Dyrektor finansowy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 112006

Najczęściej stosowane kody PKD dla stanowiska dyrektora finansowego to:

• PKD 64.30.Z – działalność trustów, funduszy i podobnych instytucji finansowych;
• PKD 66.11.Z – zarządzanie rynkami finansowymi;
• PKD 66.30.Z – działalność związana z zarządzaniem funduszami.

Czym zajmuje się dyrektor finansowy?

Dyrektor finansowy (Chief Financial Officer – CFO) to specjalista odpowiedzialny za strategię i całokształt procesów finansowych w przedsiębiorstwie.

Łączy dwa kluczowe cele: utrzymanie rentowności tu i teraz oraz długoterminowe budowanie wartości organizacji.

Zakres obowiązków obejmuje zarówno codzienne zarządzanie finansami, jak i planowanie strategiczne. CFO raportuje zwykle do dyrektora zarządzającego lub bezpośrednio do zarządu.

Główne obowiązki i zakres odpowiedzialności

Strategia i planowanie finansowe

W tym obszarze do zadań CFO należą:

• kształtowanie i realizacja strategii finansowej organizacji,
• planowanie i kontrola budżetu – przygotowanie budżetu rocznego i planów wieloletnich oraz nadzór nad ich realizacją,
• planowanie finansowe krótko- i długoterminowe z zachowaniem stabilności finansowej firmy.

Zarządzanie płynnością i ryzykiem finansowym

CFO odpowiada także za bieżącą płynność i ograniczanie ryzyka:

• zapewnienie płynności finansowej organizacji,
• zarządzanie przepływami pieniężnymi (cash flow) i harmonogramem zobowiązań,
• zarządzanie ryzykiem finansowym – ocena ryzyka kursowego, kredytowego, podatkowego i operacyjnego oraz wdrażanie strategii zabezpieczeń,
• negocjowanie warunków finansowania i utrzymywanie relacji z bankami oraz innymi instytucjami finansowymi.

Sprawozdawczość i kontrola finansowa

W obszarze raportowania i compliance kluczowe są:

• nadzór nad skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi i raportami dla zarządu, akcjonariuszy oraz jednostek zewnętrznych,
• analiza i raportowanie danych finansowych,
• odpowiedzialność za skuteczną kontrolę wewnętrzną w organizacji,
• zapewnianie zgodności z przepisami rachunkowości, podatkowymi, standardami ESG i wymogami etycznymi,
• koordynacja audytów i weryfikacja zgodności działań z prawem.

Optymalizacja finansowa i inwestycje

W zakresie efektywności i rozwoju kapitałowego CFO realizuje:

• optymalizację polityki podatkowej,
• optymalizację struktury kosztów i poziomu majątku obrotowego,
• ocenę projektów inwestycyjnych,
• analizy FP&A – modelowanie scenariuszy oraz rekomendacje rozwiązań finansowych.

Rola doradcza i strategiczna

Jako doradca biznesowy CFO:

• wspiera zarząd w kluczowych decyzjach biznesowych,
• doradza prezesowi/dyrektorowi generalnemu w obszarze fuzji i przejęć (M&A),
• planuje i koordynuje procesy IPO (pierwsza oferta publiczna),
• pozyskuje finansowanie dla organizacji,
• współpracuje z kadrą kierowniczą i kluczowymi działami firmy,
• pełni funkcję doradczą wobec zarządu i rady nadzorczej.

Nadzór pracowniczy i zarządzanie zespołem

W obszarze przywództwa finansowego do zadań należą:

• nadzór nad pracą podległych działów (finansowo‑księgowego, controllingu i finansów),
• wdrażanie polityki personalnej, w tym motywowanie i rozliczanie pracowników,
• dbanie o podnoszenie kwalifikacji zespołu i aktualizację wiedzy,
• bieżące zarządzanie zespołem i alokacją zadań,
• zapewnienie bezpiecznego środowiska pracy oraz przestrzeganie przepisów BHP, ppoż. i ochrony środowiska.

Relacje biznesowe i współpraca zewnętrzna

CFO aktywnie buduje relacje na rynku i reprezentuje firmę:

• nadzór nad kontaktami z instytucjami finansowymi,
• nawiązywanie i utrzymywanie relacji z audytorami, bankami, ubezpieczycielami, inwestorami i organami podatkowymi,
• współpraca z działem handlowym przy ustalaniu cen produktów i usług,
• budowanie wiarygodnego wizerunku firmy na zewnątrz,
• udział w konferencjach i spotkaniach branżowych i specjalistycznych.

Wymagane kompetencje i kwalifikacje

Kompetencje zawodowe

Na stanowisku CFO sprawdzą się poniższe kompetencje:

• głęboka znajomość rachunkowości i sprawozdawczości finansowej,
• umiejętność analitycznego myślenia i decyzji opartych na danych,
• bardzo dobra orientacja w prawie podatkowym i regulacjach finansowych,
• doświadczenie w zarządzaniu ryzykiem finansowym i operacyjnym,
• zdolność do modelowania finansowego i prognozowania,
• znajomość systemów informatycznych i narzędzi finansowych,
• umiejętności zarządzania zespołem i komunikacji,
• orientacja strategiczna i planowanie długoterminowe.

