Bosman żeglugi śródlądowej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kody i klasyfikacje związane z zawodem bosmana żeglugi śródlądowej przedstawia poniższe zestawienie:

Bosman żeglugi śródlądowej to doświadczony marynarz odpowiedzialny za utrzymanie czystości i porządku na obiektach pływających po wodach śródlądowych, takich jak statki wycieczkowe, transportowe, połowowe, eksploatujące kruszywo, tramwaje wodne czy jachty. Dokonuje podziału zadań między członków załogi, nadzoruje prace przeładunkowe i często pełni rolę kierownika obiektu pływającego.

Czym zajmuje się bosman żeglugi śródlądowej?

Bosman zarządza codziennymi operacjami na pokładzie statku poruszającego się po rzekach, jeziorach i kanałach. Jego rola obejmuje nadzór nad załogą, dbałość o stan techniczny jednostki oraz zapewnienie bezpieczeństwa podczas żeglugi i postojów.

Ściśle współpracuje z kapitanem, realizując polecenia i koordynując manewry, w tym cumowanie oraz kotwiczenie. W odróżnieniu od bosmana portowego, który skupia się na infrastrukturze lądowej, bosman śródlądowy działa bezpośrednio na statku, dbając o jego gotowość do eksploatacji.

Zakres obowiązków

Do kluczowych zadań bosmana należą m.in. poniższe czynności wykonywane zależnie od typu statku i specyfiki rejsu:

• utrzymywanie porządku w pomieszczeniach ładunkowych i załogowych oraz w urządzeniach przeładunkowych, ppoż. i w wyposażeniu ratunkowym,
• dokonywanie podziału zadań między członkami załogi i nadzór nad ich realizacją,
• pełnienie wacht rzecznych i portowych oraz organizowanie manewrów: cumowania, odcumowywania i kotwiczenia,
• nadzór nad obsługą urządzeń przeładunkowych (dźwigi, wyciągarki, transportery, windy), a także urządzeń cumowniczych, holowniczych i sczepiających,
• kontrola prac przeładunkowych w porcie, sztauowania i trymowania ładunków, w tym materiałów niebezpiecznych,
• przygotowywanie statku do remontu, przerwy w eksploatacji lub postoju zimowego, planowanie konserwacji i obserwacja korozji,
• pobieranie wody pitnej, paliwa i zaopatrzenia, przygotowywanie narzędzi oraz prowadzenie ewidencji kosztów,
• posługiwanie się środkami ratunkowymi i ppoż., szkolenie marynarzy w zakresie bhp, ppoż. oraz środków ratunkowych,
• nadzór nad czystością ładowni, zamocowaniem ładunku i poziomem wód zęzowych oraz kontrola przestrzegania przepisów bhp, ppoż. i żeglugi śródlądowej,
• w przypadku bosmana-motorzysty: przygotowywanie i uruchamianie silnika, gospodarka paliwem i olejami, prowadzenie dziennika maszynowego.

Bosman odpowiada także za drobne naprawy, dokumentację eksploatacyjną oraz bieżącą współpracę z kapitanem w obszarze nawigacji.

Wymagania i niezbędne kwalifikacje

Aby zostać bosmanem żeglugi śródlądowej, potrzebne są odpowiednie uprawnienia, doświadczenie oraz predyspozycje osobowe. Kluczowe wymagania to:

• Uprawnienia – świadectwo bosmana żeglugi śródlądowej, żeglarska książeczka pracy, aktualne badania lekarskie i świadectwo zdrowia;
• Wykształcenie – minimum średnie, preferowane kierunki związane z żeglugą śródlądową lub techniczne;
• Umiejętności twarde – pilotowanie jednostki, obsługa urządzeń nawigacyjnych i przeładunkowych, znajomość przepisów żeglugi śródlądowej;
• Umiejętności miękkie – komunikatywność, zarządzanie zespołem, odporność na stres, dokładność, sumienność i umiejętność pracy w zespole.

Praca wymaga dobrej kondycji fizycznej ze względu na zmiany pokładowe, warunki terenowe i sezonowość.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zwykle zaczyna się od stanowiska marynarza żeglugi śródlądowej, gdzie zdobywa się doświadczenie w manewrach, sterowaniu i konserwacji. Po kilku latach praktyki oraz ukończeniu wymaganych kursów można uzyskać patent bosmana.

Dalszy rozwój może prowadzić do funkcji kapitana lub bosmana-motorzysty, z naciskiem na kursy bhp, ppoż. i szkolenia specjalistyczne (np. obsługa silników). Doświadczenie procentuje również w awansach u armatorów i w zarządzaniu większymi jednostkami.

Gdzie pracować – branże i pracodawcy

Bosmanowie znajdują zatrudnienie w sektorze transportu wodnego na wodach śródlądowych Polski (m.in. Wisła, Odra, sieć kanałów). Najczęściej są to:

• firmy żeglugi pasażerskiej (tramwaje wodne, statki wycieczkowe),
• przedsiębiorstwa transportowe towarów i kruszyw,
• armatorzy jachtów, statków połowowych oraz jednostek eksploatujących złoża,
• firmy zajmujące się naprawą i konserwacją jednostek (PKD 33.15.Z).

Praca jest zwykle zmianowa i sezonowa (szczególnie intensywna latem), wykonywana w terenie, z możliwością zatrudnienia na umowę o pracę lub zlecenie.

Perspektywy i wyzwania

Zawód oferuje stabilność w branży transportowej, a wysokość wynagrodzenia zależy od doświadczenia i typu jednostki. Wyzwania obejmują pracę w zmiennych warunkach pogodowych, odpowiedzialność za bezpieczeństwo załogi i ładunku oraz konieczność ciągłego doskonalenia kwalifikacji.

Perspektywy są obiecujące dzięki rozwojowi turystyki wodnej oraz logistyki śródlądowej, co zwiększa popyt na doświadczonych bosmanów.