Gleboznawca – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla gleboznawcy: 213202. To oznaczenie wykorzystasz przy zgłoszeniach do ZUS i w dokumentacji kadrowej.

Aby dopasować profil działalności do pracy gleboznawcy, przydatne mogą być następujące kody PKD:

Gleboznawca to specjalista badający gleby – ich genezę oraz właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne, a także przydatność rolniczą. Prowadzi prace terenowe, laboratoryjne i kameralne, aby ocenić jakość gleb, poziom degradacji oraz zaplanować ochronę i racjonalne wykorzystanie zasobów glebowych.

Czym zajmuje się gleboznawca?

Specjalista analizuje wierzchnią warstwę skorupy ziemskiej, oceniając jej przydatność do upraw, rekultywacji terenów zdegradowanych oraz innych celów użytkowych. Dzięki takim analizom można dobrać odpowiednie rośliny do siedliska, zaplanować zabiegi agrotechniczne i skutecznie odnawiać tereny przekształcone przez przemysł lub nadmierne nawożenie.

Praca łączy teren (wykopy odkrywkowe do ok. 1,5 m), laboratorium (analizy chemiczne i fizyczne) oraz biuro (opracowania, mapy, raporty).

Obowiązki i zadania zawodowe

Do kluczowych zadań gleboznawcy należą:

• Badania genezy i czynników glebotwórczych – analiza wpływu procesów naturalnych i antropogenicznych na powstawanie i przekształcanie gleb;
• Klasyfikacja gleb – określanie typu, podtypu, rodzaju, gatunku i odmiany według aktualnych standardów;
• Analizy właściwości i zanieczyszczeń – badanie składu chemicznego, właściwości fizycznych, wodnych, sorpcyjnych oraz ocena stopnia degradacji;
• Ocena potrzeb nawożenia i wapnowania – analiza pH oraz zawartości fosforu, potasu, magnezu i mikroelementów;
• Ustalanie przydatności rolniczej – wyznaczanie klas bonitacyjnych i kompleksów przydatności rolniczej;
• Wykonywanie map glebowych – opracowania klasyfikacyjne, glebowo-rolnicze i tematyczne w różnych skalach;
• Projekty ochrony i rekultywacji – planowanie działań naprawczych i zrównoważonego użytkowania gleb;
• Udział w planowaniu przestrzennym – praca w zespołach ds. planów zagospodarowania i rozwoju obszarów wiejskich;
• Doradztwo, dydaktyka i badania – wsparcie rolników i administracji, prowadzenie szkoleń i działalność naukowa.

W praktyce gleboznawca korzysta ze skali punktowej do oceny jakości gleb, co pozwala tworzyć rzetelne ekspertyzy i rekomendacje.

Wymagania i umiejętności

Aby zostać gleboznawcą, potrzebne jest wykształcenie wyższe (gleboznawstwo, agronomia, ochrona środowiska, nauki o Ziemi). Kluczowe kompetencje to:

• Wiedza o właściwościach gleb – fizycznych (gęstość, porowatość, uziarnienie, retencja wody), chemicznych (skład i składniki pokarmowe) oraz biologicznych (substancja organiczna, mikroorganizmy, mineralizacja);
• Metodyka terenowa i laboratoryjna – pobór prób, prowadzenie pomiarów, wykonywanie doświadczeń i analiz oraz interpretacja wyników;
• Klasyfikacja i kartografia – znajomość czynników glebotwórczych, systemów klasyfikacji oraz narzędzi GIS i mapowania.

W pracy liczą się precyzja, dobra orientacja w terenie, obsługa przyrządów pomiarowych oraz samodzielna ocena profili glebowych.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Karierę rozpoczyna się od studiów na uczelniach rolniczych lub przyrodniczych, a następnie od staży i praktyk w instytutach badawczych oraz firmach z sektora rolno-środowiskowego. Rozwój obejmuje specjalizacje w rekultywacji, kartografii glebowej czy ochronie środowiska, awans na stanowiska kierownicze lub ścieżkę akademicką.

Ciągłe doskonalenie poprzez badania terenowe i laboratoryjne jest niezbędne, aby utrzymać wysoką jakość ekspertyz i opinii.

Gdzie pracować jako gleboznawca – branże i firmy

Gleboznawcy znajdują zatrudnienie w następujących obszarach:

• Rolnictwo i agrobiznes – gospodarstwa rolne, firmy nawozowe, usługi wspomagające produkcję roślinną (PKD 01.61.Z), uprawy specjalistyczne;
• Instytuty badawcze i uczelnie – m.in. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, jednostki naukowe i dydaktyczne;
• Ochrona środowiska i rekultywacja – projekty odnowy terenów zdegradowanych, wsparcie planów zagospodarowania przestrzennego;
• Sektor wydobywczy – ocena gleb i monitoring w rejonach kopalń ropy, gazu i rud uranu (PKD 06–07);
• Administracja publiczna – urzędy gminne i wojewódzkie, programy rozwoju obszarów wiejskich.

Praca najczęściej łączy działania terenowe z analizami laboratoryjnymi i pracą biurową, a formuła zatrudnienia bywa etatowa lub projektowa.

Perspektywy i zarobki

Zawód jest przyszłościowy ze względu na rosnące znaczenie zrównoważonego rolnictwa i ochrony gleb przed degradacją. Wynagrodzenia zależą od doświadczenia, miejsca pracy i zakresu odpowiedzialności – są konkurencyjne w sektorach badawczym i rolniczym. W Polsce popyt wzmacniają programy unijne wspierające praktyki proekologiczne i rekultywację terenów.