Bibliotekoznawca – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla bibliotekoznawcy to 262203.

Pasujące kody PKD to:

• 91.01.A – Działalność bibliotek;
• 46.22.Z – Sprzedaż hurtowa kwiatów i roślin;
• 77.40.Z – Dzierżawa własności intelektualnej i podobnych produktów, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim.

Bibliotekoznawca to specjalista w dziedzinie bibliotekoznawstwa, zajmujący się gromadzeniem, opracowywaniem i udostępnianiem zbiorów bibliotecznych za pomocą metod dostosowanych do typu biblioteki i potrzeb użytkowników, a także upowszechnianiem czytelnictwa.

Analizuje i organizuje systemy biblioteczne, ich funkcjonowanie oraz rozwój, często prowadząc prace naukowo-badawcze.

Czym zajmuje się bibliotekoznawca?

Bibliotekoznawca działa na styku tradycji bibliotecznej i nowoczesnych technologii, zarządzając zasobami informacyjnymi – od książek i czasopism po bazy danych cyfrowe.

Głównym celem jest efektywne gromadzenie, porządkowanie i udostępnianie zbiorów, by zaspokajać potrzeby czytelników i wspierać edukację kulturalną.

W dobie cyfryzacji coraz częściej zarządza zasobami elektronicznymi, digitalizacją i systemami bibliotecznymi, takimi jak SOWA czy MARC 21.

Obowiązki bibliotekoznawcy

Zakres zadań zależy od miejsca pracy, ale obejmuje zarówno operacje codzienne, jak i działania specjalistyczne. Kluczowe obowiązki to:

• Gromadzenie i selekcja zbiorów – wybór książek, czasopism i dokumentów na podstawie oceny wartościowej, zgodnie z potrzebami użytkowników;
• Porządkowanie i opracowywanie zbiorów – ustalanie układu, inwentaryzacja, katalogowanie, klasyfikacja oraz tworzenie katalogów na nośnikach tradycyjnych i elektronicznych;
• Obsługa i szkolenie użytkowników – doradztwo w doborze piśmiennictwa, szkolenie w korzystaniu z warsztatu informacyjnego, obsługa zapytań bibliograficznych i rzeczowych z użyciem baz danych;
• Badanie potrzeb czytelników – analiza wymagań informacyjnych dla optymalnego zaspokojenia potrzeb;
• Upowszechnianie czytelnictwa – organizacja spotkań autorskich, wystaw, prelekcji i działań edukacyjnych;
• Współpraca zewnętrzna – wymiana z innymi bibliotekami, wypożyczenia międzybiblioteczne, tworzenie katalogów centralnych;
• Zadania dodatkowe – tworzenie podstaw teoretycznych bibliotekarstwa, prace dydaktyczne, działalność wydawnicza, usługi dla innych bibliotek (np. reprodukcja zbiorów, szkolenia).

Bibliotekoznawca monitoruje trendy, wdraża technologie i prowadzi badania nad funkcjonowaniem bibliotek.

Wymagania i umiejętności

Aby zostać bibliotekoznawcą lub bibliotekoznawczynią, potrzebne jest wykształcenie wyższe na kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo (co najmniej studia licencjackie), zgodnie z unijnymi dyrektywami.

Do kluczowych umiejętności twardych należą:

• katalogowanie,
• obsługa systemów bibliotecznych (np. SOWA),
• klasyfikacja i indeksacja,
• praca z bazami danych,
• digitalizacja,
• znajomość standardów opisu (MARC 21).

Umiejętności miękkie obejmują:

• komunikatywność i umiejętność pracy z ludźmi,
• organizację pracy i samodyscyplinę,
• cierpliwość i skrupulatność,
• predyspozycje doradcze.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zaczyna się od stanowiska bibliotekarza, z możliwością awansu na bibliotekarza dyplomowanego po egzaminie państwowym – najwyższy stopień w hierarchii bibliotecznej. Rozwój obejmuje:

• Specjalizacje – biblioteki szkolne, cyfrowe, naukowe lub archiwa;
• Prace naukowe – badania w bibliotekoznawstwie, publikacje, dydaktyka na uczelniach;
• Awans – kierownik biblioteki, konsultant w ośrodkach informacji naukowej lub praca w firmach cyfrowych;
• Szkolenia – kursy z systemów, takich jak SOWA czy MARC 21, digitalizacji i wyszukiwania informacji.

Bibliotekarze dyplomowani mogą być traktowani jako nauczyciele akademiccy.

Gdzie pracować jako bibliotekoznawca? Branże i firmy

Zawód należy do sektora edukacji i kultury. Główne miejsca zatrudnienia:

Praca jest głównie stacjonarna, z kontaktem z użytkownikami i możliwością pracy zdalnej w badaniach. Bibliotekoznawca współpracuje z księgarniami, szkołami i zagranicznymi bibliotekami.