Kod zawodu ZUS dla kierowcy autobusu to 833101. Kod obejmuje m.in. kierowców autobusów miejskich, podmiejskich, dalekobieżnych, turystycznych i szkolnych, a także kierowców PKS, MPK/MZK oraz tzw. gimbusa.
Do kodu 833101 zaliczają się najczęściej następujące specjalizacje:
- kierowca autobusu miejskiego,
- kierowca autobusu podmiejskiego,
- kierowca autobusu dalekobieżnego,
- kierowca autobusu turystycznego,
- kierowca autobusu szkolnego (gimbus),
- kierowca PKS,
- kierowca MPK/MZK,
- kierowca autobusu międzynarodowego.
Najczęściej powiązane z tym zawodem kody PKD i ich opisy prezentują się następująco:
| PKD | Opis |
|---|---|
| 49.31.Z | transport lądowy pasażerski miejski i podmiejski |
| 49.32.Z | działalność taksówek osobowych |
| 49.39.Z | pozostały transport lądowy pasażerski |
| 49.41.Z | transport drogowy towarów |
| 29.10.C | produkcja autobusów |
| 52.22.B | działalność usługowa wspomagająca transport śródlądowy |
| 52.29.C | działalność pozostałych agencji transportowych |
| 52.24.A | przeładunek towarów w portach morskich |
| 52.24.B | przeładunek towarów w portach śródlądowych |
Czym zajmuje się kierowca autobusu?
Głównym zadaniem kierowcy autobusu jest bezpieczny i punktualny przewóz pasażerów oraz ich bagażu na wyznaczonych trasach. Prowadzi pojazdy konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu więcej niż dziesięciu osób, zarówno bez przyczep, jak i z przyczepami, w komunikacji krajowej (miejskiej, podmiejskiej, dalekobieżnej) i międzynarodowej.
Dba o dobre samopoczucie i bezpieczeństwo pasażerów, troszczy się o ich bagaż, przestrzega Prawa o ruchu drogowym, wykonuje codzienną obsługę i podstawową konserwację autobusu oraz drobne naprawy powstałe podczas jazdy.
Zawód ten należy do ósmej grupy wielkiej KZiS (operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń) i wymaga specjalistycznych kompetencji w zakresie prowadzenia pojazdów oraz nadzoru systemów transportowych. Kierowcy coraz częściej obsługują nowoczesne autobusy elektryczne i hybrydowe oraz systemy zarządzania ruchem miejskim.
Obowiązki kierowcy autobusu
Obowiązki koncentrują się na bezpieczeństwie, profesjonalnej obsłudze pojazdu i życzliwej obsłudze pasażerów. Główne zadania to:
- kontrola stanu technicznego – sprawdzanie kierunkowskazów, sygnału dźwiękowego, oświetlenia, ogumienia oraz wyposażenia (trójkąt ostrzegawczy, gaśnica, apteczka);
- przygotowanie do jazdy – ustawienie fotela i lusterek, sprawdzenie hamulców, ciśnienia powietrza (w układach pneumatycznych) i zamknięcia drzwi;
- bezpieczeństwo pasażerów – bezwzględne przestrzeganie przepisów, znaków, warunków drogowych i limitu pasażerów;
- codzienna obsługa i konserwacja – czynności kontrolno‑obsługowe, utrzymanie czystości i estetyki, ograniczanie hałasu, emisji spalin i degradacji nawierzchni;
- drobne naprawy – wymiana koła, żarówki, paska klinowego, bezpieczników z zachowaniem zasad BHP i PPOŻ;
- pierwsza pomoc – udzielanie pomocy przedlekarskiej pasażerom i ofiarom zdarzeń drogowych;
- sprzedaż i kontrola biletów – w autobusach z jednoosobową obsługą, obsługa kasy fiskalnej zgodnie z instrukcjami przewoźnika;
- organizacja pracy i dokumentacja – planowanie przerw, zabezpieczanie pojazdu przed kradzieżą, prowadzenie dokumentów i zgłaszanie usterek dyspozytorowi;
- prowadzenie pojazdu – jazda zgodnie z trasą i rozkładem, z wymaganymi dokumentami pojazdu i uprawnieniami (kategoria D lub D+E).
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako kierowca autobusu, potrzebne są następujące formalne kwalifikacje i predyspozycje:
- prawo jazdy – kategoria D (autobusy powyżej 8 m, od 24 lat) lub D1 (do 17 pasażerów i do 8 m, od 21 lat, z ograniczeniami do 50 km); dla przewozów zagranicznych często wymagane D+E (z przyczepą);
- świadectwo kwalifikacji zawodowej – kod 95 w prawie jazdy, uzyskiwany po kursie kwalifikacji wstępnej (280 godz. pełny lub 140 godz. przyspieszony) i egzaminie; obowiązkowe dla uprawnień kat. D wydanych po 10.09.2008 r.;
- badania lekarskie i psychologiczne – okresowe, potwierdzające sprawność fizyczną i psychiczną do przewozu osób;
- predyspozycje osobiste – dobra kondycja, odporność na stres, orientacja przestrzenna, odpowiedzialność i komunikatywność.
Zawód jest zwolniony z informacji starosty w niektórych procedurach zatrudnienia.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera rozpoczyna się od uzyskania prawa jazdy kat. D, ukończenia kursu kwalifikacji wstępnej i przejścia badań. Rozwój zawodowy może obejmować:
- uzyskanie uprawnień D+E w celu prowadzenia zestawów z przyczepą,
- kursy doskonalące (np. obsługa autobusów elektrycznych lub hybrydowych),
- specjalizację w przewozach: PKS, MPK/MZK, turystycznych lub szkolnych,
- awans na stanowiska: dyspozytor, instruktor, manager floty,
- szkolenia okresowe co 5 lat (35 godz.) w celu uzupełnienia kwalifikacji.
Gdzie pracować? Firmy i branże
Kierowcy autobusu znajdują zatrudnienie w następujących segmentach rynku:
- Transport publiczny – MPK, MZK, PKS (miejski, podmiejski, dalekobieżny); PKD 49.31.Z;
- Turystyka i wynajem – biura podróży, przewozy rozkładowe dalekobieżne, wynajem z kierowcą; PKD 49.39.Z;
- Szkolnictwo – przewozy szkolne/gimbusy;
- Prywatne firmy – taksówki osobowe; PKD 49.32.Z, agencje transportowe; PKD 52.29.C, usługi wspomagające transport; PKD 52.22.B;
- Inne – porty i przeładunki; PKD 52.24.A/B, produkcja autobusów; PKD 29.10.C.
Zawód jest stabilny dzięki stałemu zapotrzebowaniu na transport publiczny, a rosnąca liczba ekologicznych pojazdów zwiększa atrakcyjność stanowiska.
Zarobki i perspektywy
Mediana wynagrodzeń kierowców autobusów wynosi ok. 5000–7000 zł brutto (w zależności od regionu i doświadczenia), z dodatkowymi premiami za zmiany nocne i nadgodziny. Perspektywy są dobre zwłaszcza w dużych miastach i sektorze turystycznym, gdzie występuje deficyt wykwalifikowanych kierowców.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
