Górnik eksploatacji podziemnej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Małgorzata Gręda
6 min. czytania

Kod zawodu ZUS dla górnika eksploatacji podziemnej to 811101.

Poniżej znajdziesz najczęściej powiązane z tym zawodem kody PKD wraz z krótkim opisem:

Kod PKD Opis
05.10.Z wydobywanie węgla kamiennego
05.20.Z wydobywanie węgla brunatnego
06.10.Z górnictwo ropy naftowej
06.20.Z górnictwo gazu ziemnego
07.10.Z górnictwo rud żelaza
07.21.Z górnictwo rud uranu i toru
07.29.Z górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych
08.11.Z wydobywanie kamieni ozdobnych i skał wapiennych
08.12.Z wydobywanie żwiru, piasku i gliny
08.91.Z wydobywanie minerałów dla przemysłu chemicznego

Górnik eksploatacji podziemnej to kluczowy zawód w branży wydobywczej, odpowiedzialny za bezpośrednią eksploatację złóż pod ziemią. Pracuje w trudnych warunkach, dbając o bezpieczeństwo załogi i ciągłość procesu wydobywczego.

Czym zajmuje się górnik eksploatacji podziemnej?

Górnik prowadzi prace w przodkach eksploatacyjnych i wyrobiskach przygotowawczych (ściany, zabierki, komory, chodniki, szyby, szybiki, wyrobiska kapitalne) zgodnie z dokumentacją techniczną i instrukcjami roboczymi.

Do zadań wykorzystuje narzędzia ręczne (np. wiertarka, kilof, łom, młot, klucz fajkowy) oraz sprzęt zmechanizowany (np. wrębiarka, wręboładowarka, kombajn chodnikowy lub ścianowy, ładowarka), dobierając je do warunków górotworu i etapu robót.

Montuje, demontuje i utrzymuje w sprawności uzbrojenie oraz wyposażenie wyrobisk dołowych, by zapewnić nieprzerwaną produkcję. Posługuje się m.in. wielokrążkami, windami BKS, lewarami, zestawami ślusarskimi, pazurem, siekierą, piłą i łopatą.

Główne obowiązki i zadania zawodowe

Poniżej znajdziesz kluczowe obowiązki górnika, z naciskiem na bezpieczeństwo, urabianie i zabezpieczanie górotworu:

  • kontrolowanie bezpieczeństwa w przodku przed i w trakcie pracy zespołu,
  • wykonywanie obrywki luźnych brył skalnych ze stropu i ociosów,
  • wiercenie otworów strzałowych,
  • opylanie przodka chodnikowego pyłem kamiennym lub zraszanie,
  • ładowanie materiałów wybuchowych do otworów, łączenie ładunków w serie i odpalanie zgodnie z metryką strzałową zatwierdzoną przez kierownika robót górniczych oraz sprawdzanie kompletności odstrzału i usuwanie niewypałów,
  • zakładanie obudowy tymczasowej,
  • ładowanie urobku i rozdrabnianie wielkich brył,
  • wykonywanie obudowy ostatecznej (drewnianej, stalowej, mieszanej lub kotwiowej) zgodnie z „Książką obudowy”,
  • uzupełnianie i wymienianie obudowy w wyrobiskach w celu zabezpieczenia przed opadem skał,
  • montowanie rurociągów wodnych, podsadzkowych, powietrza sprężonego oraz kabli energetycznych i łącznościowych w szybach,
  • montowanie, demontowanie i naprawianie torowisk przewozu głównego i oddziałowego,
  • przygotowywanie materiałów do robót zbrojeniowych w szybach, szybikach, na trasach przewozu i drogach dostaw,
  • wykuwanie gniazd w obudowie szybów oraz montowanie dźwigarów, pomostów i drabin,
  • usuwanie obudów i likwidowanie pustek w wyrobiskach przez kontrolowane wywoływanie zawału skał stropowych,
  • udział w akcjach ratowniczych i przeciwpożarowych oraz pełnienie dyżurów w stacjach ratownictwa górniczego.

