Chirurg pielęgniarz drzew – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla chirurga pielęgniarza drzew to 611301. Pasujące kody PKD to 46.22.Z (sprzedaż hurtowa kwiatów i roślin), 81.30.Z (działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni) oraz 95.22.Z (naprawa i konserwacja urządzeń gospodarstwa domowego oraz sprzętu użytku domowego i ogrodniczego).

Najważniejsze kody i klasyfikacje dla tego zawodu przedstawia poniższe zestawienie:

Zawód chirurga pielęgniarza drzew, znany również jako arborysta lub chirurg drzew, polega na prowadzeniu i wykonywaniu prac związanych z leczeniem oraz pielęgnowaniem starszych drzew i krzewów, a także ich przesadzaniem i wycinką. Specjalista ten działa jak lekarz dla roślin, stosując metody chirurgiczne do ratowania cennych, sędziwych okazów w przestrzeniach miejskich i zielonych. Zawód zyskał oficjalne uznanie w Polsce na mocy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów.

Czym zajmuje się chirurg pielęgniarz drzew?

Chirurg pielęgniarz drzew to ekspert w dziedzinie arborystyki, zajmujący się kompleksową opieką nad drzewami i krzewami, szczególnie starszymi okazami narażonymi na choroby, uszkodzenia mechaniczne czy czynniki środowiskowe.

Profesjonalista ten diagnozuje stan zdrowia drzew i przeprowadza precyzyjne interwencje – od cięć, przez zabezpieczanie ran, po wzmocnienia mechaniczne – by wydłużyć życie cennych okazów.

Zawód ewoluował od ogrodników i leśników w XIX w., a w Polsce rozwinął się po II wojnie światowej w ramach rewaloryzacji terenów zieleni. Dziś jest kluczowy w ochronie drzew pomnikowych i miejskich, gdzie drzewa pełnią nieocenioną rolę ekologiczną i estetyczną.

Obowiązki i zadania zawodowe

Do podstawowych zadań chirurga pielęgniarza drzew należą:

• sadzenie i przesadzanie starszych drzew i krzewów,
• wykonywanie cięć przyrodniczych i technicznych starszych drzew i krzewów,
• leczenie i zabezpieczanie ran oraz ubytków,
• wykonywanie wzmocnień mechanicznych pni oraz koron drzew,
• zabezpieczanie systemów korzeniowych drzew poprzez ich napowietrzanie i nawadnianie,
• prowadzenie zabiegów oraz działań profilaktycznych w zakresie ochrony biologicznej, agrotechnicznej i chemicznej drzew i krzewów,
• sporządzanie oraz stosowanie specjalistycznych substratów glebowych i mieszanek nawozowych,
• zabezpieczanie zieleni na terenach prowadzonych inwestycji,
• wycinanie oraz karczowanie drzew i krzewów.

Dodatkowe obowiązki obejmują:

• pełnienie funkcji rzeczoznawcy – wykonywanie ocen i ekspertyz oraz przygotowywanie opinii dotyczących stanu drzew i zadrzewień, stopnia ich zagrożenia oraz sposobu wykonania prac związanych z gospodarką zielenią, a także leczeniem i pielęgnowaniem drzew,
• sporządzanie opracowań dotyczących gospodarki zielenią,
• nadzorowanie prac związanych z gospodarką drzewostanem oraz leczeniem i pielęgnowaniem drzew.

Codzienna praca wymaga wyjątkowej precyzji – właściwe przycinanie koron i zabezpieczanie ran ogranicza zgniliznę oraz ataki szkodników, zapobiegając dalszemu rozkładowi.

Wymagania i predyspozycje

Na to stanowisko niezbędne są dobra kondycja fizyczna, w tym ogólna wydolność, sprawność układu krążenia oraz siła, ze względu na pracę na wysokościach i z ciężkim sprzętem. Zawód uznawany jest za jeden z najniebezpieczniejszych, wymagający umiejętności wspinaczki, obsługi pilarek i technik alpinistycznych.

Kluczowe wymagania i predyspozycje obejmują:

• dobra kondycja fizyczna – praca w terenie, na wysokości i z ciężkimi narzędziami wymaga siły oraz wydolności organizmu;
• bezpieczeństwo i praca na wysokości – znajomość technik linowych i zasad asekuracji, obsługa pilarek oraz sprzętu ochronnego;
• wiedza specjalistyczna – z arborystyki, botaniki, fitopatologii oraz aktualnych norm BHP i standardów branżowych;
• kwalifikacje formalne – kursy arborystyczne, certyfikaty ISA (International Society of Arboriculture) lub polskie uprawnienia, często po szkołach ogrodniczych lub leśnych;
• kompetencje miękkie – odporność psychiczna, skrupulatność oraz precyzja w diagnozowaniu i prowadzeniu zabiegów.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera arborysty może rozwijać się dynamicznie wraz z doświadczeniem i dodatkowymi uprawnieniami:

• start w zawodzie – nauka w szkołach branżowych (ogrodniczych lub leśnych) i kursy specjalistyczne z arborystyki;
• awans i specjalizacje – stanowiska rzeczoznawcy, nadzorcy zespołów, konsultanta ds. zieleni miejskiej;
• certyfikacje i szkolenia – zdobywanie uprawnień międzynarodowych, szkolenia z nowych technik (np. inspekcje dronowe);
• perspektywy rynkowe – w Barometrze Zawodów 2018 zawód ujęto w grupie ogrodników i sadowników, wskazując stabilny popyt;
• przedsiębiorczość – możliwość prowadzenia własnej firmy usług arborystycznych.

Gdzie pracować – firmy i branże

Chirurdzy pielęgniarze drzew znajdują zatrudnienie w:

• firmach zajmujących się zagospodarowaniem terenów zieleni (PKD 81.30.Z), np. parkach miejskich i zieleniach osiedlowych,
• przedsiębiorstwach sprzedaży hurtowej roślin (PKD 46.22.Z) oraz szkółkach drzew,
• serwisach konserwacji sprzętu ogrodniczego (PKD 95.22.Z),
• urzędach miast, firmach deweloperskich (zabezpieczanie zieleni przy inwestycjach), leśnictwach oraz w prywatnych ogrodach.

Praca odbywa się głównie w terenie – w miastach i na obszarach wiejskich – z realną możliwością samozatrudnienia.

Perspektywy i sytuacja na rynku pracy

Zawód zyskuje na znaczeniu wraz z postępującą urbanizacją i rosnącym naciskiem na ochronę środowiska. Popyt rośnie zwłaszcza w dużych miastach, gdzie sędziwe drzewa wymagają specjalistycznej opieki.

Mediana zarobków zależy od doświadczenia i regionu, a specjaliści z certyfikatami osiągają wyższe stawki dzięki ekspertyzom i nadzorom. Największym wyzwaniem pozostaje bezpieczeństwo pracy oraz konieczność ciągłego doskonalenia umiejętności.