca zatrudnienia to:
- archiwa państwowe – główny sektor, podległe Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych;
- firmy i korporacje – działy administracyjne, obsługa PKD 82.19.Z (wspomaganie biurowe);
- instytucje kultury – muzea, biblioteki (powiązane kody 134908, 134910);
- sektor publiczny – urzędy, szpitale, banki z archiwami zakładowymi;
- prywatne firmy archiwizacyjne – digitalizacja i usługi zewnętrzne.
Zapotrzebowanie na kompetencje rośnie wraz z cyfryzacją i wymogami RODO, szczególnie w branżach finansowej, prawnej i administracyjnej.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu
