Farmaceuta – specjalista analityki farmaceutycznej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla farmaceuty – specjalisty analityki farmaceutycznej to 228201. Pasujące kody PKD to 47.73.Z (sprzedaż detaliczna wyrobów farmaceutycznych w wyspecjalizowanych sklepach) oraz 46.46.Z (sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych).

Farmaceuta – specjalista analityki farmaceutycznej to ekspert od badań i kontroli jakości leków, który wykonuje analizy laboratoryjne, ocenia produkty lecznicze i monitoruje ich bezpieczeństwo. Zawód łączy wiedzę farmaceutyczną z zaawansowaną chemią analityczną, umożliwiając pracę w kluczowych ogniwach łańcucha produkcji i obrotu lekami.

Dla szybkiego porównania najważniejszych kodów związanych z zawodem zobacz poniższą tabelę:

Czym zajmuje się farmaceuta – specjalista analityki farmaceutycznej?

Specjalista ten prowadzi badania jakości produktów leczniczych, w tym ewidencję i ocenę działań ubocznych oraz toksycznych leków. Doradza w zakresie dostępności biologicznej leków, ich kumulacji, eliminacji z organizmu oraz możliwych interakcji z innymi substancjami. Podejmuje działania monitorujące i kontrolujące niepożądane efekty leków.

W praktyce oznacza to pogłębioną wiedzę z badań analitycznych, stosowanie aktualnych wytycznych w analityce medycznej oraz biegłość w technikach opisanych w Farmakopei Polskiej (FP). Specjalista może samodzielnie kierować laboratorium, nadzorować procesy produkcyjne i kontrolować jakość na każdym etapie wytwarzania.

Obowiązki i zadania zawodowe

Obowiązki obejmują szeroki zakres prac laboratoryjnych i administracyjnych, realizowanych zgodnie z normami Dobra Praktyka Produkcyjna (GMP) oraz Dobra Praktyka Laboratoryjna (GLP). Kluczowe zadania to:

• badania i ekspertyzy jakości – wykonywanie analiz wymaganych do uzyskania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, przygotowywanie opinii dla organów państwowych i sądów;
• analizy surowców i produktów – badania materiałów wyjściowych, produktów pośrednich i gotowych, w tym ocena dostępności farmaceutycznej i biologicznej leków;
• analiza farmakokinetyczna – wykorzystanie metod klasycznych i instrumentalnych do oceny wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji, z identyfikacją potencjalnych interakcji;
• ocena biofarmaceutyczna i nadzór nad bezpieczeństwem – monitorowanie działań niepożądanych, badania uwalniania z doustnych postaci leku i wykazywanie podobieństwa produktów;
• dokumentacja GMP/GLP – opracowywanie i prowadzenie rzetelnej dokumentacji laboratoryjnej zgodnej z wymaganiami systemów jakości;
• kontrola jakości – weryfikacja parametrów surowców, półproduktów i leków gotowych, zgodnie z wymaganiami specyfikacji i farmakopei;
• metody analityczne – opracowanie, walidacja i transfer metod w ramach laboratoriów oraz między jednostkami;
• przygotowanie leków recepturowych i aptecznych – sporządzanie preparatów zgodnie z recepturą i standardami jakości.

Dodatkowe zadania menedżerskie

W roli menedżerskiej specjalista odpowiada za zarządzanie i rozwój zespołu oraz kierowanie laboratorium kontroli jakości, w tym planowanie zasobów, nadzór nad wynikami i audytami wewnętrznymi.

Program specjalizacji obejmuje zróżnicowane moduły. Najważniejsze obszary kształcenia to:

• regulacje prawne dotyczące produktów leczniczych i badań,
• metody chemiczne identyfikacji i oznaczania leków,
• techniki spektroskopowe, elektrochemiczne i rozdzielcze,
• badania farmakopealne surowców i produktów,
• walidacja metod i zapewnienie jakości w laboratorium,
• analiza leków i metabolitów w materiale biologicznym.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacje

Podstawą jest jednolite, 5‑letnie studium magisterskie na kierunku farmacja, zakończone stażem i uzyskaniem prawa wykonywania zawodu na podstawie Prawa farmaceutycznego. Specjalizacja z analityki farmaceutycznej pogłębia kompetencje i uprawnia do samodzielnego kierowania laboratorium oraz pracy w kontroli jakości.

Specjalista uzyskuje kwalifikacje do oceny leków, udziału w badaniach klinicznych, prowadzenia audytów i inspekcji. Poniżej kluczowe kompetencje techniczne, których się wymaga:

• znajomość nowoczesnych technik analitycznych (m.in. HPLC, GC, UV‑Vis),
• umiejętność stosowania statystyki w walidacji i interpretacji wyników,
• praktyczna znajomość norm GMP i GLP.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Kariera zaczyna się od studiów farmaceutycznych, po których następuje specjalizacja w analityce farmaceutycznej. Uzyskanie tytułu specjalisty otwiera drogę do samodzielnego prowadzenia laboratoriów, badań toksykologicznych i projektów R&D w przemyśle.

Możliwe kierunki rozwoju

Najczęściej wybierane ścieżki rozwoju po specjalizacji to:

• praca w kontroli jakości i w dziale wytwarzania leków,
• kierowanie zespołami i laboratoriami kontroli jakości,
• udział w badaniach klinicznych, ocena fałszerstw leków oraz analiza metabolitów w materiale biologicznym,
• specjalizacje pokrewne: farmakologia, farmacja przemysłowa, toksykologia kliniczna – ścieżki te otwierają możliwości w agencjach rządowych, inspekcjach oraz ochronie środowiska.

Farmaceuci po specjalizacji nadzorują dokumentację, audyty i procesy wprowadzania leków na rynek, zapewniając zgodność z przepisami i bezpieczeństwo pacjentów.

Miejsca pracy i branże

Specjaliści pracują w:

• Przemysł farmaceutyczny – laboratoria kontroli jakości i działy produkcji (kody PKD 46.46.Z, 47.73.Z);
• Apteki i hurtownie – przygotowanie leków recepturowych, kontrola jakości i nadzór nad obrotem;
• Instytucje kontrolne – organy administracji, inspekcja farmaceutyczna, agencje rejestrujące leki;
• Laboratoria analityczne i naukowo‑badawcze – analizy leków, metabolitów oraz substancji szkodliwych w żywności i kosmetykach;
• Jednostki szpitalne i kliniczne – monitorowanie terapii oraz wsparcie badań klinicznych;
• Laboratoria toksykologiczne i środowiskowe – ocena ryzyka chemicznego i analizy narażenia.

Zawód jest poszukiwany w ochronie zdrowia, przemyśle i administracji, oferując realny wpływ na bezpieczeństwo i skuteczność farmakoterapii.