Kod zawodu ZUS dla demografa to 212003.
Poniżej znajdziesz pasujące kody PKD wraz z opisami:
| PKD | Opis |
|---|---|
| 73.20.Z | badanie rynku i opinii publicznej |
| 72.19.Z | badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych |
| 72.20.Z | badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych |
| 84.11.Z | kierowanie podstawowymi rodzajami działalności publicznej |
Demograf to specjalista zajmujący się badaniem populacji ludzkich pod kątem ich rozmiarów, struktury i rozwoju, analizując te aspekty głównie ilościowo w powiązaniu z cechami ogólnymi.
Zawód ten łączy elementy statystyki, socjologii i ekonomii, dostarczając kluczowych danych dla planowania społecznego, gospodarczego i politycznego.
Czym zajmuje się demograf?
Demograf bada zjawiska ludnościowe, takie jak przyrost naturalny, migracje oraz struktura wiekowa, płciowa czy etniczna populacji. Analizuje wpływ czynników społecznych, gospodarczych i środowiskowych na zmiany w liczbie, rozmieszczeniu i strukturze ludności na danym obszarze i w określonym czasie.
Dzięki temu wspiera decyzje władz publicznych, pomagając w prognozowaniu trendów demograficznych i ich konsekwencji, np. starzenia się społeczeństwa czy presji na system emerytalny.
Demografia dzieli się na gałęzie takie jak demografia formalna (analiza struktur populacji za pomocą tablic życia i wskaźników, np. oczekiwanej długości życia) oraz demografia opisowa (badanie zmian w czasie, w tym przyrostu naturalnego i migracji).
Obowiązki i zadania zawodowe
Demograf wykonuje szeroki zakres zadań – od badań teoretycznych po praktyczne prognozy. Główne obowiązki obejmują:
- tworzenie i badanie doktryn oraz teorii demograficznych wyjaśniających przebieg zjawisk ludnościowych i ich następstwa,
- opracowywanie metodologii, technik i organizacji badań demograficznych dotyczących stanu, rozmieszczenia i struktury procesów ludnościowych,
- prowadzenie badań, opracowywanie wyników oraz analizowanie procesów i zdarzeń demograficznych,
- modelowanie rozwoju, liczby, struktury i reprodukcji ludności,
- prognozowanie liczby, rozmieszczenia i struktury ludności na poziomie krótko-, średnio- i długoterminowym,
- badanie zależności między zjawiskami demograficznymi a gospodarczymi lub społecznymi,
- analizę dziedziczności populacyjnej w sensie demograficznym,
- przygotowywanie referatów naukowych, raportów oraz udział w konferencjach i seminariach,
- nadzorowanie pracy innych specjalistów.
W wielu projektach demograf realizuje także poniższe, uzupełniające zadania:
- badania rozwoju ludności prehistorycznej na podstawie danych archeologicznych,
- prowadzenie badań demograficzno-historycznych (historia ludności lub epoka prestatystyczna),
- analizę działań władz publicznych wpływających na tendencje demograficzne,
- stosowanie metod statystyczno-matematycznych do pomiaru, modelowania i prognozowania.
W praktyce demograf korzysta ze spisów powszechnych, statystyk bieżących i prób reprezentatywnych, stosując zaawansowane narzędzia, takie jak analiza kohortowa i modele projekcji.
Wymagania edukacyjne i kwalifikacje
Aby zostać demografem, potrzebne jest wyższe wykształcenie kierunkowe. Najczęściej wybierane kierunki to geografia, statystyka, socjologia, polityka społeczna, ekonomia lub ekonometria. Kluczowe są umiejętności z matematyki, statystyki i analizy danych, a także znajomość metod demograficznych, takich jak prognozowanie i modelowanie populacji.
Ważne przedmioty specjalistyczne obejmują:
- proces starzenia się ludności i jego społeczno-ekonomiczne skutki,
- demografię obszarów wiejskich,
- międzypokoleniowe przepływy dóbr w kontekście przemian demograficznych,
- reprodukcję ludności (rozrodczość, umieralność),
- migracje w okresie zmian społeczno-ustrojowych.
Pracodawcy cenią doświadczenie w badaniach naukowych, publikacjach oraz obsłudze oprogramowania statystycznego (np. do modelowania demograficznego).
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera demografa zaczyna się zazwyczaj od stanowisk asystenckich w instytutach badawczych lub urzędach statystycznych. Z czasem możliwe jest awansowanie na eksperta, kierownika zespołu czy profesora uniwersyteckiego. Rozwój często przebiega następująco:
- początek kariery – praca w GUS, instytutach naukowych (np. Szkoła Główna Handlowa, PAN) lub urzędach wojewódzkich jako analityk danych demograficznych;
- średni szczebel – kierowanie projektami badawczymi, publikacje w czasopismach, udział w międzynarodowych programach (np. ONZ, Eurostat);
- szczyt kariery – doradztwo rządowe, ekspertyzy dla ministerstw (np. Rodziny, Zdrowia), praca w think tankach lub firmach konsultingowych.
