Kod zawodu ZUS i kody PKD dla geografa
Kod zawodu ZUS dla geografa to 211402.
Kody PKD najczęściej powiązywane z pracą geografa (zwłaszcza w sektorach górniczo-wydobywczych) obejmują:
- PKD 05.20.Z – wydobywanie węgla brunatnego;
- PKD 06.10.Z – górnictwo ropy naftowej;
- PKD 06.20.Z – górnictwo gazu ziemnego;
- PKD 07.10.Z – górnictwo rud żelaza;
- PKD 07.21.Z – górnictwo rud uranu i toru;
- PKD 07.29.Z – górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych;
- PKD 08.12.Z – wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie gliny i kaolinu;
- PKD 08.99.Z – pozostałe górnictwo i wydobywanie;
- PKD 09.10.Z – działalność usługowa wspomagająca eksploatację złóż ropy naftowej i gazu ziemnego;
- PKD 09.90.Z – działalność usługowa wspomagająca pozostałe górnictwo i wydobywanie.
PKD określa rodzaj działalności przedsiębiorstwa, a nie zawód pracownika.
Opis zawodu
Geograf (kod ZUS 211402) bada funkcjonowanie środowiska geograficznego oraz działania społeczno‑ekonomiczne i kulturowe człowieka w przestrzeni i czasie.
Analizuje współzależności między elementami środowiska, ocenia ich stan, uwarunkowania, tendencje zmian oraz skutki.
Zawód figuruje w klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy (obowiązującej od 01.01.2017 r.). Do jego wykonywania przygotowuje kierunek studiów: geografia.
Zakres obowiązków
Do zadań geografa należy szeroki zakres prac badawczych, analitycznych i eksperckich:
- Badania terenowe, laboratoryjne i kameralne – analiza ukształtowania terenu, klimatu, wód, gleb i roślinności;
- Modelowanie geosystemów i oceny środowiskowe – identyfikacja związków między składnikami środowiska i ich formalizacja w modelach, przygotowywanie ocen i ekspertyz;
- Analizy demograficzne i osadnicze – badanie przestrzennego zróżnicowania ruchu naturalnego i migracji oraz rozwoju systemów osadniczych;
- Analiza organizacji przestrzennej gospodarki – ocena zmian w usługach, przemyśle, rolnictwie oraz w sieciach transportowych i handlowych;
- Przetwarzanie i wizualizacja danych GIS – tworzenie banków informacji i analiz zjawisk przestrzennych, wykorzystanie opracowań kartograficznych, zdjęć lotniczych i obrazów satelitarnych;
- Redakcja map i atlasów – mapy ogólnogeograficzne, topograficzne i tematyczne (w tym szkolne, turystyczne, sozologiczne oraz mapy dotykowe), a także globusy;
- Ekspertyzy planistyczne – diagnozy i ekspertyzy zagospodarowania przestrzennego na potrzeby władz lokalnych i regionalnych;
- Publikacje i nadzór – opracowywanie referatów naukowych i raportów oraz koordynacja pracy zespołów.
Geograf wykorzystuje narzędzia GIS, dane statystyczne i obserwacje terenowe, aby formułować wiarygodne wnioski.
Wymagane wykształcenie i uprawnienia
Aby zostać geografem, należy ukończyć studia na kierunku geografia (I lub II stopnia).
W przypadku pracy jako nauczyciel geografii wymagane jest przygotowanie pedagogiczne zgodnie z przepisami MEN – studia II stopnia lub I stopnia z przygotowaniem do nauczania w szkołach podstawowych i zawodowych.
Kluczowe kompetencje
W pracy geografa szczególnie cenione są następujące umiejętności:
- Umiejętności GIS i geoinformatyki – biegłość w systemach informacji geograficznej i pracy z danymi przestrzennymi;
- Metody badań i kartografia – znajomość metod analiz przestrzennych, statystyki oraz zasad opracowań kartograficznych;
- Szeroka wiedza geograficzna – geografia fizyczna i gospodarcza, procesy demograficzne oraz uwarunkowania środowiskowe.
Dostępność zawodu
Zawód jest dostępny dla osób słabosłyszących (z korekcją aparatami słuchowymi), o ile możliwe jest elastyczne planowanie czasu pracy i modyfikacja obowiązków.
Ścieżka kariery i rozwój
Ścieżka kariery zwykle zaczyna się od studiów geograficznych, po których absolwenci mogą specjalizować się m.in. w geoanalizie społeczno‑ekonomicznej, zarządzaniu ruchem turystycznym czy GIS. Rozwój zawodowy obejmuje:
- Rozwój od prac terenowych do zarządzania – przejście od badań i analiz do ekspertyz oraz kierowania projektami przestrzennymi;
- Uznawanie kwalifikacji w krajach UE/EOG – możliwe po spełnieniu wymogów i poprzez portal „Twoja Europa”;
- Awans naukowy i menedżerski – publikacje, raporty, funkcje kierownicze i nadzorcze.
Geografowie rozwijają się poprzez kursy GIS, certyfikaty kartograficzne i udział w projektach środowiskowych; możliwy jest rozwój w stronę konsultingu lub edukacji.
Możliwości zatrudnienia
Geografowie znajdują zatrudnienie w sektorach, w których kluczowa jest analiza przestrzenna i środowiskowa:
| Branża/sektor | Przykładowe miejsca pracy | Powiązane kody PKD |
|---|---|---|
| Górnictwo i wydobycie | Firmy wydobywcze (węgiel, ropa, gaz, rudy metali, żwir, piasek) | 05.20.Z, 06.10.Z, 06.20.Z, 07.10.Z, 07.21.Z, 07.29.Z, 08.12.Z, 08.99.Z |
| Usługi wspomagające górnictwo | Firmy serwisowe dla eksploatacji złóż | 09.10.Z, 09.90.Z |
| Administracja publiczna | Biura zagospodarowania przestrzennego w JST, urzędy wojewódzkie | – |
| Nauka i edukacja | Uczelnie, instytuty badawcze, szkoły (jako nauczyciele) | – |
| Turystyka i kartografia | Agencje turystyczne, wydawnictwa map | – |
| Ochrona środowiska | Instytucje monitorujące środowisko, firmy konsultingowe | – |
Perspektywy na rynku pracy
Zawód łączy elementy przyrodnicze, społeczne i gospodarcze, co czyni go wszechstronnym i elastycznym na rynku pracy.
Sytuacja rynkowa bywa oceniana jako korzystna – w niektórych regionach specjalistów z zakresu geografii uznaje się za zawód deficytowy.
Zobacz też:
Galwanizer, Garbarz skór, Garbarz skór bez włosa, Garderobiana, Garmażer, Garncarz, Gemmolog, Genetyk, Geofizyk, Geolog, Gięciarz drewna, Giloszer poligraficzny, Giloszer szkła, Glazurnik, Gleboznawca, Główny księgowy, Główny menedżer bezpieczeństwa informacji (Chief information security officer), Główny technolog, Goniec, Gorseciarka, Gospodarz domu, Gospodyni, Górnik eksploatacji otworowej, Górnik eksploatacji podziemnej, Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, Górnik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny, Grabarz, Grafik komputerowy DTP, Grafik komputerowy multimediów, Grafolog, Grawer