Elektromechanik urządzeń chłodniczych – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 741205

Powiązane kody PKD – PKD 28.25.Z – produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych; PKD 46.43.Z – sprzedaż hurtowa elektrycznych artykułów użytku domowego.

Czym zajmuje się elektromechanik urządzeń chłodniczych?

Elektromechanik urządzeń chłodniczych montuje, serwisuje i naprawia urządzenia chłodnicze oraz dozoruje ich pracę w trybie ciągłym. To zawód usługowy, którego celem jest zapewnienie sprawności, bezpieczeństwa i ciągłości pracy instalacji chłodniczych.

Efektem jego pracy są sprawne i bezpieczne urządzenia oraz instalacje. Do najczęściej obsługiwanych należą:

• chłodziarki i zamrażarki,
• szafy i lady chłodnicze,
• klimatyzatory i pompy ciepła,
• podzespoły w chłodniach, zamrażalniach i mroźniach.

Pracownik przyjmuje zlecenia, diagnozuje miejsce i rodzaj usterki (w układzie elektrycznym lub chłodniczym) i usuwa ją. Ustawia parametry pracy zgodnie z wymaganiami przechowalni dla różnych artykułów oraz reguluje temperaturę schładzania.

Główne obowiązki zawodowe

Do kluczowych zadań na tym stanowisku należą:

• Planowanie i organizowanie procesów technologicznych – zgodnie z wymaganiami sanitarno-higienicznymi (w tym HACCP), przepisami BHP, ergonomii, ochrony przeciwpożarowej i środowiska;
• Usuwanie usterek w obwodach elektrycznych i elektronicznych – diagnozowanie, naprawa i testy kontrolne urządzeń chłodniczych;
• Usuwanie usterek w obwodach chłodniczych – lokalizowanie przyczyn awarii i przywracanie sprawności układów;
• Przygotowywanie urządzeń do pracy – uruchamianie, konfiguracja i weryfikacja działania;
• Wykonywanie przeglądów instalacji chłodniczych – planowanie i realizacja okresowych kontroli stanu technicznego;
• Montowanie podzespołów elektromechanicznych – zgodnie z dokumentacją techniczną producenta;
• Instalowanie urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła – montaż i uruchomienie u odbiorcy;
• Dozorowanie przemysłowych urządzeń chłodniczych – stałe monitorowanie parametrów i czuwanie nad prawidłową pracą.

Wymagane kwalifikacje i uprawnienia

Zawód można zdobyć przez ukończenie odpowiedniego kursu, najlepiej po szkole branżowej o profilu mechanicznym, elektrycznym, elektromechanicznym lub elektronicznym.

Specjalista powinien znać podstawy materiałoznawstwa oraz zasady łączenia elementów instalacji chłodniczych z czynnikami stosowanymi w chłodnictwie.

Możliwe jest także przyuczenie do zawodu i zdobywanie doświadczenia w trakcie pracy, zakończone egzaminem kwalifikacyjnym organizowanym przez komisje przy stowarzyszeniach lub uczelniach technicznych.

Wymagane uprawnienia

Na stanowisku wymagane lub rekomendowane są następujące uprawnienia:

• Świadectwo kwalifikacji – tzw. certyfikat f-gazowy;
• Świadectwo kwalifikacyjne – uprawniające do eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci energetycznych do 1 kV w zakresie obsługi, konserwacji i montażu;
• Prawo jazdy – rekomendowane, szczególnie przy interwencjach w terenie.

Niezbędne umiejętności i kompetencje

Aby skutecznie wykonywać tę pracę, potrzebne są:

• Prowadzenie kontroli, przeglądów i konserwacji – w tym diagnozowanie i usuwanie usterek;
• Montaż elementów i podzespołów – oraz instalacja maszyn i urządzeń według procedur;
• Regulacja parametrów pracy – ustawianie i kalibracja urządzeń;
• Ocena jakości wykonania – weryfikacja poprawności działań i efektów pracy;
• Znajomość przepisów BHP – konsekwentne stosowanie zasad bezpiecznej pracy;
• Umiejętności diagnostyczne i analityczne – szybkie wykrywanie przyczyn awarii.

Branże i sektor zatrudnienia

Elektromechanicy urządzeń chłodniczych znajdują zatrudnienie między innymi w:

• Hurtownie i sklepy – sprzedające urządzenia chłodnicze i elektryczne;
• Produkcja urządzeń chłodniczych – przedsiębiorstwa wytwarzające chłodziarki, zamrażarki i systemy klimatyzacyjne;
• Sektor spożywczy – magazyny, chłodnie, zakłady mięsne, mleczarnie i piekarnie wymagające stałej kontroli temperatur;
• Systemy HVAC – firmy instalujące i serwisujące systemy klimatyzacyjne i chłodnicze;
• Usługi serwisowe – niezależne warsztaty i serwisy naprawcze sprzętu chłodniczego;
• Przemysł – fabryki oraz zakłady produkcyjne z rozbudowanymi instalacjami chłodniczymi;
• Hotele, restauracje i gastronomia – obiekty wymagające regularnego serwisu urządzeń chłodniczych;
• Transport i logistyka – centra dystrybucyjne i magazyny dla towarów wrażliwych temperaturowo.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Rozwój kariery może przebiegać wieloma ścieżkami:

• Specjalizacja – pogłębianie wiedzy w wybranej niszy, np. systemy klimatyzacyjne, pompy ciepła czy automatyka chłodnicza;
• Awans – przejście na stanowisko kierownika lub przełożonego zespołu serwisu w większych organizacjach;
• Własna działalność – założenie firmy świadczącej usługi instalacji i serwisu chłodniczego;
• Dodatkowe certyfikaty – uzyskiwanie uprawnień w zakresie nowych technologii i inteligentnych systemów zarządzania chłodnictwem;
• Szkolenia – udział w kursach z elektromechaniki chłodniczej, automatyki i sterowania.

Im szersze kompetencje ma elektromechanik, tym bardziej atrakcyjne i lepiej płatne oferty pracy może otrzymać.

Zagrożenia i bezpieczeństwo pracy

Świadome i bezpieczne wykonywanie zawodu wymaga znajomości typowych zagrożeń:

• Czynniki chłodnicze – praca z gazami chłodniczymi wymaga specjalnych uprawnień i bezpiecznych procedur;
• Porażenie prądem – ryzyko związane z obsługą urządzeń elektrycznych;
• Odmrożenia – narażenie podczas pracy z bardzo niskimi temperaturami;
• Praca na wysokości – szczególnie przy montażu dużych instalacji.

Właściwe szkolenia BHP i posiadanie wymaganych uprawnień są kluczowe dla bezpieczeństwa pracy.