Kod zawodu ZUS dla grawera poligraficznego to 732104.
Najczęściej stosowane kody PKD w tej profesji obejmują:
| Kod PKD | Zakres działalności |
|---|---|
| 18.14.Z | Introligatorstwo i podobne usługi |
| 32.12.Z | Produkcja wyrobów jubilerskich i podobnych |
| 90.03.Z | Artystyczna i literacka działalność twórcza |
| 95.25.Z | Naprawa zegarów, zegarków oraz biżuterii |
Grawer poligraficzny specjalizuje się w nanoszeniu liter, krojów pism i znaków na płyty z metali kolorowych, stali lub tworzyw sztucznych, aby przygotować matryce i klisze do druku. Zawód ten łączy rzemiosło z technologią poligraficzną i wymaga najwyższej precyzji w pracy ręcznej oraz na obrabiarkach czy urządzeniach elektronicznych.
Czym zajmuje się grawer poligraficzny?
Grawer poligraficzny przygotowuje elementy niezbędne w procesie drukarskim, takie jak matryce i klisze, które umożliwiają przenoszenie wzorów na papier lub inne podłoża. Kluczowe jest grawerowanie wzorów technicznych na płytach, co bezpośrednio wpływa na jakość druku jedno- i wielobarwnego. Od grawera ogólnego odróżnia go przemysłowe zastosowanie prac w poligrafii, a nie w dekoracji czy jubilerstwie.
Proces obejmuje analizę rysunków technicznych, dobór materiałów i narzędzi, a następnie wykonanie graweru zapewniającego trwałość i estetykę. W pracy coraz częściej wykorzystywane są następujące technologie:
- lasery,
- plotery grawerskie,
- frezarki CNC.
Obowiązki grawera poligraficznego
Do kluczowych zadań należą działania obejmujące przygotowanie, wykonanie i kontrolę elementów do druku:
- analiza dokumentacji – zapoznawanie się z rysunkami technicznymi i wzorami klisz przeznaczonymi do grawerowania;
- grawerowanie – wykonywanie graweru ręcznie na pantografie lub z użyciem urządzeń elektronicznych, w tym liter, znaków i krojów pisma;
- przygotowanie płyt – obróbka płyt z metali kolorowych, stali lub tworzyw sztucznych z myślą o produkcji matryc i klisz;
- kontrola jakości – ocena estetyki i trwałości elementów oraz testy na maszynach drukarskich;
- dobór narzędzi i metod – selekcja właściwych technik w celu wiernego odtworzenia projektu;
- utrzymanie parku maszynowego – eksploatacja i konserwacja obrabiarek, urządzeń laserowych oraz stanowisk roboczych.
Grawer poligraficzny współpracuje z drukarzami i projektantami graficznymi oraz komunikuje się z klientami w celu doprecyzowania zleceń.
Wymagania i kwalifikacje
Zawód wymaga znakomitej precyzji manualnej, cierpliwości i zmysłu estetycznego, aby zapewnić spójność i powtarzalność projektów. Niezbędna jest umiejętność czytania rysunków technicznych, obsługi maszyn grawerskich i pracy w oprogramowaniu projektowym (np. CAD).
Wykształcenie i ścieżka zdobywania kwalifikacji
Do zawodu można dojść kilkoma ścieżkami – formalnymi i kursowymi:
- szkoły branżowe i stopnia z kierunkiem grawerstwo lub poligrafia,
- kursy rzemieślnicze i czeladnicze w izbach rzemieślniczych,
- szkolenia z obsługi laserów, frezarek CNC i programów graficznych,
- certyfikaty SEP (do pracy z urządzeniami elektrycznymi) oraz szkolenia BHP w poligrafii.
Talent artystyczny nie jest konieczny – kluczowa jest precyzyjna reprodukcja wzorów. Wskazana jest dobra kondycja wzroku i brak alergii na metale.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Karierę zwykle rozpoczyna się od roli ucznia/czeladnika w warsztatach poligraficznych, następnie awansuje na samodzielnego grawera. Z czasem możliwe są awanse na stanowiska mistrza grawerstwa, brygadzisty czy technika poligraficznego w przygotowalni.
Możliwości rozwoju
Rozwój kompetencji może iść w kierunku specjalizacji technicznych lub własnej działalności:
- specjalizacja w druku cyfrowym lub laserowym grawerowaniu 3D,
- praca jako projektant matryc lub instruktor w szkołach branżowych,
- własna działalność gospodarcza z kodami PKD 18.14.Z lub 32.12.Z,
- przejście do pokrewnych zawodów: technik poligraf, operator maszyn drukarskich.
Mediana zarobków wynosi 4000–6000 zł brutto (wg danych z portali pracy), a w dużych drukarniach bywa wyższa.
Gdzie pracować jako grawer poligraficzny?
Zawód jest poszukiwany w następujących miejscach i obszarach branży:
- drukarnie offsetowe i fleksograficzne – produkcja klisz i matryc;
- zakłady introligatorskie (PKD 18.14.Z) – elementy do opraw i wykończeń;
- firmy jubilerskie i naprawcze (PKD 32.12.Z, 95.25.Z) – precyzyjne płyty i detale;
- atelier artystyczne (PKD 90.03.Z) – niestandardowe matryce i projekty specjalne;
- duże przedsiębiorstwa poligraficzne – drukarnie gazet, opakowań i etykiet.
Możliwa jest praca w małych warsztatach rzemieślniczych, w dużych fabrykach lub na zleceniach freelancerskich. Częsty jest stały kontakt z klientami i samodzielna organizacja pracy.
Perspektywy i wyzwania
Grawer poligraficzny to zawód przyszłościowy w erze personalizowanego druku, pod warunkiem adaptacji do technologii cyfrowych. Wyzwania obejmują hałas maszyn i długotrwałą pracę w pozycji siedzącej, dlatego zalecane są regularne badania lekarskie. Zapotrzebowanie rośnie szczególnie w obszarze klisz do druku opakowań i reklamy.
Wybierając ten zawód, zyskujesz stabilność w branży kreatywnej, łączącej tradycję z innowacją.
Zobacz też:
Galwanizer, Garbarz skór, Garbarz skór bez włosa, Garderobiana, Garmażer, Garncarz, Gemmolog, Genetyk, Geofizyk, Geograf, Geolog, Gięciarz drewna, Giloszer poligraficzny, Giloszer szkła, Glazurnik, Gleboznawca, Główny księgowy, Główny menedżer bezpieczeństwa informacji (Chief information security officer), Główny technolog, Goniec, Gorseciarka, Gospodarz domu, Gospodyni, Górnik eksploatacji otworowej, Górnik eksploatacji podziemnej, Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, Górnik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny, Grabarz, Grafik komputerowy DTP, Grafik komputerowy multimediów, Grafolog, Grawer, Grawer szkła, Grzyboznawca
