Edytor materiałów źródłowych to specjalista (kod zawodu ZUS: 264101), który przygotowuje naukowe źródła historyczne, archiwalne i filologiczne do publikacji drukiem, stosując metody edytorstwa historycznego i filologicznego. Pracuje na styku nauki i wydawnictwa, dbając o krytyczne opracowanie tekstu i zgodność z oryginałem.
Poniżej zestawienie pasujących kodów PKD przypisanych do tego zawodu:
| Kod PKD | Nazwa działalności |
|---|---|
| PKD 18.11.Z | drukowanie gazet |
| PKD 58.13.Z | wydawanie gazet |
| PKD 58.11.Z | wydawanie książek |
| PKD 58.14.Z | wydawanie czasopism i pozostałych periodyków |
| PKD 58.19.Z | pozostała działalność wydawnicza |
| PKD 61.20.Z | działalność w zakresie telekomunikacji bezprzewodowej (z wyłączeniem satelitarnej) |
| PKD 62.03.Z | działalność związana z zarządzaniem urządzeniami informatycznymi |
| PKD 63.91.Z | działalność agencji informacyjnych |
Czym zajmuje się edytor materiałów źródłowych?
Edytor dba o wierne i naukowo uzasadnione opracowanie tekstów źródłowych do druku, łącząc wiedzę historyczną, filologiczną i archiwalną. Jego rola wykracza poza standardową redakcję – skupia się na krytycznej analizie źródeł, by zapewnić maksymalną zgodność z oryginałem. Zawód ten jest kluczowy w publikacjach naukowych, gdzie precyzja decyduje o wartości dokumentu.
Główne obowiązki i zadania zawodowe
Do obowiązków edytora materiałów źródłowych należą przede wszystkim specjalistyczne prace edytorskie. Oto kluczowe zadania:
- przygotowywanie tekstów dla wydawnictwa (tzw. podstawy wydawniczej) z zastosowaniem metody edytorstwa historycznego (krytyka źródła) i filologicznego (ustalenie tekstu),
- przygotowywanie tekstów źródłowych do druku na podstawie instrukcji wydawniczej,
- ustalanie zasad pisowni, przypisów, wyjaśnianie luk w tekście oraz błędów,
- opatrywanie tekstów źródłowych komentarzami, wstępami krytycznymi oraz regestami (streszczeniami),
- sporządzanie indeksów rzeczowych i alfabetycznych,
- dbanie o najwierniejsze przekazanie oryginału tekstu źródłowego wydawnictwu,
- utrzymywanie kontaktów z przedstawicielami innych dyscyplin: historykami, filologami i archiwistami.
Dodatkowo edytorzy często prowadzą prace naukowe nad doskonaleniem warsztatu edytorstwa źródłowego oraz działalność dydaktyczną, przekazując wiedzę o metodyce edytorstwa.
Wymagania psychofizyczne podkreślają skrupulatność i dokładność – edytor musi zwracać uwagę na detale, poświęcając dużo czasu na odtwarzanie oryginału.
Wymagania edukacyjne i umiejętności
Aby zostać edytorem, potrzebne jest wykształcenie wyższe – najczęściej filologia polska, historia, archiwistyka lub specjalności edytorsko-wydawnicze. Studia I stopnia z edytorstwa obejmują redakcję i korektę tekstów naukowych, podstawy projektowania, digitalizację oraz pracę z formatami cyfrowymi (np. PDF, DjVu, Open Access). Praktyczne zajęcia często obejmują edycję tekstów dawnych z aparatem krytycznym.
Kluczowe umiejętności obejmują:
- znajomość metod krytyki źródłowej i filologicznej,
- umiejętność analizy tekstów historycznych i literackich,
- precyzję w pracy z przypisami, indeksami i komentarzami,
- współpracę interdyscyplinarną.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera zwykle zaczyna się od stanowiska asystenta edytora w wydawnictwach naukowych lub archiwach, a następnie prowadzi do samodzielnej edycji źródeł. Z doświadczeniem możliwy jest awans na redaktora prowadzącego lub kierownika redakcji w publikacjach specjalistycznych. Rozwój obejmuje również prowadzenie badań naukowych i dydaktykę, co otwiera drogę do pracy na uczelniach i w instytutach badawczych. Coraz częściej edytorzy rozwijają kompetencje w obszarze publikacji cyfrowych, digitalizacji i promocji online.
Mediana wynagrodzenia wynosi 4710 PLN brutto miesięcznie (co drugi edytor zarabia od 4360 PLN do wyższych stawek).
Gdzie pracować – firmy i branże
Edytorzy materiałów źródłowych znajdują zatrudnienie w branżach wydawniczych i informacyjnych, zgodnych z podanymi kodami PKD. Pracują w:
- wydawnictwach książek i czasopism naukowych (PKD 58.11.Z, 58.14.Z, 58.19.Z),
- redakcjach gazet i periodyków (PKD 18.11.Z, 58.13.Z),
- agencjach informacyjnych i archiwach cyfrowych (PKD 63.91.Z),
- firmach zajmujących się digitalizacją i telekomunikacją treści (PKD 61.20.Z, 62.03.Z),
- instytutach historycznych, uniwersytetach i bibliotekach, gdzie edytują źródła historyczne.
Zawód dynamicznie ewoluuje w kierunku e‑edytorstwa, łącząc tradycyjną edycję z projektowaniem cyfrowym i dystrybucją online.
Zobacz też:
Edukator ekologiczny, Eguterzysta, Egzaminator on-line, Egzaminator osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem, Ekolog, Ekonometryk, Ekonomista, Ekspedient pocztowy, Ekspedient stacji obsługi pojazdów, Ekspedient w punkcie usługowym, Ekspedient wypożyczalni, Ekspedytor, Ekspedytor sprzedaży wysyłkowej / internetowej, Ekspert w Urzędzie Patentowym RP, Eksploatator portu, Ekspozytor towarów (merchandiser), Elektroenergetyk elektrowni cieplnych, Elektroenergetyk elektrowni wodnych, Elektroenergetyk nastawni, Elektroenergetyk pomiarów i zabezpieczeń, Elektromechanik, Elektromechanik elektrycznych przyrządów pomiarowych, Elektromechanik pojazdów samochodowych, Elektromechanik sprzętu gospodarstwa domowego, Elektromechanik urządzeń chłodniczych, Elektromechanik urządzeń sterowania ruchem kolejowym, Elektromonter (elektryk) zakładowy, Elektromonter instalacji elektrycznych, Elektromonter linii kablowych, Elektromonter lotniczy, Elektromonter maszyn elektrycznych, Elektromonter maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego, Elektromonter maszyn i urządzeń górnictwa podziemnego, Elektromonter napowietrznych linii niskich i średnich napięć, Elektromonter napowietrznych linii wysokich i najwyższych napięć, Elektromonter okrętowy, Elektromonter pogotowia elektroenergetycznego, Elektromonter prefabrykowanych stacji transformatorowych, Elektromonter reklam świetlnych, Elektromonter rozdzielni i podstacji trakcyjnych, Elektromonter sieci trakcyjnej, Elektromonter taboru szynowego, Elektromonter telekomunikacyjnych urządzeń zasilających, Elektromonter transformatorów, Elektromonter układów pomiarowych i automatyki zabezpieczeniowej, Elektromonter urządzeń sygnalizacyjnych, Elektromonter/konserwator urządzeń dźwignicowych, Elektronik, Elektroradiolog, Elektryk, Elektryk budowlany, Epidemiolog, Etnograf, Ewaluator programów edukacji
