Kod zawodu ZUS dla dyżurnego ruchu to 831204.
Dyżurny ruchu to stanowisko o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa i płynności ruchu kolejowego. Osoba na tym stanowisku organizuje, prowadzi i nadzoruje pracę stacji o różnym natężeniu ruchu pociągów osobowych i towarowych, pracę rozrządową i manewrową, wykorzystując urządzenia sterowania ruchem kolejowym (SRK), łączności oraz taboru.
Pasujące kody PKD to:
- 49.10.Z – transport kolejowy pasażerski międzymiastowy;
- 49.20.Z – transport kolejowy towarów;
- 49.31.Z – transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski;
- 52.21.Z – działalność usługowa wspomagająca transport lądowy;
- 52.22.B – działalność usługowa wspomagająca transport śródlądowy;
- 52.24.C – przeładunek towarów w pozostałych punktach przeładunkowych.
Czym się zajmuje dyżurny ruchu?
Dyżurny ruchu czuwa nad całym procesem przewozowym na stacji lub posterunku kolejowym, zapewniając bezpieczeństwo pasażerów, załóg i taboru.
Pracuje głównie w nastawni, obsługując pulpit nastawczy, semafory i urządzenia SRK. Monitoruje wjazdy, wyjazdy i przejazdy pociągów, układa drogi przebiegu poprzez przestawianie zwrotnic oraz ich ryglowanie dla bezpieczeństwa.
W strukturze organizacyjnej (np. w PKP Polskie Linie Kolejowe) dyżurny podlega zawiadowcy stacji lub dyspozytorowi liniowemu. Odpowiada za prowadzenie ruchu na konkretnej stacji lub posterunku, utrzymując stały kontakt z maszynistami i sąsiednimi posterunkami. Wyróżnia się m.in. dyżurnego ruchu dysponującego (koordynuje pracę wszystkich służb ruchowych) oraz dyżurnego ruchu peronowego (nadzoruje przygotowanie i wyprawianie pociągów).
Zawód jest odpowiedzialny i wymagający odporności na stres – od decyzji dyżurnego zależy bezpieczeństwo setek osób. Praca odbywa się w systemie zmianowym, często w 12‑godzinnych dyżurach.
Warunki pracy najczęściej wyglądają tak:
- praca zmianowa (w tym noce i weekendy),
- duża odpowiedzialność i konieczność szybkiego podejmowania decyzji,
- ścisła współpraca z zespołem ruchowym i maszynistami.
Obowiązki dyżurnego ruchu
Zakres obowiązków zależy od charakteru stacji, ale zawsze koncentruje się na bezpieczeństwie i koordynacji. Główne zadania to:
- Monitoring i prowadzenie ruchu pociągów – sprawdzanie warunków bezpieczeństwa (czy tor wolny od przeszkód), ułożenie drogi przebiegu, podawanie sygnałów na semaforach;
- Komunikacja – kontakt z maszynistami (przekazywanie informacji o ograniczeniach prędkości, zamknięciach torów, robotach), powiadamianie dróżników o odjazdach pociągów;
- Nadzór nad manewrami – organizacja pracy manewrowej, rozrządu, zestawiania składów, współpraca z ustawiaczami i kierownikami manewrów;
- Obsługa urządzeń – sterowanie urządzeniami SRK, łącznością, obsługa pulpitu nastawczego;
- Dokumentacja – prowadzenie dziennika ruchu, książki przebiegów, rejestru zdarzeń, wydawanie ostrzeżeń i rozkazów pisemnych;
- Nadzór nad zespołem – koordynacja pracy zwrotniczych, nastawniczych, manewrowych, peronowych, dróżników przejazdowych.
Dyżurny odpowiada za wszystkich pracowników ruchowych na swoim terenie oraz za bezwzględne przestrzeganie przepisów.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać dyżurnym ruchu, należy spełnić warunki określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 30 grudnia 2014 r. w sprawie pracowników związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego. Kluczowe wymagania:
- Wykształcenie i uprawnienia – minimum średnie, ukończenie kursu zawodowego lub szkoły o profilu kolejowym, zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje;
- Staż zawodowy – odbycie praktyk lub stażu pod nadzorem (np. 20 dni zajęć próbnych);
- Zdrowie i predyspozycje – dobre zdrowie psychiczne i fizyczne, odporność na stres, umiejętność szybkiego podejmowania decyzji pod presją, zdolności organizatorskie i praca w zespole;
- Inne – umiejętność obsługi urządzeń SRK oraz czytania dokumentacji technicznej.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Droga do zawodu zaczyna się od nauki w szkołach kolejowych lub na kursach (np. w ośrodkach PKP). Po stażu i egzaminie można objąć posterunek.
