Dojarz – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kody zawodu i PKD dla dojarza

Kod zawodu ZUS dla dojarza to 612101. Poniżej znajdziesz zestawienie najczęściej stosowanych, pasujących kodów PKD wraz z opisami:

Dojarz to specjalista odpowiedzialny za dojenie krów, kóz i innych zwierząt mlecznych – ręcznie, mechanicznie lub maszynowo – oraz za ich codzienne karmienie, oporządzanie i utrzymanie porządku w oborach czy halach udojowych. To zawód kluczowy dla branży mleczarskiej, zapewniający świeże mleko do produkcji jogurtów, serów i śmietany.

Czym zajmuje się dojarz?

Dojarz dba o cały proces pozyskiwania mleka – od przygotowania zwierząt po higienę sprzętu i pomieszczeń. Praca odbywa się w gospodarstwach rolnych, fermach mlecznych lub zakładach hodowlanych, często w systemie zmianowym (np. rano 4–7 i po południu 15–18, 6 dni w tygodniu po 7–10 godzin).

Głównym celem jest zapewnienie wysokiej jakości mleka, wolnego od zanieczyszczeń i bakterii, co wymaga precyzji oraz dbałości o zdrowie zwierząt.

Obowiązki dojarza

Obowiązki obejmują zarówno prace bezpośrednio związane z dojeniem, jak i opiekę nad zwierzętami oraz utrzymanie czystości. Oto kluczowe zadania:

• przygotowanie stanowisk udojowych i doprowadzenie krów lub innych zwierząt,
• czyszczenie i dezynfekcja strzyków oraz dolnej powierzchni wymienia przed dojeniem,
• kontrola sprawności urządzeń udojowych, obsługa aparatów, zdajanie pierwszych strug mleka na przedzdajacz oraz ocena stanu wymienia pod kątem zapalenia i drożności strzyków,
• zakładanie i pozycjonowanie kubków udojowych, dojenie właściwe, zdejmowanie kubków po zakończeniu,
• dezynfekcja poudojowa strzyków preparatami specjalistycznymi,
• karmienie, pojenie i pielęgnowanie zwierząt, w tym rozdrabnianie kiszonki, mieszanie paszy, wymiana ściółki,
• czyszczenie hal udojowych, obór i boksów, mycie dojarni oraz przygotowanie na kolejną zmianę,
• współpraca z weterynarzem, wykrywanie zapaleń wymienia, podawanie leków (po przeszkoleniu), pomoc przy porodach,
• wykonywanie prac porządkowych w gospodarstwie, obsługa maszyn rolniczych (ciągnik, paszowóz), usuwanie obornika,
• przestrzeganie zasad bhp, ppoż., zoohigieny, ergonomii i ochrony środowiska, by uniknąć chorób odzwierzęcych,
• prowadzenie dokumentacji hodowlanej, schładzanie i transport mleka.

Wymagania i kwalifikacje

Zawód nie wymaga wyższego wykształcenia – wystarczy szkoła branżowa lub policealna o profilu rolniczym, kursy obsługi dojarek czy kwalifikacje maszynisty rolniczego. Kluczowe cechy i uprawnienia to:

• doświadczenie w dojeniu mechanicznym (preferowane),
• gotowość do pracy fizycznej, zaangażowanie i dokładność,
• znajomość języka obcego (angielski/niemiecki) – atut przy pracy za granicą,
• prawo jazdy kat. B – mile widziane do obsługi ciągników,
• wytrzymałość fizyczna, odporność na alergeny (siano, sierść) i predyspozycje do pracy w różnych warunkach pogodowych.

Ryzyko zawodowe (PN-N-18002) jest średnie (R=Ś). Najczęstsze zagrożenia obejmują:

• czynniki biologiczne – choroby zwierząt i drobnoustroje,
• czynniki chemiczne – preparaty dezynfekcyjne i detergenty,
• czynniki fizyczne – hałas, poślizgnięcia i urazy,
• obciążenia ergonomiczne – długotrwałe pozycje, skurcze mięśni.

Zalecane działania prewencyjne: środki ochrony indywidualnej, regularne szkolenia BHP i dbałość o higienę stanowiska.

Ścieżka kariery i rozwój

Wejście do zawodu możliwe jest po szkole branżowej I stopnia (np. agrotechnik mleczarski) lub po ukończeniu kursów (obsługa dojarek, BHP w rolnictwie). Kariera często zaczyna się od stanowiska pomocnika dojarza w małym gospodarstwie.

Rozwój zawodowy może obejmować:

• awans na mistrza hodowli, zootechnika lub kierownika fermy po kursach i zdobytym doświadczeniu,
• specjalizację w nowoczesnych systemach udojowych (roboty udojowe) lub zarządzaniu stadem,
• pracę za granicą (Niemcy, Holandia) – oferty z zarobkami 2000–3000 €/mies. i zakwaterowaniem,
• dodatkowe kwalifikacje: weterynaria pomocnicza, produkcja pasz.

Perspektywy są pozytywne: stabilne zapotrzebowanie w rolnictwie mlecznym i możliwość prowadzenia własnej działalności (PKD 01.49.Z, 01.62.Z).

Gdzie pracować jako dojarz?

Dojarz znajdzie pracę w różnych miejscach w łańcuchu produkcji mleka i usług towarzyszących:

• Gospodarstwa rolne i fermy mleczne – chów krów i kóz (PKD 01.49.Z, 01.50.Z);
• Usługi wspomagające hodowlę – czyszczenie urządzeń, inseminacja (PKD 01.62.Z);
• Produkcja pasz i sprzedaż – obsługa w zakładach (PKD 10.91.Z, 46.21.Z);
• Fermy specjalistyczne – drób, konie, zwierzęta egzotyczne (PKD 01.43.Z, 01.47.Z);
• Zakłady mleczarskie – wstępna obróbka mleka.

Praca bywa sezonowa, a grafik dostosowuje się do cykli doju – zwykle 2–3 razy dziennie.

Zawód dojarza łączy tradycję z nowoczesną technologią i zapewnia kluczowy wkład w łańcuch dostaw mleka oraz produktów mlecznych.