Ciągacz rur – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Ciągacz rur to zawód o kodzie ZUS 812101, klasyfikowany w grupie operatorów i monterów maszyn oraz urządzeń przemysłowych.

Poniżej wybrane kody PKD powiązane z tym stanowiskiem:

Zawód ciągacza rur polega na precyzyjnej obróbce rur stalowych poprzez ciągnienie na gorąco lub zimno, aby uzyskać dokładne wymiary i wymagane właściwości mechaniczne.

Proces realizuje się w walcowniach i zakładach metalurgicznych na specjalistycznych ciągarkach. Rury są przeciągane przez matryce, co zmniejsza ich średnicę i grubość ścianek. Praca może wymagać użycia pieców do nagrzewania (ciągnienie na gorąco) lub odbywać się bez nagrzewania (ciągnienie na zimno). W odróżnieniu od spawaczy rurociągów, ciągacz koncentruje się na produkcji, a nie montażu.

Czym zajmuje się ciągacz rur?

Poniżej najważniejsze obszary działań na stanowisku ciągacza rur:

• ustawianie narzędzi w ciągarkach i kontrola ich pozycji przy użyciu aparatury kontrolno-pomiarowej,
• załadunek wsadu do pieca oraz nagrzewanie do wymaganej temperatury w procesie ciągnienia na gorąco,
• obsługa i nadzór nad ciągarkami podczas procesu, w tym wymiana zużytych elementów (np. proszków smarnych, ciągadeł),
• kontrola wymiarów wyrobów (np. mikrometrem), jakości powierzchni oraz parametrów technicznych,
• konserwacja maszyn, usuwanie usterek i przestrzeganie norm BHP oraz procedur oceny ryzyka zawodowego,
• dokumentowanie przebiegu produkcji i raportowanie odchyleń.

Środowisko pracy jest hałaśliwe i gorące, z ekspozycją na czynniki mechaniczne, termiczne i chemiczne — dlatego kluczowa jest systematyczna ocena ryzyka według normy PN-N-18002 oraz ścisłe przestrzeganie BHP.

Wymagania i kwalifikacje

Aby skutecznie rozpocząć pracę jako ciągacz rur, zwykle oczekuje się:

• Wykształcenie – podstawowe lub zasadnicze zawodowe w kierunku obróbki metali; preferowane technikum mechaniczne lub kursy zawodowe (np. operator maszyn produkcyjnych);
• Umiejętności techniczne – znajomość rysunku technicznego, podstaw procesów metalurgicznych, obsługi suwnic oraz aparatury pomiarowej; dobra koordynacja i precyzja manualna;
• Doświadczenie – praktyka przy obsłudze ciągarek lub podobnych maszyn; mile widziane staże w walcowniach;
• Uprawnienia – orzeczenie lekarskie do pracy w warunkach gorąca i na wysokości, aktualne szkolenia BHP, ewentualnie kursy na operatora urządzeń hutniczych;
• Cechy osobowości – wytrzymałość fizyczna, odporność na stres, gotowość do pracy zmianowej (w tym w nocy), umiejętność pracy zespołowej.

Brak praktyki można uzupełnić poprzez kursy w ośrodkach szkoleniowych lub praktyki w zakładach metalurgicznych.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Karierę zwykle rozpoczyna się jako operator ciągarki, a z czasem możliwe są następujące awanse:

• Operator zaawansowanych urządzeń – np. operator urządzeń walcowni (kod 812114) lub linii zautomatyzowanych;
• Brygadzista/mistrz zmiany – nadzór nad zespołem, planowanie i koordynacja pracy;
• Technik obróbki metali – rozwinięcie kwalifikacji o programowanie CNC i nadzór procesu;
• Specjalista ds. technologii/kierownik linii – po kursach zarządzania lub studiach podyplomowych, odpowiedzialny za parametry i wyniki produkcji.

Rozwój wspierają szkolenia z nowych technologii (np. automatyzacja ciągarek), wdrożenia i audyty ISO oraz specjalizacje w obróbce metali nieżelaznych. Dostępne są również kontrakty zagraniczne lub działalność usługowa w obróbce metali.

Gdzie pracować jako ciągacz rur? Branże i firmy

Zawód jest poszukiwany w sektorze metalurgicznym i produkcyjnym. Najczęstsze miejsca pracy to:

• huty i walcownie stali (produkcja rur bezszwowych),
• zakłady obróbki metali (kucie, walcowanie, wytłaczanie),
• firmy produkujące narzędzia, pojemniki metalowe i maszyny do obróbki metali,
• przedsiębiorstwa odlewnicze (miedź i stopy) oraz metalurgia proszków.

Przykładowi pracodawcy to huty stali, producenci rur przemysłowych oraz firmy z branż automotive, energetycznej i maszynowej. Zatrudnienie pozostaje stabilne dzięki stałemu popytowi na elementy metalowe w przemyśle.

Ryzyko zawodowe i perspektywy

Praca wiąże się z istotnym ryzykiem, dlatego obowiązkowe są środki ochrony indywidualnej i regularne badania profilaktyczne. Do najczęstszych zagrożeń należą:

• oparzenia i kontakt z gorącymi powierzchniami,
• urazy mechaniczne związane z ruchem maszyn i ciężkim materiałem,
• hałas przekraczający dopuszczalne normy,
• pyły i aerozole metalowe oddziałujące na układ oddechowy.

Zarobki są atrakcyjne — często powyżej średniej krajowej w przemyśle ciężkim — a perspektywy zatrudnienia pozostają dobre w erze automatyzacji, gdzie rośnie rola nadzoru procesu i kontroli jakości.