Rozwój obejmuje awans na dyżurnego dysponującego, zawiadowcę stacji lub dyspozytora (zadania strategiczne, bez bezpośredniej obsługi zwrotnic). Szkolenia doskonalące skupiają się na organizacji pracy, radzeniu sobie ze stresem i przepisach (np. Instrukcja Ir‑2). Możliwa jest praca w różnych typach stacji – od małych bocznic po duże węzły – co buduje doświadczenie.
Przyszłość zawodu jest stabilna dzięki rosnącemu znaczeniu kolei w transporcie pasażerskim i towarowym.
Gdzie pracować jako dyżurny ruchu? firmy i branże
Stanowisko występuje głównie w branży kolejowej – m.in. w poniższych podmiotach i obszarach:
| Branża/firma | Przykładowe kody PKD | Charakterystyka |
|---|---|---|
| PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. | 49.10.Z, 49.20.Z, 52.21.Z | Zarządzanie infrastrukturą, duże stacje pasażerskie i towarowe. |
| Przewoźnicy kolejowi (pasażerscy/towarowi, np. PKP Cargo) | 49.20.Z, 52.22.B | Rozrząd, manewry, bocznice. |
| Transport miejski/podmiejski | 49.31.Z | Stacje aglomeracyjne. |
| Usługi wspomagające transport | 52.21.Z, 52.24.C | Przeładunki, punkty ładunkowe. |
Zatrudnienie możliwe jest w spółkach PKP, u prywatnych operatorów kolejowych oraz w firmach logistycznych związanych z koleją. Rynek pracy jest stabilny i poszukuje wykwalifikowanych specjalistów.
Zobacz też:
Dealer aktywów finansowych, Dekarz, Dekorator sklepów, Dekorator wnętrz, Dekorator wyrobów cukierniczych, Demograf, Demonstrator wyrobów, Detektyw prywatny, Diagnosta kolejowy, Diagnosta laboratoryjny, Diagnosta laboratoryjny – specjalista epidemiologii, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej cytomorfologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej hematologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej mikrobiologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej parazytologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej transfuzjologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia publicznego, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia środowiskowego, Diagnosta sieci preizolowanych, Diagnosta uprawniony do wykonywania badań technicznych pojazdów, Dietetyk, Docieracz-polerowacz, Dojarz, Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych (Doradca RID), Doradca do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, Doradca do spraw leasingu, Doradca do spraw odszkodowań, Doradca do spraw rynku nieruchomości, Doradca do spraw zasobów bibliotecznych, Doradca do spraw zatrudnienia, Doradca emerytalny, Doradca EURES, Doradca finansowy, Doradca inwestycyjny, Doradca klienta, Doradca personalny, Doradca podatkowy, Doradca rolniczy, Doradca zawodowy, Dorożkarz, Dostawca potraw, Dozorca, Dróżnik obchodowy, Dróżnik przejazdowy, Drukarz, Drukarz fleksograficzny, Drukarz offsetowy, Drukarz sitodrukowy, Drukarz tkanin, Drwal / pilarz drzew, Duchowny religii mojżeszowej, Duchowny religii muzułmańskiej, Duchowny wyznania ewangelickiego, Duchowny wyznania prawosławnego, Duchowny wyznania rzymskokatolickiego, Dydaktyk multimedialny, Dyrektor aresztu śledczego / zakładu karnego, Dyrektor departamentu, Dyrektor do spraw administracyjnych, Dyrektor do spraw badawczo-rozwojowych, Dyrektor do spraw energetyki, Dyrektor do spraw informatyki / informacji, Dyrektor do spraw personalnych, Dyrektor do spraw wdrożeń i rozwoju technologii, Dyrektor filharmonii/opery/operetki/orkiestry, Dyrektor finansowy, Dyrektor generalny, Dyrektor handlowy, Dyrektor logistyki, Dyrektor marketingu, Dyrektor operacyjny, Dyrektor ośrodka adopcyjnego, Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, Dyrektor produkcji, Dyrektor rozwoju biznesu, Dyrektor sprzedaży, Dyrektor szkoły, Dyrektor teatru, Dyrektor techniczny, Dyrektor wykonawczy, Dyrektor zakładu dla nieletnich, Dyrektor zespołu pieśni i tańca / chóru, Dyrygent, Dyspozytor lotniczy, Dyspozytor radiotaxi, Dyspozytor ruchu kolejowego, Dyspozytor ruchu metra, Dyspozytor transportu samochodowego, Dystrybutor ulotek, Dyżurny ruchu i stacji metra, Dziekan, Dziennikarz, Dzienny opiekun małego dziecka, Dziewiarz, Dźwigowy (windziarz), Dżokej
