Kod zawodu ZUS dla hodowcy zwierząt laboratoryjnych to 612903. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. (Dz.U. poz. 1145) zawód ten funkcjonuje w oficjalnej klasyfikacji, co ułatwia formalności kadrowe i ubezpieczeniowe.
Poniżej znajdują się przykładowe kody PKD powiązane z obszarem hodowli i usług wspierających badania naukowe:
| Kod PKD | Opis |
|---|---|
| 01.11.Z | Uprawa zbóż itp. |
| 01.43.Z | Chów i hodowla koni |
| 01.44.Z | Chów i hodowla wielbłądów i zwierząt wielbłądowatych |
| 01.50.Z | Uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt |
| 01.70.Z | Łowiectwo i pozyskiwanie zwierzyny łownej |
| 02.40.Z | Usługi leśne |
| 10.91.Z | Produkcja gotowych pasz dla zwierząt gospodarskich |
| 24.51.Z | Odlewnictwo żeliwa |
Hodowca zwierząt laboratoryjnych to specjalista odpowiedzialny za zdrowie, dobrostan i standardy hodowli zwierząt wykorzystywanych w badaniach naukowych. Zawód łączy elementy opieki weterynaryjnej, biologii, zootechniki i logistyki hodowlanej, z naciskiem na sterylne warunki pracy i ścisłe procedury.
Czym zajmuje się hodowca zwierząt laboratoryjnych?
Hodowca zwierząt laboratoryjnych organizuje i wykonuje prace związane z hodowlą oraz utrzymaniem zwierząt laboratoryjnych i doświadczalnych, w tym gryzoni (myszy, szczury), królików i wybranych bezkręgowców. Głównym celem jest zapewnienie odpowiedniej opieki, żywienia, wody i warunków środowiskowych, aby zwierzęta mogły pełnić funkcję wiarygodnych modeli w badaniach naukowych, farmaceutycznych i medycznych.
Dobiera odpowiedni gatunek, rasę lub szczep zgodnie ze standardem jakościowo-użytkowym i pracuje nad utrzymaniem jednorodnej, kontrolowanej populacji. Organizuje selekcję zwierząt, znakowanie, ważenie i rejestrację. Praca odbywa się w specjalnie przystosowanych laboratoriach, gdzie stale monitoruje się temperaturę, wilgotność i komfort zwierząt.
Obowiązki hodowcy zwierząt laboratoryjnych
Do kluczowych zadań należą codzienne czynności związane z chowem, higieną i dokumentacją:
- karmienie i pojenie zwierząt – przygotowywanie i mieszanie paszy oraz podawanie pokarmu o stałych porach;
- czyszczenie, dezynfekcja i sterylizacja – klatek, kojców, sprzętu laboratoryjnego i narzędzi chirurgicznych;
- monitorowanie stanu zdrowia – obserwacja objawów chorób i rui, izolacja chorych osobników, podawanie leków, szczepienia i leczenie zgodnie z zaleceniami;
- selekcja, znakowanie, ważenie i rejestracja – usuwanie osobników niespełniających standardów oraz prowadzenie ewidencji;
- regulacja warunków środowiskowych – kontrola temperatury, wilgotności i dobrostanu w pomieszczeniach;
- współpraca z zespołem badawczym – dostarczanie zwierząt do eksperymentów, transport i obsługa populacji.
Praca wiąże się z narażeniem na alergeny, czynniki chemiczne i biologiczne oraz obciążenie psychiczne wynikające z kontaktu z eksperymentami. Z tego względu prowadzi się oceny ryzyka zgodnie z PN-N-18002, obejmujące zagrożenia fizyczne, chemiczne i biologiczne.
Wymagania i kwalifikacje
Nie ma ściśle określonego poziomu wykształcenia, ale niezbędna jest praktyczna wiedza z zakresu zootechniki, biologii lub weterynarii. Przydatne są studia na kierunku zootechnika (np. przedmiot „Zwierzęta laboratoryjne – hodowla i użytkowanie”), które obejmują aspekty etyczne i prawne wykorzystania zwierząt w nauce.
Kluczowe cechy i kompetencje to:
- wytrzymałość fizyczna i precyzja w pracy z delikatnymi zwierzętami,
- znajomość zasad BHP i higieny laboratoryjnej (np. norma PN-N-18002),
- empatia wobec zwierząt połączona z obiektywizmem naukowym,
- certyfikaty z hodowli laboratoryjnej lub weterynarii, które podnoszą szanse zatrudnienia.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Wejście do zawodu często następuje po technikach zootechnicznych, szkołach branżowych lub studiach I stopnia na zootechnice. Zazwyczaj zaczyna się od stanowiska asystenta, a po 2–3 latach doświadczenia możliwy jest awans na samodzielnego specjalistę.
Możliwe ścieżki rozwoju obejmują:
- specjalistę ds. hodowli w centrach badawczych,
- kierownika zwierzętarni lub koordynatora projektów eksperymentalnych,
- nauczyciela akademickiego w obszarze hodowli i zootechniki,
- przejście do weterynarii badawczej lub compliance w firmach farmaceutycznych.
Rozwój wspierają szkolenia z etyki badań na zwierzętach (zgodne z dyrektywami UE) oraz kursy online z biologii laboratoryjnej. Rynek pracy pozostaje stabilny dzięki stałemu popytowi na badania medyczne i farmaceutyczne.
Gdzie pracować jako hodowca zwierząt laboratoryjnych?
Zawód występuje w następujących typach miejsc pracy:
- laboratoriach biologicznych, farmaceutycznych i medycznych,
- ośrodkach naukowych i przedsiębiorstwach hodowlanych,
- zwierzętarniach uczelnianych oraz instytutach badawczych (np. PAN),
- firmach biotechnologicznych produkujących modele zwierzęce,
- rzadziej: gospodarstwach rolnych z hodowlą doświadczalną (kody PKD 01.xx).
W Polsce zatrudnienie oferują m.in. uczelnie medyczne, centra badawcze i prywatne laboratoria. Praca bywa zmianowa (także w weekendy), a wynagrodzenie waha się orientacyjnie w granicach 4000–7000 zł brutto – w zależności od regionu, doświadczenia i profilu instytucji.
To zawód łączący pasję do zwierząt z realnym wkładem w rozwój nauki, wymagający dyscypliny, odpowiedzialności i dbałości o dobrostan podopiecznych.
Zobacz też:
Hafciarka, Hartowacz betonów i sylikatów, Hartownik, Higienistka stomatologiczna, Higienistka szkolna, Historyk, Historyk sztuki, Hodowca bydła, Hodowca drobiu, Hodowca inwentarza mieszanego, Hodowca jedwabników, Hodowca koni, Hodowca owiec, Hodowca ptaków, Hodowca ryb, Hodowca trzody chlewnej, Hodowca zwierząt domowych, Hodowca zwierząt futerkowych, Hodowca zwierząt pracujący na własne potrzeby, Homeopata, Hostessa, Hutnik dmuchacz szkła, Hydraulik, Hydrograf morski, Hydrolog, Hydrometeorolog