Z dodatkowymi uprawnieniami „przodowego” górnik może kierować pracą wieloosobowego zespołu w przodku.

Wymagania i kwalifikacje

Wymagane jest wykształcenie zasadnicze zawodowe w zawodzie górnika lub ukończenie kwalifikacyjnego kursu zawodowego w zakresie kwalifikacji MG.10 – Eksploatacja złóż metodami podziemnymi.

Niezbędne są aktualne badania lekarskie potwierdzające zdolność do pracy pod ziemią (odporność na wysiłek fizyczny, brak przeciwwskazań do pracy w środowisku zagazowanym, wilgotnym i zapylonym).

Konieczne są uprawnienia górnicze (w tym na strzelanie i – dla przodowego – na kierowanie zespołem) oraz znajomość przepisów BHP, ppoż. i ratownictwa górniczego. Szkolenia wstępne i okresowe są obowiązkowe.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Poniżej przedstawiono typowe etapy awansu w górnictwie podziemnym:

  1. Górnik eksploatacji podziemnej (start na stanowisku wykonawczym);
  2. Przodowy (lider zespołu w przodku po uzyskaniu odpowiednich uprawnień);
  3. Mistrz zmianowy (nadzór nad brygadą i organizacją robót na zmianie);
  4. Nadsztygar (koordynacja prac na poziomie oddziału/ruchem zakładu);
  5. Inżynier górnik – górnictwo podziemne (kod ZUS 214603) – planowanie, nadzór eksploatacji i zarządzanie bezpieczeństwem.

Rozwój wspierają kursy na technika górnictwa podziemnego oraz studia inżynierskie. Dostępne są też szkolenia z mechanizacji, ratownictwa i nowych technologii (np. obudowy zmechanizowane), m.in. we współpracy z GIG – Głównym Instytutem Górnictwa i związkami zawodowymi.

Gdzie pracować – firmy i branże

Poniżej znajdziesz najważniejsze obszary zatrudnienia wraz z przykładami firm i organizacji:

  • wydobywanie węgla kamiennego i brunatnego – Polska Grupa Górnicza (PGG), Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW);
  • gaz ziemny – Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG) i podmioty współpracujące;
  • rudy metali – KGHM (segment podziemny) i spółki zależne;
  • ropa naftowa, kamienie budowlane, minerały chemiczne – wybrane kopalnie i przedsiębiorstwa wydobywcze w regionach górniczych;
  • usługi wspomagające górnictwo – PKD 09.90.Z, w tym modernizacje i utrzymanie wyrobisk.

Główne regiony zatrudnienia to Śląsk, Dolny Śląsk i rejon Lubina, a także inne obszary z czynnymi kopalniami podziemnymi.

Rynek pracy i perspektywy

W Polsce górnictwo podziemne zatrudnia tysiące osób; branża węglowa jest w restrukturyzacji, ale zapotrzebowanie na doświadczonych specjalistów pozostaje wysokie ze względu na bezpieczeństwo i postępującą mechanizację.

Średnie zarobki wynoszą ok. 6–10 tys. zł brutto (w zależności od kopalni i stażu), z dodatkami za pracę pod ziemią i dyżury.

Przyszłość wiąże się z transformacją ekologiczną, a kompetencje górników są częściowo transferowalne do sektorów pokrewnych, takich jak geotermia czy recykling surowców.

To zawód wymagający odwagi, precyzji i pracy zespołowej – fundament bezpieczeństwa i efektywności polskiego górnictwa podziemnego.

Podziel się artykułem
Redaktorka / coach
Follow:
Założycielka i redaktorka ccProgres, od ponad 15 lat pasjonuje się innowacjami w biznesie i rozwojem osobistym. Z doświadczeniem zdobytym w pracy z ponad 100 firmami, łączy praktyczną wiedzę z najnowszymi trendami, aby inspirować innych do osiągania sukcesów. Jej misją jest wspieranie ludzi i organizacji w odkrywaniu pełni ich potencjału.