Eksploatator portu – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla eksploatatora portu to 333103.

Pasujące kody PKD obejmują:

• 52.24.A – przeładunek towarów w portach morskich;
• 52.24.B – przeładunek towarów w portach śródlądowych;
• 52.10.B – magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów;
• 50.40.Z – transport wodny śródlądowy towarów;
• 52.22.B – działalność usługowa wspomagająca transport śródlądowy;
• 33.17.Z – naprawa i konserwacja pozostałego sprzętu transportowego;
• 49.20.Z – transport kolejowy towarów;
• 49.50.B – transport rurociągowy pozostałych towarów;
• 49.50.A – transport rurociągami paliw gazowych.

Eksploatator portu to kluczowe ogniwo w łańcuchu logistycznym portów i terminali przeładunkowych. Znany również jako pracownik portu, pracownik terminala czy specjalista ds. eksploatacji portu, organizuje prace związane z przemieszczaniem ładunków między środkami transportu dalekiego (statki, wagony, samochody, barki, kontenery) oraz nadzoruje urządzenia przeładunkowe, dbając o stan jakościowy i ilościowy towarów.

Czym zajmuje się eksploatator portu?

Eksploatator portu koordynuje operacje przeładunkowe i magazynowe w portach morskich, rzecznych, terminalach samochodowych, kolejowych, lotniczych oraz drogowych. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie płynnego i bezpiecznego przepływu towarów oraz pasażerów, z naciskiem na efektywność i zgodność z przepisami. Zawód ten łączy elementy logistyki, nadzoru technicznego i zarządzania personelem, co czyni go wszechstronnym w dynamicznym środowisku transportowym.

Główne obowiązki eksploatatora portu

Obowiązki eksploatatora portu są zróżnicowane i obejmują zarówno operacje z ładunkami, jak i obsługę pasażerów. Kluczowe zadania to:

• organizowanie prac w terminalach przeładunkowych w zakresie przemieszczania ładunków na lub z jednostek transportu dalekiego (statków, wagonów, samochodów, barek, kontenerów),
• nadzorowanie obsługi suwnic, żurawi stacjonarnych i jezdniowych, urządzeń przenośnikowo‑załadunkowych, urządzeń do pneumatycznego przeładunku zboża, a także wózków platformowo‑akumulatorowych i wózków kontenerowych,
• dbanie o właściwy stan jakościowy i ilościowy ładunków przemieszczanych przez port, w tym zabezpieczanie przed ubytkami i uszkodzeniami, ważenie, sortowanie oraz etykietowanie,
• organizacja składowania i magazynowania towarów, w tym ładunków ponadgabarytowych i niebezpiecznych,
• prowadzenie dokumentacji dotyczącej obsługi ładunków, dokumentacji magazynowej i przewozowej,
• obsługa podróżnych w portach i terminalach: przygotowywanie ofert usług, udzielanie informacji, wsparcie w sytuacjach kryzysowych,
• organizacja prac pomocniczych: czyszczenie, uszczelnianie, przykrywanie i odkrywanie wagonów, otwieranie i zamykanie ładowni statków; pobieranie i zdawanie sprzętu przeładunkowego oraz zlecanie jego napraw i konserwacji,
• monitorowanie zasobów sprzętowych i personalnych, planowanie rozmieszczenia ładunków w środkach transportu oraz racjonalna gospodarka opakowaniami i kontenerami,
• korzystanie z technologii informatycznych, specjalistycznego oprogramowania do składowania oraz systemów łączności przewodowej i bezprzewodowej.

Eksploatator sprawdza stan techniczny urządzeń przed i po pracy, przestrzega norm BHP oraz stosuje przepisy prawa transportowego.

Wymagania i kwalifikacje

Aby zostać eksploatatorem portu, potrzebne są przede wszystkim umiejętności techniczne i organizacyjne. Podstawowe wymagania to:

• wykształcenie średnie, często w zawodzie technik eksploatacji portów i terminali (kwalifikacje zawodowe potwierdzone egzaminem państwowym),
• znajomość fachowego słownictwa portowego, dokumentów prawnych oraz aktów regulujących transport,
• umiejętności interpersonalne: zdolność negocjacji, nawiązywania kontaktów i samodzielnego podejmowania decyzji,
• znajomość obsługi urządzeń przeładunkowych i środków transportu bliskiego,
• prawo jazdy kat. B (czasem C/CE dla pracy z pojazdami portowymi) oraz zaświadczenia o szkoleniu BHP i uprawnienia na suwnice/żurawie,
• znajomość języków obcych (angielski branżowy – morski) i programów logistycznych.

Ważne cechy charakteru obejmują:

• odpowiedzialność,
• odporność na stres,
• aktywność,
• adaptacyjność do pracy zmianowej.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera eksploatatora portu zaczyna się zazwyczaj od stanowisk operatorskich (np. operator suwnicy), prowadzi przez role koordynatora przeładunków, a może zakończyć się na pozycji kierownika terminalu lub kierownika logistyki. Możliwy jest także awans do menedżera portu lub specjalisty ds. bezpieczeństwa. Rozwój wspiera:

• kursy i szkolenia zawodowe (np. w ramach technikum lub szkoły policealnej),
• certyfikaty branżowe, w tym uprawnienia UDT na urządzenia transportu bliskiego,
• doświadczenie w portach (Gdańsk, Gdynia, Szczecin) lub terminalach intermodalnych,
• studia podyplomowe z logistyki lub zarządzania transportem.

Perspektywy zatrudnienia są dobre dzięki rozwojowi handlu morskiego i logistyki w Polsce.

Gdzie pracować jako eksploatator portu?

Stanowisko występuje w firmach z branż transportowych i logistycznych:

Praca odbywa się w systemie zmianowym, często w warunkach zewnętrznych, z narażeniem na hałas i kontakt z ładunkami ciężkimi. Zarobki wahają się od 5 000–8 000 zł brutto na start, do około 12 000 zł brutto dla doświadczonych.

Zawód eksploatatora portu jest stabilny i perspektywiczny w erze globalnego handlu, oferując rozwój w kluczowej gałęzi gospodarki.