Hodowca bydła – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Małgorzata Gręda
6 min. czytania

Kod zawodu ZUS dla hodowcy bydła to 612102. Planuje, organizuje i wykonuje prace związane z chowem i hodowlą bydła w celu produkcji mleka, mięsa, sztuk hodowlanych oraz skór.

Kod zawodu i kody PKD

Aby prawidłowo zarejestrować działalność związaną z hodowlą bydła, najczęściej wykorzystuje się poniższe kody PKD:

Kod PKD Opis
01.41.Z Chów i hodowla bydła mlecznego
01.42.Z Chów i hodowla pozostałego bydła i bawołów

W gospodarstwach mieszanych często pojawiają się także pokrewne kody PKD dotyczące upraw roślinnych, które uzupełniają profil hodowli bydła:

Kod PKD Opis
01.11.Z Uprawa zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona, z wyłączeniem ryżu
01.15.Z Uprawa tytoniu
01.16.Z Uprawa roślin włóknistych
01.19.Z Pozostałe uprawy rolne inne niż wieloletnie
01.22.Z Uprawa drzew i krzewów owocowych tropikalnych i podzwrotnikowych
01.23.Z Uprawa drzew i krzewów owocowych cytrusowych
01.25.Z Uprawa pozostałych drzew i krzewów owocowych oraz orzechów
01.26.Z Uprawa drzew oleistych
01.28.Z Uprawa roślin przyprawowych i aromatycznych oraz roślin wykorzystywanych do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych

Hodowca bydła to specjalista odpowiedzialny za wychowanie, rozmnażanie i opiekę nad bydłem, głównie w celach mlecznych lub mięsnych. Jego rola polega na utrzymaniu stada w bardzo dobrym zdrowiu, prawidłowym żywieniu zwierząt oraz efektywnym pozyskiwaniu i sprzedaży produktów.

Czym zajmuje się hodowca bydła?

Hodowca prowadzi chów i hodowlę krów, byków i cieląt, koncentrując się na produkcji mleka, mięsa, zwierząt hodowlanych oraz skór. Pracuje w budynkach inwentarskich, pomieszczeniach do przygotowywania pasz oraz w systemie chowu pastwiskowego.

Codzienne obowiązki obejmują karmienie i pojenie w ustalonych porach, utrzymanie czystości, dezynfekcję oraz stałą obserwację stada pod kątem zdrowia i rozrodu. Wykonuje zabiegi zootechniczne: pomoc przy porodach, podawanie leków, szczepienia, a także rejestrowanie genealogii, diety, masy ciała i dawek pokarmowych.

W szerszym zakresie przygotowuje paszę, obsługuje silosy, produkuje i magazynuje surowce oraz prowadzi dokumentację działalności. W hodowli towarowej pozyskuje produkty zwierzęce samodzielnie, ręcznie lub z użyciem maszyn – z nastawieniem na wynik ekonomiczny.

Obowiązki hodowcy bydła

Zakres zadań jest wszechstronny i wymaga systematyczności. Najważniejsze z nich to:

  • Opieka nad zwierzętami – karmienie, pojenie, dojenie, czyszczenie pomieszczeń, kładzenie ściółki, kąpanie, strzyżenie sierści i oporządzanie;
  • Monitorowanie zdrowia – obserwacja objawów chorób, izolowanie chorych, podawanie leków, szczepienia, sztuczne unasiennianie, pomoc przy porodach i poddawanie kwarantannie;
  • Zarządzanie stadem – wypasanie, zaganianie, przenoszenie zwierząt, ważenie, znakowanie, rejestrowanie miotów i genealogii;
  • Przygotowanie paszy i infrastruktury – mieszanie karmy, mielenie paszy, obsługa urządzeń, naprawa kojców i ogrodzeń;
  • Sprzedaż i dokumentacja – kupowanie/sprzedawanie zwierząt i produktów, etykietowanie, prowadzenie szczegółowej dokumentacji;
  • Inne czynności – dezynfekcja, kontrola temperatury/wilgotności, transport zwierząt.

Hodowca musi znać rasy bydła mlecznych i mięsnych oraz ich walory użytkowe (np. zawartość tłuszczu i białka w mleku, marmurkowatość mięsa).

Wymagania i kwalifikacje

Nie ma formalnych wymogów edukacyjnych – zawód często wykonują osoby prowadzące działalność gospodarczą lub przyuczone w praktyce. Kluczowe są jednak kompetencje praktyczne i dobra organizacja pracy. Najważniejsze kompetencje to:

  • znajomość genetyki – właściwy dobór par hodowlanych i planowanie rozrodu;
  • zasady żywienia – bilansowanie dawek pokarmowych, praca z paszami objętościowymi i treściwymi;
  • profilaktyka i zdrowie stada – rozpoznawanie chorób, bioasekuracja, szczepienia i leczenie we współpracy z lekarzem weterynarii;
  • obsługa sprzętu – użytkowanie dojarek, paszowozów, urządzeń do przygotowania i magazynowania pasz;
  • umiejętności organizacyjne i marketingowe – planowanie pracy, sprzedaż produktów i budowanie relacji z odbiorcami;
  • predyspozycje osobiste – odporność fizyczna, samodzielność, sumienność.

Warunki pracy i ścieżka kariery

Warunki pracy

Praca jest wymagająca fizycznie i czasowo – odbywa się na świeżym powietrzu oraz w budynkach inwentarskich, często we własnym gospodarstwie. Wymaga gotowości do pracy o stałych porach (np. dojenie), kontaktu ze zwierzętami i zmiennymi warunkami pogodowymi. Daje jednak satysfakcję z dobrze utrzymanego stada i wysokiej jakości produktów.

Ścieżka kariery

Początek to zwykle praca we własnym gospodarstwie lub w roli pomocnika na fermie. Z czasem można rozwinąć hodowlę towarową, specjalizować się w rasach mlecznych lub mięsnych, a także rozszerzać działalność o inne gatunki zwierząt. Rozwój wspierają kursy z zakresu weterynarii i genetyki, udział w wystawach, współpraca i networking z hodowcami. Samozatrudnienie dominuje – rejestracja firmy z właściwymi kodami PKD ułatwia dostęp do dotacji i sprzedaż produktów.

Gdzie pracować jako hodowca bydła?

Możliwości zatrudnienia i prowadzenia działalności w tym zawodzie są zróżnicowane. Najczęściej spotykane opcje to:

  • Własne gospodarstwo lub ferma – najczęstsza forma, skupiona na produkcji mleka, mięsa i skór;
  • Rolnictwo i fermy towarowe – w ramach branży rolnej, z dystrybucją produktów spożywczych;
  • Przedsiębiorstwa rolne – obsługa silosów i magazynów pasz w dużych hodowlach;
  • Hodowla na własne potrzeby – dla zaopatrzenia gospodarstwa domowego.

Zawód wpisuje się w sektor rolniczy, z naciskiem na zrównoważony chów i dobrostan zwierząt.

Podziel się artykułem
Redaktorka / coach
Follow:
Założycielka i redaktorka ccProgres, od ponad 15 lat pasjonuje się innowacjami w biznesie i rozwojem osobistym. Z doświadczeniem zdobytym w pracy z ponad 100 firmami, łączy praktyczną wiedzę z najnowszymi trendami, aby inspirować innych do osiągania sukcesów. Jej misją jest wspieranie ludzi i organizacji w odkrywaniu pełni ich potencjału.