Kod zawodu ZUS: 228208.
Pasujące kody PKD to 21.20.Z (Produkcja leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych) oraz 47.73.Z (Sprzedaż detaliczna wyrobów farmaceutycznych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach).
Farmaceuta – specjalista leku roślinnego to wysoko wyspecjalizowany profesjonalista farmaceutyczny, odpowiedzialny za przygotowanie, wytwarzanie i kontrolę jakości leków roślinnych, zapewniając ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Sporządza wyciągi z surowców roślinnych z wykorzystaniem nowoczesnych technik badawczych, co czyni go kluczowym ogniwem w przemyśle fitoterapeutycznym.
Czym się zajmuje farmaceuta – specjalista leku roślinnego?
Ten specjalista łączy wiedzę z farmakognozji, chemii farmaceutycznej i technologii leków. Zajmuje się pełnym cyklem życia leku roślinnego: od identyfikacji surowców, przez produkcję i analizę, po rejestrację i doradztwo.
Przygotowuje preparaty o określonym działaniu terapeutycznym, kontroluje ich jakość i zapewnia zgodność z normami farmakopealnymi. W dobie rosnącego zainteresowania medycyną naturalną zawód ten wspiera rozwój fitoterapii.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki farmaceuty – specjalisty leku roślinnego obejmują zarówno prace laboratoryjne, jak i administracyjne. Główne zadania to:
- przygotowywanie, wytwarzanie i kontrolowanie jakości leku roślinnego w celu zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa jego stosowania,
- projektowanie składu preparatu roślinnego o określonym działaniu,
- określanie metodami makro- i mikroskopowymi tożsamości surowca roślinnego (w formie krojonej, sproszkowanej, jako składnik mieszanki ziołowej),
- rozpoznawanie leczniczego surowca roślinnego i kwalifikowanie go do właściwej grupy botanicznej na podstawie cech morfologicznych i anatomicznych,
- ocenianie jakości surowca roślinnego, jego wartości leczniczej, właściwości produktu roślinnego oraz właściwości aplikacyjnych,
- opracowywanie optymalnych warunków hodowli kalusowej i zawiesinowej dla wybranych roślin leczniczych; pobieranie próby średniej do badań i ustalanie toku badań,
- sporządzanie wyciągów z surowca roślinnego z wykorzystaniem nowoczesnych technik ekstrakcyjnych (SFE, ASE) w skali laboratoryjnej lub przemysłowej; wyodrębnianie związków farmakologicznie czynnych,
- oczyszczanie i analiza uzyskanego wyciągu (technika SPE), z zastosowaniem metod instrumentalnych i chromatograficznych (chromatografia cienkowarstwowa, LC, GC, HPLC, densytometria, atomowa spektrometria absorpcyjna),
- prowadzenie badań fitochemicznych surowca roślinnego i określanie występujących w nim związków chemicznych,
- przedstawianie sposobu wytwarzania produktu roślinnego i doradzanie właściwego sposobu użycia w zależności od postaci leku,
- wykrywanie i kwalifikowanie substancji roślinnej do zgłoszenia do nadzoru farmaceutycznego w zakresie wad jakościowych,
- udzielanie porad i informacji o leczniczym surowcu roślinnym, w tym o składzie chemicznym, właściwościach leczniczych, działaniach ubocznych, niepożądanych i interakcjach z innymi substancjami,
- przeprowadzanie procedury standaryzacji leczniczego produktu roślinnego i opracowywanie wniosku o jego rejestrację, w tym przygotowywanie niezbędnych dokumentów,
- przygotowywanie pełnej informacji o leku roślinnym dopuszczonym do obrotu, z uwzględnieniem interakcji i działań niepożądanych.
Na wyższych stanowiskach specjaliści odpowiadają za zarządzanie i kierowanie zespołami pracowników.
Wymagania i kwalifikacje
Podstawą jest wykształcenie wyższe na kierunku farmacja (magister farmacji).
Kluczowa jest specjalizacja w dziedzinie leku roślinnego, trwająca 3 lata. Szkolenie przygotowuje do pracy w produkcji przemysłowej leków roślinnych, dystrybucji, laboratoriach kontroli jakości surowców zielarskich oraz doradztwa aptecznego w fitoterapii.
