Elektromonter maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla elektromontera maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego: 741211.

Do tego zawodu najczęściej pasują następujące kody PKD:

• 25.62.Z – Obróbka mechaniczna elementów metalowych;
• 27.11.Z – Produkcja elektrycznych silników, prądnic i transformatorów;
• 27.33.Z – Produkcja sprzętu instalacyjnego elektrycznego;
• 28.30.Z – Produkcja maszyn dla rolnictwa i leśnictwa;
• 28.49.Z – Produkcja pozostałych narzędzi mechanicznych;
• 28.91.Z – Produkcja maszyn dla metalurgii;
• 33.14.Z – Naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych;
• 33.20.Z – Instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia.

Zawód elektromontera maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego polega na wykonywaniu prac instalacyjnych, konserwacyjnych i naprawczych maszyn elektrycznych oraz urządzeń w kopalniach odkrywkowych, w tym koparek wielonaczyniowych, zwałowarek i przenośników taśmowych. Specjalista posługuje się dokumentacją techniczno-ruchową, podstawowymi narzędziami elektromonterskimi oraz przenośnymi przyrządami do diagnostyki.

Czym zajmuje się elektromonter maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego?

Elektromonter w górnictwie odkrywkowym jest kluczowym specjalistą zapewniającym ciągłość pracy gigantycznych maszyn wydobywczych. Montuje, obsługuje i diagnozuje instalacje elektryczne w kopalniach, skupiając się na elektroenergetycznych sieciach zasilających oraz podzespołach maszyn transportowych i wydobywczych. Praca odbywa się w warunkach terenowych, z ekspozycją na pył, hałas i wysokie napięcia, co wymaga precyzji i bezwzględnego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

Zawód ten jest ściśle powiązany z branżą wydobywczą, gdzie awarie elektryczne mogą wstrzymać całą produkcję. Specjalista współpracuje z zespołami mechanicznymi i operatorami maszyn, a jego działania obejmują zarówno rutynowe przeglądy, jak i interwencje awaryjne.

Obowiązki zawodowe

Główne zadania elektromontera w tym zawodzie to kompleksowa obsługa systemów elektrycznych w kopalniach odkrywkowych. Oto kluczowe obowiązki:

• wykonywanie elektroenergetycznych instalacji stałych i ruchomych – zasilanie maszyn i urządzeń elektrycznych kopalni górnictwa odkrywkowego;
• instalowanie maszyn i urządzeń elektrycznych – montaż podzespołów górniczych maszyn wydobywczych oraz urządzeń transportowych;
• montowanie i demontowanie podzespołów – prace w ramach konserwacji, napraw bieżących i remontów głównych;
• przeglądy techniczne urządzeń elektrycznych koparek i zwałowarek – rozdzielnice WN, stacje transformatorowe, urządzenia rozruchu, napędu, hamowania, regulacji prędkości silników, układy sterowania, regulacji i automatyki blokad;
• przeglądy urządzeń elektrycznych przenośników taśmowych – rozdzielnice stacji napędowych, urządzenia rozruchowe, hamulcowe, regulacji prędkości, systemy sterowania, sygnalizacji oraz obwody automatyki;
• przeglądy trakcji elektrycznej transportu kolejowego – wraz z kontrolą lokalnych stacji prostownikowych;
• diagnozowanie, lokalizacja i usuwanie uszkodzeń – w instalacjach elektroenergetycznych, maszynach i urządzeniach kopalni;
• wykonywanie pomiarów elektrycznych – badania diagnostyczne instalacji i urządzeń;
• wykonywanie instalacji ruchomych – z użyciem kabli oponowych oraz instalacji pomocniczych (np. oświetlenie);
• stosowanie bezpiecznych metod pracy – ścisłe przestrzeganie przepisów BHP i PPOŻ.

Dodatkowe zadania obejmują montaż urządzeń technicznych z napędem elektrycznym na budowach, prace instalacyjne i konserwacyjno-remontowe urządzeń dźwignicowych po szkoleniu, a także instalowanie maszyn przemysłowych na podstawie dokumentacji lub stosownych kursów.

Wymagania i kwalifikacje

Do podjęcia pracy preferowane jest wykształcenie na poziomie branżowej szkoły I stopnia (zasadnicze zawodowe) w kierunku elektrycznym lub pokrewnym. Kluczowe są uprawnienia elektryczne, w szczególności:

• Świadectwo kwalifikacji EE.05 – montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
• Świadectwo czeladnicze lub dyplom mistrzowski – w zawodzie elektryk;
• Uprawnienia G1 „E” do 1 kV – eksploatacja: obsługa, konserwacja, remonty, montaż, pomiary.

Wymagana jest znajomość dokumentacji technicznej, narzędzi elektromonterskich i przyrządów pomiarowych, dobre umiejętności manualne oraz odporność na warunki terenowe (pył, hałas, obciążenia fizyczne). Pracodawcy cenią doświadczenie w górnictwie i aktualne kursy SEP (Stowarzyszenie Elektryków Polskich).

Ryzyko zawodowe i warunki pracy

Praca niesie wysokie ryzyko – wymaga bezwzględnego przestrzegania procedur BHP, blokad bezpieczeństwa oraz odłączania napięcia przed rozpoczęciem prac. Najczęściej występujące zagrożenia to:

• porażenie prądem o wysokim napięciu,
• upadek z wysokości i potknięcia w trudnym terenie,
• kontakt z ruchomymi częściami maszyn,
• hałas, drgania i zapylenie,
• oddziaływanie pól elektromagnetycznych,
• obciążenia statyczne i dynamiczne,
• kontakt z substancjami żrącymi i smarami technicznymi.

Środowisko pracy to kopalnie odkrywkowe – praca na otwartej przestrzeni, w systemie zmianowym, często na wysokości i na dużych maszynach.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Typowy przebieg rozwoju w zawodzie można przedstawić następująco:

• Początek kariery – po szkole branżowej i uzyskaniu uprawnień; praca jako elektromonter pomocniczy w kopalniach lub firmach serwisowych;
• Rozwój – awans na mistrza, brygadzistę lub specjalistę ds. automatyki; po kursach – samodzielny montaż złożonych systemów i/lub nadzór ekip;
• Dalsze możliwości – specjalizacja (np. elektromonter górnictwa podziemnego, konserwator dźwignic) lub przejście do przemysłu: automatyka, produkcja maszyn; dyplom technika elektryka lub studia inżynierskie otwierają drogę do roli inżyniera utrzymania ruchu.

Ciągłe szkolenia (SEP, BHP górnicze) i certyfikaty realnie podnoszą kwalifikacje, wynagrodzenie oraz konkurencyjność na rynku pracy.

Gdzie pracować? firmy i branże

Zawód jest poszukiwany głównie w górnictwie odkrywkowym (kopalnie węgla brunatnego, rud, kruszyw – np. PGE, KGHM, prywatne spółki wydobywcze). Najczęstsze miejsca zatrudnienia to:

• firmy instalacyjne i serwisowe maszyn górniczych (PKD 33.20.Z, 33.14.Z),
• producenci maszyn wydobywczych i metalurgicznych (PKD 28.91.Z, 27.11.Z),
• branże budowlane i przemysłowe – montaż urządzeń elektrycznych na budowach, dźwignice (PKD 33.20.Z),
• zakłady produkcyjne, naprawcze i energetyczne.

Rynek pracy jest stabilny w regionach górniczych (Bełchatów, Konin, Śląsk), z rosnącym zapotrzebowaniem na specjalistów dzięki modernizacji kopalń i inwestycjom w infrastrukturę energetyczną.