Elektromechanik urządzeń sterowania ruchem kolejowym – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla elektromechanika urządzeń sterowania ruchem kolejowym to 741206.

Pasujące kody PKD to m.in.:

• 33.17.Z – naprawa i konserwacja pozostałego sprzętu transportowego;
• 49.10.Z – transport kolejowy pasażerski międzymiastowy;
• 49.20.Z – transport kolejowy towarów;
• 49.31.Z – transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski;
• 49.39.Z – pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany;
• 52.21.Z – działalność usługowa wspomagająca transport lądowy;
• 52.22.B – działalność usługowa wspomagająca transport śródlądowy;
• 52.24.C – przeładunek towarów w pozostałych punktach przeładunkowych.

Czym zajmuje się elektromechanik urządzeń sterowania ruchem kolejowym?

Elektromechanik urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) wykonuje prace instalacyjne, konserwacyjne i naprawcze urządzeń sterowania ruchem kolejowym, urządzeń stacyjnych i liniowych oraz elementów związanych z bezpieczeństwem ruchu pociągów. Używa do tego podstawowych narzędzi elektromonterskich oraz przenośnych przyrządów kontrolno-pomiarowych.

Zawód ten łączy elektrotechnikę, mechanikę i automatykę, koncentrując się na niezawodności systemów zapobiegających kolizjom i regulujących ruch pociągów na stacjach, szlakach i przejazdach.

W odróżnieniu od pokrewnych zawodów, jak technik automatyk sterowania ruchem kolejowym (kod 311407), elektromechanik koncentruje się na prostszych zadaniach elektromechanicznych, bez zaawansowanej automatyki mikroprocesorowej.

Obowiązki i zadania zawodowe

Obowiązki elektromechanika SRK są precyzyjnie zdefiniowane i skupiają się na bezpośrednim bezpieczeństwie kolei. Główne zadania to:

• wyszukiwanie i usuwanie prostych usterek w podzespołach SRK, takich jak napędy zwrotnicowe mechaniczne i elektryczne, rygle, zamki zwrotnicowe, pędnie mechaniczne, sygnalizatory kształtowe i świetlne, zabezpieczenia przejazdów, samoczynna blokada liniowa, nastawnie mechaniczne, elektromechaniczne i elektryczne przekaźnikowe,
• sprawdzanie prawidłowości działania mechanizmów napędów zwrotnicowych i dźwigni za pomocą przyrządów kontrolno-pomiarowych,
• regulacja parametrów elektrycznych w obwodach torowych, świateł sygnałowych i urządzeniach zasilających,
• zabudowa przytorowych urządzeń SRK: zamków, napędów, rygli, pędni, elektromagnesów torowych, dławików, czujników szynowych, sygnalizatorów i szaf torowych,
• wymiana przekaźników, żarówek w sygnalizatorach oraz elementów w blokach prądu przemiennego i zamkach zależności,
• układanie i łączenie kabli sygnalizacyjnych w rowach, kanałach i rurach pod torami oraz wyszukiwanie uszkodzeń kabli przyrządami pomiarowymi,
• wykonywanie połączeń prostych obwodów SRK i posługiwanie się schematami elektrycznymi tych urządzeń,
• organizacja bezpiecznego stanowiska pracy oraz przestrzeganie instrukcji i przepisów kolejowych BHP przy pracach elektrycznych.

Po zdobyciu doświadczenia elektromechanik może awansować na starszego technika elektromontera, nadzorując zespół przy naprawach i konserwacji. Praca obejmuje przeglądy okresowe, pomiary elektryczne i dokumentację eksploatacyjną, z naciskiem na zadania terenowe i warsztatowe.

Wymagania i predyspozycje

Zawód wymaga ogólnej wydolności fizycznej ze względu na prace w terenie, przy torach i w trudnych warunkach pogodowych. Kluczowe kompetencje to:

• znajomość zasad elektrotechniki, mechaniki i BHP w transporcie kolejowym,
• umiejętność czytania schematów elektrycznych, planów torowych i instrukcji,
• precyzja, odpowiedzialność i zdolność pracy w zespole, bo błędy zagrażają bezpieczeństwu pociągów,
• dobra kondycja wzrokowa i motoryka precyzyjna do montażu i napraw.

Wykształcenie: zazwyczaj zasadnicza szkoła zawodowa lub kursy kwalifikacyjne w branży kolejowej, z uprawnieniami SEP do prac przy urządzeniach elektrycznych.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zaczyna się od podstawowego elektromechanika, z obowiązkowymi szkoleniami z przepisów kolejowych. Po 3–5 latach doświadczenia możliwy awans na starszego elektromechanika lub technika automatyka SRK (kod 311407), z zadaniami diagnostycznymi i nadzorczymi.

Dalszy rozwój obejmuje m.in.:

• Kursy na technika automatyka – kwalifikacje ELE.23 lub TKO.02; obejmują montaż systemów komputerowych i sieci zasilających;
• Specjalizacje – systemy mikroprocesorowe, ETCS (Europejski System Sterowania Pociągiem) lub utrzymanie przejazdów;
• Praca w firmach zewnętrznych – kontrakty w ramach PKD 52.21.Z, z perspektywą stanowisk kierowniczych w utrzymaniu infrastruktury.

Perspektywy zatrudnienia są stabilne ze względu na rosnącą modernizację kolei w Polsce i UE.

Gdzie pracować – firmy i branże

Elektromechanicy SRK pracują głównie w transporcie kolejowym (PKD 49.10.Z, 49.20.Z), przy infrastrukturze stacyjnej i liniowej. Kluczowi pracodawcy:

Praca w trybie zmianowym, często terenowa (nastawnie, torowiska, warsztaty). Zapotrzebowanie jest wysokie w regionach z rozwiniętą siecią kolejową, jak Śląsk czy Mazowsze.

Zawód gwarantuje stabilność, bo bezpieczeństwo kolei zależy od sprawnego SRK – to podstawa transportu towarów i pasażerów w Polsce.