Program specjalizacji obejmuje:
- postępy fitoterapii i badania kliniczne,
- aspekty prawne – dopuszczenie do obrotu i wytwarzanie,
- technologia leku roślinnego,
- nowoczesne metody analizy surowców i roślinnych produktów leczniczych,
- opieka farmaceutyczna w zakresie fitoterapii.
Wymagana jest znajomość farmakopealnych technik analitycznych, metod statystycznych oraz nowoczesnych narzędzi badawczych.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Kariera zaczyna się od studiów farmaceutycznych (5 lat + staż), po czym następuje specjalizacja (3 lata). Absolwenci mogą awansować na stanowiska kierownicze w laboratoriach, zakładach produkcyjnych czy organach kontrolnych. Dalszy rozwój obejmuje:
- prace naukowe nad nowymi lekami roślinnymi,
- kierowanie zespołami w przemyśle farmaceutycznym,
- współpraca z lekarzami w farmakoterapii i fitoterapii,
- działalność w organach rejestrujących leki (np. URPL),
- ciągłe kształcenie: zbieranie piśmiennictwa, udział w konferencjach.
Specjalizacja umożliwia pracę w pokrewnych dziedzinach, takich jak farmakognozja czy analiza farmaceutyczna.
Gdzie pracować – firmy i branże
Farmaceuta – specjalista leku roślinnego znajduje zatrudnienie w:
| Branża/sektor | Przykładowe miejsca pracy | Kody PKD |
|---|---|---|
| Przemysł farmaceutyczny | Zakłady produkcyjne leków roślinnych, laboratoria R&D | 21.20.Z |
| Handel i dystrybucja | Apteki specjalistyczne, sklepy zielarskie, hurtownie farmaceutyczne | 47.73.Z |
| Instytucje kontrolne | Laboratoria kontroli jakości, organy nadzoru farmaceutycznego (np. GIF, URPL) | – |
| Badania i nauka | Uczelnie medyczne, instytuty badawcze (np. CMKP) | – |
| Opieka zdrowotna | Szpitale, poradnie fitoterapeutyczne | – |
Współpraca z firmami farmaceutycznymi w zakresie zleceń badawczych oraz analiz rynku leków roślinnych jest powszechna.
Ten zawód łączy pasję do natury z zaawansowaną nauką, oferując stabilność i rozwój w sektorze rosnącego popytu na preparaty naturalne.
Zobacz też:
Fajkarz, Fakturzystka, Farmaceuta, Farmaceuta – specjalista analityki farmaceutycznej, Farmaceuta – specjalista bromatologii, Farmaceuta – specjalista farmacji aptecznej, Farmaceuta – specjalista farmacji klinicznej, Farmaceuta – specjalista farmacji przemysłowej, Farmaceuta – specjalista farmacji szpitalnej, Farmaceuta – specjalista farmakologii, Farmaceuta – specjalista mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej, Farmaceuta – specjalista toksykologii, Farmaceuta – specjalista zdrowia publicznego, Farmaceuta – specjalista zdrowia środowiskowego, Felczer, Filolog języka nowożytnego, Filolog klasyczny, Filolog polski, Filozof, Fizjolog, Fizjoterapeuta, Fizjoterapeuta koni, Fizyk, Fizyk medyczny, Flisak-retman, Florysta, Formierz odlewnik, Formierz wyrobów z kompozytów polimerowych, Formowacz ortopedycznych wyrobów z tworzyw, Formowacz ściernic, Formowacz wyrobów ceramicznych, Formowacz wyrobów szklanych, Fotoedytor, Fotograf, Fotograf poligraficzny, Fotograf w drukarni filmowej, Fotoreporter, Fotosista, Fototechnik, Frezer, Frezer drewna, Fryzjer, Fryzjer damski, Fryzjer męski (barber), Fryzjer zwierząt (groomer), Funkcjonariusz celny, Funkcjonariusz służb specjalnych, Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, Funkcjonariusz służby ochrony, Funkcjonariusz Służby Ochrony Państwa, Funkcjonariusz służby penitencjarnej, Funkcjonariusz straży granicznej, Funkcjonariusz straży ochrony kolei
