Fizjolog – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla fizjologa to 213110, a pasującym kodem PKD jest 86.90.D – Działalność paramedyczna.

Dla szybkiego wglądu najważniejsze kody klasyfikacyjne prezentujemy w tabeli:

Fizjolog to specjalista naukowy, który bada, jak funkcjonują żywe organizmy – od poziomu komórki, przez tkanki i narządy, aż po całe układy. Analizuje reakcje na choroby, wysiłek fizyczny czy stres, a uzyskane dane wykorzystuje do tworzenia rozwiązań poprawiających sprawność i zdrowie.

Fizjologia stoi na styku biologii, medycyny i nauk eksperymentalnych, dostarczając podstaw dla terapii, ergonomii oraz profilaktyki zdrowotnej.

Czym dokładnie zajmuje się fizjolog?

W odróżnieniu od fizjoterapeuty, który prowadzi praktyczne leczenie zaburzeń ruchowych, fizjolog koncentruje się na badaniu mechanizmów życiowych i procesów przemiany materii oraz energii, tworząc naukowe podstawy dla skutecznych interwencji klinicznych i sportowych.

Obowiązki i zadania zawodowe fizjologa

Fizjolodzy wykonują szeroki zakres prac badawczych i analitycznych. Główne zadania to:

• przeprowadzanie badań zjawisk i reakcji organizmu w różnych żywych ustrojach,
• analizowanie reakcji systemów życiowych na czynniki takie jak choroby, aktywność fizyczna i stres,
• dokonywanie pomiarów i ocen wskaźników fizjologicznych opisujących funkcje układów i czynności organizmów,
• rozpoznawanie podstawowych objawów patologicznych w procesach życiowych,
• przeprowadzanie testów funkcjonalnych na różnych organizmach i interpretacja wyników,
• prowadzenie działalności naukowej nad czynnościami życiowymi, w tym procesami przemiany materii i energii,
• ciągłe uczenie się i aktualizacja kompetencji zawodowych,
• badania nad warunkami podtrzymania życia, utrzymania sprawności oraz dobrostanu psychicznego,
• sporządzanie dokumentacji naukowej, akademickiej i technicznej,
• publikowanie wyników badań w recenzowanych czasopismach i monografiach,
• przestrzeganie zasad ergonomii, etyki zawodowej, BHP, przepisów przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska.

Dodatkowo fizjolodzy tworzą sieci kontaktów ze specjalistami i badaczami oraz aktywnie uczestniczą w konferencjach naukowych i spotkaniach branżowych.

W codziennej praktyce fizjolog dba o rygor metodologiczny i wiarygodność danych, wykorzystując zaawansowane narzędzia pomiarowe oraz nowoczesne metody analizy.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacje

Aby zostać fizjologiem, wymagane jest wykształcenie wyższe (biologia, biotechnologia, nauki medyczne lub fizjologia). W wielu ośrodkach badawczych atutem są studia doktoranckie lub specjalizacja naukowa.

Kluczowe kompetencje obejmują:

• znajomość anatomii, fizjologii i biochemii na poziomie zaawansowanym,
• umiejętność planowania i prowadzenia eksperymentów laboratoryjnych oraz analizy statystycznej danych,
• biegłą obsługę specjalistycznego sprzętu pomiarowego (np. elektromiografy, spektrometry),
• znajomość języka angielskiego do publikacji naukowych i współpracy międzynarodowej.

Zawód nie jest regulowany jak fizjoterapia (brak wymogu prawa wykonywania zawodu), jednak obowiązuje przestrzeganie rygorystycznych norm etycznych badań z udziałem ludzi i zwierząt, w tym przepisów UE dotyczących dobrostanu zwierząt doświadczalnych.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zazwyczaj zaczyna się od studiów magisterskich, po których następuje doktorat i praca w instytutach badawczych. Typowa ścieżka obejmuje:

1. Asystent badawczy – udział w projektach grantowych;
2. Doktorant/adiunkt – prowadzenie samodzielnych badań i publikacji;
3. Kierownik zespołu/projektu – zarządzanie laboratoriami i zespołami;
4. Profesor/ekspert – kierowanie katedrami lub instytutami.

Rozwój wspierają szkolenia, staże zagraniczne (np. ERC, Marie Skłodowska-Curie) oraz granty z NCN i NCBR. Sukces mierzy się jakością publikacji (np. w czasopismach o wysokim impact factor) oraz cytowaniami.

Gdzie pracować jako fizjolog – branże i firmy

Fizjolodzy znajdują zatrudnienie w sektorach naukowych, medycznych i przemysłowych:

• Uczelnie i instytuty badawcze – np. uniwersytety medyczne, Polska Akademia Nauk (PAN), Instytut Biologii Doświadczalnej PAN;
• Szpitale i kliniki – działy badań klinicznych i pracownie diagnostyczne;
• Firmy farmaceutyczne i biotechnologiczne – badania przedkliniczne i kliniczne efektów leków (np. Polpharma, Selvita);
• Centra sportu i wellness – analiza wpływu treningu, monitorowanie wydolności i regeneracji;
• Instytuty ergonomii – np. CIOP-PIB, optymalizacja warunków pracy i profilaktyka przeciążeń;
• Sektor paramedyczny – PKD 86.90.D: laboratoria diagnostyczne i centra badań.

Praca możliwa na etacie (orientacyjnie 8–15 tys. zł brutto), w projektach grantowych lub jako freelancer w konsultingu naukowym.

Perspektywy i wyzwania

Zawód fizjologa zyskuje na znaczeniu wraz ze wzrostem inwestycji w zdrowie publiczne, medycynę spersonalizowaną i nauki o sporcie. Wyzwania obejmują konkurencję o granty, presję publikacyjną i potrzebę stałego podnoszenia kompetencji. Przyszłość to interdyscyplinarność – integracja z biotechnologią i modelowaniem z użyciem sztucznej inteligencji (AI) w celu lepszego zrozumienia procesów fizjologicznych.