Edukacja

Rekomendowane wykształcenie i certyfikacje:

• wyższe wykształcenie – finanse, rachunkowość, ekonomia lub zarządzanie,
• certyfikaty zawodowe (np. ACCA, CFA, biegły rewident),
• kursy specjalistyczne z zakresu sprawozdawczości, podatków i controllingu.

Doświadczenie

Typowe wymagania dotyczące doświadczenia:

• minimum 3–5 lat doświadczenia na stanowiskach finansowych,
• praktyka w zarządzaniu budżetem i planowaniu finansowym,
• doświadczenie w prowadzeniu zespołów finansowych.

Ścieżka kariery i rozwoju

Stanowiska poprzedzające

Najczęstsze role poprzedzające funkcję CFO to:

• Główny księgowy – nadzoruje księgowość, przygotowuje raporty i sprawozdania, tworzy plany kont, nadzoruje płatności i płace;
• Specjalista ds. finansów – odpowiada za realizację wybranych obszarów finansowych;
• Kierownik działu finansowego – zarządza pracą zespołu w danym obszarze finansów;
• Biegły rewident – przeprowadza audyty finansowe i wydaje opinie.

Stanowiska docelowe

Możliwe kolejne kroki w karierze:

• Dyrektor generalny/Prezes zarządu – przejście do całościowego zarządzania organizacją;
• Wiceprezes ds. finansów – wyższa pozycja w strukturze zarządczej;
• Partner w firmie konsultingowej – wykorzystanie ekspertyzy w pracy doradczej;
• Kierownik inwestycji – specjalizacja w zarządzaniu portfelem inwestycyjnym.

Możliwości rozwoju

Obszary rozwoju kompetencji na stanowisku CFO:

• podnoszenie kwalifikacji w obszarze rachunkowości i prawa podatkowego,
• uzyskiwanie międzynarodowych certyfikatów (np. ACCA, CFA),
• specjalizacja w wybranych domenach (controlling, finanse publiczne, finanse międzynarodowe),
• doświadczenie w środowisku międzynarodowych korporacji,
• rozwijanie umiejętności w zakresie transformacji cyfrowej i automatyzacji procesów finansowych.

Branże i typy firm

Stanowisko dyrektora finansowego występuje niemal w każdym sektorze gospodarki.

Sektor publiczny i pozarządowy

W sektorze publicznym i NGO CFO może pracować m.in. w:

• instytucjach finansowych (banki, fundusze, kasy oszczędnościowe),
• ubezpieczeniach,
• administracji publicznej i jednostkach finansów publicznych,
• organizacjach pozarządowych o dużej skali operacyjnej.

Sektor prywatny

W sektorze prywatnym rola CFO obejmuje różne modele biznesowe:

• przedsiębiorstwa produkcyjne – zarządzanie finansami operacyjnymi i inwestycjami;
• handel detaliczny i e‑commerce – nadzór nad przepływami pieniężnymi i budżetem;
• telekomunikacja i media – zarządzanie dużymi portfelami finansowymi;
• energetyka – długoterminowe planowanie finansowe i inwestycje infrastrukturalne;
• nieruchomości – zarządzanie aktywami i finansowaniem projektów;
• logistyka i transport – kontrola kosztów i efektywność operacyjna;
• technologia i IT – finansowanie wzrostu szybko rozwijających się firm.

Skala firm

Zakres odpowiedzialności CFO zależy od skali przedsiębiorstwa:

• Korporacje międzynarodowe – odpowiedzialność globalna i międzynarodowe strategie finansowe;
• Duże i średnie przedsiębiorstwa – klasyczne obowiązki dyrektora finansowego;
• Start‑upy – rola Chief Financial Officer łącząca finanse z operacjami.

Wynagrodzenie i perspektywy zawodowe

Dyrektor finansowy należy do najlepiej wynagradzanych ról menedżerskich, a poziom płac zależy od szeregu czynników.

Na wynagrodzenie wpływają w szczególności:

• wielkość i branża firmy,
• doświadczenie kandydata,
• zakres odpowiedzialności,
• umiejętności i posiadane certyfikaty,
• region zatrudnienia (wyższe stawki w dużych ośrodkach finansowych).

Perspektywy zawodowe dla CFO są bardzo dobre, zwłaszcza z uwagi na:

• rosnące znaczenie zarządzania ryzykiem i transformacji cyfrowej,
• potrzebę zgodności z regulacjami (ESG, RODO itp.),
• zwiększone wymagania w zakresie przejrzystości finansowej,
• wysoką wagę analizy danych i modelowania finansowego.