Biofizyk – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla biofizyka to 213103. Pasujące kody PKD to 21.20.Z (produkcja leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych) oraz 72.11.Z (badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie biotechnologii).

Dla czytelności zebraliśmy kluczowe kody i ich znaczenie w tabeli:

Biofizyk to naukowiec z pogranicza fizyki i biologii, badający fizyczne i fizykochemiczne podstawy procesów życiowych, w tym wpływ czynników zewnętrznych na żywą komórkę oraz procesy na poziomie molekularnym.

Zawód ten łączy wiedzę z fizyki, biologii i chemii, opisując zjawiska biologiczne za pomocą pojęć fizycznych, takich jak bioelektryczność, mechanika molekularna czy procesy energetyczne w komórkach.

Czym zajmuje się biofizyk?

Biofizyk prowadzi badania nad procesami fizycznymi w organizmach żywych – od cząsteczek biologicznych, przez komórki, tkanki i organy, aż po całe ekosystemy. Analizuje struktury molekularne, zjawiska elektryczne, mechanikę ruchów oraz przemiany energetyczne, rozwijając teorie i metody ich opisu. Szczególny nacisk kładzie na badania mikroorganizmów (wirusy, bakterie, grzyby), układu nerwowego, receptorów oraz sygnałów biologicznych.

W praktyce biofizyk realizuje m.in. następujące zadania:

• bada wpływ pól elektromagnetycznych, fal akustycznych i promieniowania na struktury biologiczne,
• opracowuje modele fizyczne procesów życiowych, weryfikując je w świetle nowych odkryć,
• rozwija koncepcje do zastosowań medycznych i weterynaryjnych, np. w projektowaniu aparatury biomedycznej.

Biofizyka ma charakter interdyscyplinarny i przenika się z biochemią – granice między tymi dyscyplinami są często płynne.

Obowiązki biofizyka

Praca biofizyka ma charakter badawczy i naukowy. Główne obowiązki obejmują:

• prowadzenie eksperymentów doświadczalnych i teoretycznych na poziomie molekularnym, w tym badanie oddziaływań czynników fizycznych na cząsteczki biologiczne,
• analizę i opis procesów życiowych w kategoriach fizycznych (np. mechanizmy sygnałowe w układzie nerwowym),
• projektowanie metod badawczych, modelowanie procesów biologicznych oraz interpretację wyników,
• publikowanie wyników badań i ich upowszechnianie w środowisku naukowym,
• współpracę w zespołach badawczych, gdzie każdy etap eksperymentu wpływa na całość projektu – co wymaga odpowiedzialności zbiorowej,
• nauczanie na uczelniach (wykłady z biofizyki na kierunkach fizyki, chemii czy biologii).

Biofizycy dzielą się na teoretyków (opracowujących modele) i eksperymentatorów (prowadzących pomiary).

Wymagania edukacyjne i umiejętności

Zawód nie jest regulowany prawnie, ale wymaga solidnego wykształcenia i zaplecza badawczego.

Ukończenie studiów wyższych na kierunkach takich jak fizyka, biologia, chemia, medycyna lub biofizyka (np. na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) stanowi standardowy punkt wyjścia.

Specjalizacja najczęściej odbywa się poprzez studia magisterskie, doktorat, studia podyplomowe lub pracę w instytutach badawczych w roli asystenta badawczego.

Kluczowe cechy i umiejętności obejmują:

• rozległą wiedzę z fizyki, biologii i chemii,
• cierpliwość, dociekliwość, dokładność i wysoki poziom koncentracji,
• kreatywność oraz samodzielność w projektowaniu eksperymentów i rozwiązywaniu problemów,
• inicjatywę twórczą w doborze metod badawczych.

Warunki przystosowania: zawód jest dostępny dla osób z dysfunkcjami kończyn dolnych (w tym poruszających się na wózkach) oraz dla osób z wadami wzroku korygowanymi okularami/soczewkami, o ile zapewnione jest widzenie szczegółów i barw. Praca w laboratoriach wymaga odpowiednio dostosowanych stanowisk.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Ścieżka rozpoczyna się od studiów pierwszego stopnia w biofizyce lub dziedzinach pokrewnych, gdzie zdobywa się umiejętność opisu procesów życiowych na poziomie komórkowym i prowadzenia badań. Kolejne etapy wyglądają następująco:

1. studia magisterskie i doktoranckie z biofizyki,
2. praca w instytutach badawczych lub na uczelniach jako asystent badawczy,
3. awans na stanowiska: adiunkt, profesor lub lider projektów R&D,
4. rozwój poprzez publikacje, granty i udział w międzynarodowych konferencjach.

Kariera łączy naukę z praktyką – od badań podstawowych po zadania aplikacyjne w przemyśle.

Gdzie pracuje biofizyk – branże i firmy

Biofizycy zatrudniani są głównie w sektorze naukowym i biotechnologicznym:

• uczelnie wyższe i instytuty badawcze (laboratoria fizyczne, chemiczne, biologiczne),
• firmy farmaceutyczne i biotechnologiczne – działy R&D oraz produkcja leków (PKD 21.20.Z),
• instytucje zajmujące się ochroną środowiska, zdrowia oraz projektowaniem aparatury biomedycznej,
• przedsiębiorstwa medyczne i weterynaryjne.

Praca odbywa się najczęściej w zespołach i laboratoriach wyposażonych w specjalistyczny sprzęt.

Perspektywy i rynek pracy

Biofizyka oferuje stabilność w sektorze badawczo-rozwojowym, z rosnącym zapotrzebowaniem na wiedzę o procesach molekularnych w medycynie i biotechnologii. Absolwenci znajdują pracę jako badacze, wykładowcy czy specjaliści R&D, choć konkurencja w środowisku akademickim jest wysoka. Rozwój kierunku napędza popyt na innowacje w obszarach zdrowia i środowiska.