Szkolenia z zaawansowanej statystyki, GIS oraz big data przyspieszają rozwój zawodowy i zwiększają konkurencyjność na rynku. Członkostwo w stowarzyszeniach demograficznych (np. Polskie Towarzystwo Demograficzne) wspiera networking i publikacje.
Gdzie pracować jako demograf? Branże i firmy
Demografowie znajdują zatrudnienie w sektorach wymagających analiz populacyjnych:
| Branża/sektor | Przykładowe miejsca pracy | Kluczowe zadania |
|---|---|---|
| Administracja publiczna | GUS, urzędy wojewódzkie, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej | prognozy ludnościowe, spisy powszechne (PKD 84.11.Z) |
| Nauka i badania | instytuty PAN, uniwersytety, instytuty statystyczne | badania teoretyczne, publikacje (PKD 72.20.Z, 72.19.Z) |
| Konsulting i rynek | firmy badawcze (np. badania opinii), think tanki | analizy migracji, prognozy rynkowe (PKD 73.20.Z) |
| Sektor prywatny | banki, ubezpieczyciele, firmy HR | modelowanie starzenia się siły roboczej |
| Instytucje międzynarodowe | ONZ, OECD, Eurostat | globalne prognozy demograficzne |
Zawód jest deficytowy w Polsce ze względu na starzejące się społeczeństwo, co zwiększa zapotrzebowanie na ekspertów.
Perspektywy i znaczenie zawodu
Demografowie odgrywają kluczową rolę w przewidywaniu wyzwań, takich jak niska dzietność czy napływ migrantów, wspierając zrównoważony rozwój i skuteczną politykę publiczną. W dobie zmian klimatycznych i pandemii ich prognozy stają się niezbędne dla administracji i biznesu.
Średnie zarobki wahają się od 6–12 tys. zł brutto (junior–senior), z wyższymi stawkami w sektorze prywatnym. Przyszłość zawodu jest obiecująca dzięki digitalizacji danych i rosnącej roli AI w modelowaniu demograficznym.
Zobacz też:
Dealer aktywów finansowych, Dekarz, Dekorator sklepów, Dekorator wnętrz, Dekorator wyrobów cukierniczych, Demonstrator wyrobów, Detektyw prywatny, Diagnosta kolejowy, Diagnosta laboratoryjny, Diagnosta laboratoryjny – specjalista epidemiologii, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej cytomorfologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej hematologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej mikrobiologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej parazytologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej transfuzjologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia publicznego, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia środowiskowego, Diagnosta sieci preizolowanych, Diagnosta uprawniony do wykonywania badań technicznych pojazdów, Dietetyk, Docieracz-polerowacz, Dojarz, Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych (Doradca RID), Doradca do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, Doradca do spraw leasingu, Doradca do spraw odszkodowań, Doradca do spraw rynku nieruchomości, Doradca do spraw zasobów bibliotecznych, Doradca do spraw zatrudnienia, Doradca emerytalny, Doradca EURES, Doradca finansowy, Doradca inwestycyjny, Doradca klienta, Doradca personalny, Doradca podatkowy, Doradca rolniczy, Doradca zawodowy, Dorożkarz, Dostawca potraw, Dozorca, Dróżnik obchodowy, Dróżnik przejazdowy, Drukarz, Drukarz fleksograficzny, Drukarz offsetowy, Drukarz sitodrukowy, Drukarz tkanin, Drwal / pilarz drzew, Duchowny religii mojżeszowej, Duchowny religii muzułmańskiej, Duchowny wyznania ewangelickiego, Duchowny wyznania prawosławnego, Duchowny wyznania rzymskokatolickiego, Dydaktyk multimedialny, Dyrektor aresztu śledczego / zakładu karnego, Dyrektor departamentu, Dyrektor do spraw administracyjnych, Dyrektor do spraw badawczo-rozwojowych, Dyrektor do spraw energetyki, Dyrektor do spraw informatyki / informacji, Dyrektor do spraw personalnych, Dyrektor do spraw wdrożeń i rozwoju technologii, Dyrektor filharmonii/opery/operetki/orkiestry, Dyrektor finansowy, Dyrektor generalny, Dyrektor handlowy, Dyrektor logistyki, Dyrektor marketingu, Dyrektor operacyjny, Dyrektor ośrodka adopcyjnego, Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, Dyrektor produkcji, Dyrektor rozwoju biznesu, Dyrektor sprzedaży, Dyrektor szkoły, Dyrektor teatru, Dyrektor techniczny, Dyrektor wykonawczy, Dyrektor zakładu dla nieletnich, Dyrektor zespołu pieśni i tańca / chóru, Dyrygent, Dyspozytor lotniczy, Dyspozytor radiotaxi, Dyspozytor ruchu kolejowego, Dyspozytor ruchu metra, Dyspozytor transportu samochodowego, Dystrybutor ulotek, Dyżurny ruchu, Dyżurny ruchu i stacji metra, Dziekan, Dziennikarz, Dzienny opiekun małego dziecka, Dziewiarz, Dźwigowy (windziarz), Dżokej
