Kod zawodu ZUS dla kelnera to 513101. Pasujące kody PKD obejmują m.in. poniższe pozycje:
- PKD 56.29.Z – pozostała usługowa działalność gastronomiczna;
- PKD 11.01.Z – destylarnie, rektyfikacja i mieszanie alkoholi;
- PKD 11.02.Z – produkcja win gronowych;
- PKD 47.25.Z – sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych i bezalkoholowych w specjalistycznych sklepach;
- PKD 46.34.A – sprzedaż hurtowa napojów alkoholowych.
Kelner zajmuje się kompleksową obsługą gości w zakładach gastronomicznych, w tym przygotowaniem sali, przyjmowaniem zamówień, serwowaniem potraw i napojów oraz prowadzeniem dokumentacji sprzedaży i rozliczeń kelnerskich.
Czym zajmuje się kelner?
Kelner to kluczowy pracownik restauracji, barów, kawiarni, pubów czy hoteli, odpowiedzialny za bezpośrednią obsługę klienta od wejścia do wyjścia z lokalu. Jego rola obejmuje nie tylko serwowanie dań, ale także budowanie profesjonalnej, życzliwej atmosfery i doradztwo kulinarne.
Praca kelnera wymaga dynamizmu i podzielności uwagi – w trakcie zmiany obsługuje liczne stoliki (rewiry), monitoruje potrzeby gości i szybko reaguje na ich sygnały, np. uzupełniając napoje czy rozwiązując problemy.
W szerszym ujęciu kelner propaguje nowe wyroby kulinarne i napoje, dba o estetykę sali oraz przestrzega zasad BHP, PPOŻ. i sanitarno-higienicznych.
Obowiązki kelnera – szczegółowy zakres
Obowiązki kelnera są zróżnicowane i obejmują zarówno prace przygotowawcze, jak i operacyjne. Oto kluczowe zadania:
- przygotowanie sali konsumpcyjnej – polerowanie sztućców, szkła, porcelany i naczyń; nakrywanie stołów z uwzględnieniem pory dnia, zamówienia i dekoracji (np. kompozycje kwiatowe); uzupełnianie zapasów sosów, przyprawników i serwetek;
- obsługa gości – witanie z uśmiechem, wskazywanie stolika, prezentowanie menu, udzielanie informacji o jadłospisach, wartościach odżywczych i technologii przyrządzania potraw; doradzanie w doborze dań i napojów pod kątem diet, przyzwyczajeń czy specyfiki kuchni (regionalnej, staropolskiej, międzynarodowej);
- przyjmowanie i realizacja zamówień – rejestrowanie zamówień, przekazywanie ich do kuchni lub baru (np. poprzez system POS), pobieranie potraw i napojów z oceną ich estetyki;
- serwowanie – profesjonalne podawanie dań i napojów; wykańczanie potraw przy gościu (tranżerowanie mięsa, filetowanie ryb, grillowanie, flambirowanie, przygotowywanie zakąsek i koktajli); posługiwanie się tacami, wózkami kelnerskimi, otwieraczami czy sztućcami do serwowania;
- obsługa urządzeń – korzystanie z kas kelnerskich, systemów POS, kalkulatorów, komputerów, kostkarek do lodu;
- utrzymanie czystości – zmiana nakryć i obrusów przy gościu, sprzątanie stołów w kolejności higienicznej, dbanie o porządek w sali (wietrzenie, czyszczenie krzeseł);
- rozliczenia – inkasowanie należności, rozliczanie pobranych potraw, napojów i dziennego utargu;
- przyjęcia okolicznościowe – obsługa zgodnie z zasadami rozsadzania gości i pierwszeństwa; opracowywanie kart dań; nakrywanie stołów;
- dodatkowe – obsługa gości hotelowych, ewentualne przygotowywanie prostych posiłków; stałe monitorowanie potrzeb gości i uzupełnianie napojów.
Kelner bierze pełną odpowiedzialność za przejęte dania – musi dbać o ich jakość od kuchni do stołu.
Wymagania i predyspozycje do pracy kelnera
Aby zostać kelnerem, potrzebne są przede wszystkim umiejętności interpersonalne: komunikatywność, uprzejmość, odporność na stres i dobra kondycja fizyczna (praca na stojąco, noszenie ciężkich tac). Kluczowa jest doskonała znajomość menu, zasad serwisu i higieny.
Wykształcenie i kwalifikacje
Najczęściej wymagane są:
- szkoła branżowa o profilu gastronomicznym – przygotowanie praktyczne do pracy w serwisie i na sali;
- technikum hotelarskie – szersza wiedza z zakresu obsługi gościa i standardów hotelowych;
- kursy kelnerskie (np. sommelierskie, baristyczne) – specjalistyczne umiejętności i aktualne trendy serwisowe;
- certyfikaty potwierdzające kwalifikacje – oficjalne potwierdzenie kompetencji w zawodzie kelner;
- badania sanitarne (tzw. książeczka zdrowia) – wymóg do pracy z żywnością.
Umiejętności specjalistyczne
W praktyce liczą się zwłaszcza:
- techniki serwisowe – znajomość metod podawania i wykańczania potraw przy stoliku;
- obsługa systemów kasowych i POS – sprawna praca z zamówieniami i rozliczeniami;
- języki obce – komunikacja z gośćmi w hotelach i sektorze turystycznym.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kelner zazwyczaj zaczyna jako pomocnik kelnera (przygotowanie sali, uzupełnianie zastawy), następnie awansuje na kelnera, a potem starszego kelnera (nadzór nad rewirami, inkaso).
Dalsza ścieżka może prowadzić do ról takich jak kierownik sali, menedżer restauracji, sommelier czy kierownik hotelu. Rozwój przyspieszają kursy (np. obsługa kelnerska, winiarstwo), praktyki w prestiżowych lokalach oraz doświadczenie na eventach.
Gdzie pracuje kelner? Branże i firmy
Kelnerzy zatrudniani są w szerokiej gamie zakładów gastronomicznych:
- restauracje, kawiarnie, bary, puby,
- hotele (obsługa gości i posiłków),
- lokale eventowe (przyjęcia okolicznościowe),
- firmy związane z alkoholem (np. sprzedaż hurtowa/detaliczna, produkcja win).
Praca jest często zmianowa, obejmuje weekendy i święta; możliwe formy zatrudnienia to umowa o pracę, zlecenie lub B2B, a w dużych miastach zapotrzebowanie jest wysokie dzięki turystyce.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
