Chemik – technologia chemiczna – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla chemika (technologia chemiczna) to 211302. Obejmuje on specjalistów prowadzących badania nad reakcjami chemicznymi, procesami i operacjami jednostkowymi oraz uczestniczących we wdrożeniach nowych technologii w przemyśle.

Wybrane pasujące kody PKD wraz z zakresem działalności prezentujemy poniżej:

Chemik (technologia chemiczna) to specjalista odpowiedzialny za badania i rozwój procesów na skalę laboratoryjną i przemysłową, z naciskiem na innowacje ekonomiczne i ekologiczne.

Czym zajmuje się chemik – technologia chemiczna?

Zawód łączy chemię z inżynierią procesową, koncentrując się na opracowywaniu i wdrażaniu technologii chemicznych. Specjalista projektuje i optymalizuje reakcje, procesy oraz operacje jednostkowe (np. destylacja, krystalizacja, filtracja) w wytwarzaniu związków organicznych i nieorganicznych. Kluczowe jest monitorowanie procesów, automatyzacja kontroli oraz laboratoryjna ocena jakości surowców i produktów. Technologia chemiczna obejmuje wyodrębnianie składników z surowców i ich przetwarzanie do skali przemysłowej, co umożliwia produkcję m.in. polimerów, leków, paliw i nawozów.

W odróżnieniu od technika technologii chemicznej, który nadzoruje bieżącą produkcję i parametry, chemik skupia się na badaniach, innowacjach i uczestniczy w projektowaniu nowych instalacji.

Obowiązki zawodowe

Obowiązki chemika–technologa chemicznego koncentrują się na B+R i wdrożeniach. Główne zadania to:

• Prowadzenie badań operacji jednostkowych – w skali laboratoryjnej i doświadczalnej, w celu identyfikacji zmian uzasadnionych ekonomicznie i ekologicznie;
• Opracowywanie i modyfikacja metod technologicznych – usprawnianie procesów, zwiększanie skali produkcji oraz podnoszenie jakości wyrobów;
• Tworzenie założeń modernizacyjnych – przygotowywanie koncepcji ulepszeń dla lepszych wskaźników efektywności i wpływu środowiskowego;
• Udział we wdrożeniach – współautorstwo i konsultacje przy projektach przemysłowych nowych lub modernizowanych technologii;
• Doradztwo technologiczne – współpraca z inżynierami, automatykami, kontrolą jakości i utrzymaniem ruchu;
• Dokumentacja i raportowanie – sporządzanie sprawozdań, raportów, publikacji oraz instrukcji BHP dla personelu;
• Planowanie infrastruktury – dobór wyposażenia laboratoriów, nadzór remontów i koordynacja pracy zespołu;
• Kontrola jakości i kalkulacje – analizy parametrów (np. gęstość, kolor, lepkość) oraz szacunki zużycia surowców i energii.

Chemik dba o bezpieczeństwo, higienę pracy i ergonomię na każdym etapie procesu.

Wymagania edukacyjne i umiejętności

Aby zostać chemikiem–technologiem chemicznym, wymagane jest wykształcenie wyższe na kierunku technologia chemiczna (inżynieria chemiczna lub kierunki pokrewne) realizowane na politechnikach. Program obejmuje chemię, fizykę, projektowanie procesów, automatyzację i badania laboratoryjne.

Najważniejsze kompetencje obejmują:

• Wiedzę procesową i aparaturową – reakcje chemiczne, operacje jednostkowe, konstrukcję i eksploatację urządzeń;
• Pracę laboratoryjną i gospodarkę substancjami – przygotowanie prób, analizy, bezpieczne przechowywanie i transport cieczy, gazów oraz ciał stałych;
• Znajomość metod produkcji i norm – linie technologiczne, systemy jakości, przepisy i standardy BHP;
• Analizę technoekonomiczną – ocena kosztów i wpływu środowiskowego, szybkie decyzje w sytuacjach kryzysowych.

Atutem są certyfikaty BHP, obsługa oprogramowania do symulacji procesów (np. Aspen) oraz doświadczenie w B+R.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Karierę zwykle rozpoczyna się na stanowiskach juniorskich w laboratoriach B+R, z perspektywą awansu do roli lidera wdrożeń, technologa, kierownika laboratorium, dyrektora ds. rozwoju procesów lub eksperta w firmach konsultingowych.

Obszary rozwoju obejmują:

• Doktorat – ścieżka naukowa i akademicka, w tym dydaktyka na uczelniach;
• Szkolenia technologiczne – m.in. zielona chemia, bioprocesy, zaawansowana analityka;
• Aktywność naukowa – udział w konferencjach, sympozjach i publikacjach branżowych;
• Specjalizacje – wielka chemia (tworzywa, nawozy, paliwa) lub produkcja specjalistyczna (leki, detergenty, farby).

Gdzie pracować – branże i firmy

Chemicy–technolodzy znajdują zatrudnienie w przemyśle chemicznym, petrochemicznym i sektorach pokrewnych:

• Firmy chemiczne – produkcja gazów, barwników, nawozów, kauczuku, pestycydów, farb i detergentów (PKD 20.xx);
• Przetwórstwo chemiczne – mieszanie, obróbka termiczna i mechaniczna, konfekcjonowanie i pakowanie;
• Laboratoria i zakłady regulowane – farmaceutyczne, kosmetyczne, spożywcze oraz jednostki kontroli jakości;
• Przemysł włókienniczy – wytwarzanie przędzy chemicznej (PKD 13.10.C);
• Uczelnie i szkoły – dydaktyka i prace badawcze;
• Firmy nadzoru i serwisu instalacji – instalacje chemiczne i biochemiczne.

W „wielkiej chemii” liczy się nadzór wielkoskalowej produkcji, w małych seriach – precyzyjne syntezy i kontrola parametrów.

Perspektywy i wyzwania

Zawód oferuje stabilność dzięki rosnącemu zapotrzebowaniu na innowacje ekologiczne oraz nowe materiały. Praca wiąże się z warunkami laboratoryjnymi i przemysłowymi oraz ekspozycją na substancje niebezpieczne, co wymaga rygorystycznego przestrzegania BHP.

Wynagrodzenia zależą od doświadczenia, branży i regionu, a najwyższy potencjał wzrostu obserwuje się w działach B+R i na stanowiskach wdrożeniowych.

Chemik (technologia chemiczna) to kluczowa rola w nowoczesnej gospodarce, gdzie nauka spotyka przemysł.