Bednarz – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla bednarza to 752201. Pasujące kody PKD to: 16.10.Z (Produkcja wyrobów tartacznych), 16.24.Z (Produkcja opakowań drewnianych) oraz 46.73.Z (Sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego).

Dla przejrzystości, zestawienie kodów wygląda tak:

Bednarz to rzemieślnik specjalizujący się w wytwarzaniu i naprawie drewnianych beczek grubo- i cienkościennych oraz kadzi, przeznaczonych do przechowywania płynów (piwo, wino, spirytus, roztwory wodne), a także tłuszczów jadalnych i technicznych.

To zawód łączący tradycyjne techniki obróbki drewna z precyzyjną wiedzą o materiałach, zapewniający wysoką jakość i szczelność wyrobów odpornych na wilgoć oraz ciśnienie.

Czym się zajmuje bednarz?

Bednarz prowadzi pełny cykl produkcji i renowacji pojemników drewnianych: od doboru surowca, przez przygotowanie klepek, den i obręczy, po montaż, uszczelnianie i kontrolę jakości. W erze plastiku i metalu rzemiosło bednarskie pozostaje cenione w branżach premium (winiarstwo, browarnictwo), gdzie drewno nadaje wyrobom unikalny charakter oraz wspiera podejście ekologiczne.

Wymagania i kwalifikacje

Aby zostać bednarzem, potrzebne są przede wszystkim praktyczne umiejętności i przygotowanie zawodowe:

• wykształcenie zawodowe – szkoła branżowa o profilu stolarz lub bednarz (kod zawodu 752201), praktyka czeladnicza lub kursy w izbach rzemieślniczych;
• umiejętności fizyczne i techniczne – siła manualna, precyzja, dobra orientacja przestrzenna; znajomość gatunków drewna (np. dąb, buk) odpornych na wilgoć;
• zdrowie i predyspozycje – brak przeciwwskazań do pracy w hałasie, pyłach i wilgoci; odporność na alergeny drewna;
• certyfikaty – uprawnienia do obsługi maszyn (np. pilarki, frezarki) oraz kwalifikacje elektryczne (SEP) przy urządzeniach.

Doświadczenie praktyczne jest kluczowe – wielu bednarzy zaczyna od nauki zawodu u mistrza rzemiosła.

Obowiązki i zadania zawodowe

Do głównych zadań bednarza należą czynności obejmujące cały proces – od surowca po gotowy produkt:

• dobieranie gatunków drewna w zależności od przeznaczenia wyrobów,
• klasyfikowanie drewna pod kątem wad niedopuszczalnych w produkcji,
• sztaplowanie tarcicy i półfabrykatów do suszenia oraz magazynowania,
• wytwarzanie fryzów klepkowych przy użyciu pilarek taśmowych, tarczowych lub wyrzynarek; ocenianie zużycia pił i ich wymiana,
• obróbka hydrotermiczna przygotowująca klepki do gięcia,
• obsługa wyrówniarek, grubiarek, frezarek dolnowrzecionowych i przenośnych, wiertarek, pilarek cylindrycznych oraz strugarek tarczowych (fugownic),
• wymiana stępionych narzędzi w strugarkach, frezarkach, wiertarkach i pilarkach,
• obsługa urządzeń do montażu beczek i zakładania obręczy oraz tokarek i szlifierek do obtaczania i szlifowania powierzchni.

Dodatkowe zadania

W zależności od specjalizacji, bednarz może wykonywać także prace narzędziowo-ustawcze:

• ustawianie noży w wałach nożowych, tarczach strugarek i głowicach frezowych,
• ostrzenie pił tarczowych, taśmowych i cylindrycznych,
• obsługa urządzeń do produkcji stalowych obręczy.

Praca odbywa się w warsztatach lub zakładach produkcyjnych. Kontrola wilgotności drewna i szczelności beczek jest kluczowa dla jakości i bezpieczeństwa użytkowania.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

• początek kariery – praktyka uczniowska (1–3 lata), egzamin czeladniczy;
• średni poziom – samodzielna produkcja jako czeladnik; możliwość awansu na mistrza po egzaminie mistrzowskim;
• zaawansowany poziom – mistrz bednarski, prowadzenie warsztatu, nauczanie; specjalizacja w renowacji beczek (powiązane z kodem 752204 – renowator mebli artystycznych);
• rozwój – kursy obsługi nowoczesnych maszyn (np. CNC), certyfikaty ekologiczne (np. FSC); przejście do zawodów pokrewnych jak gięciarz drewna (752202) czy stolarz (752205);
• perspektywy – rosnące zapotrzebowanie na ekologiczne opakowania i wyroby premium; eksport do krajów winiarskich UE.

Gdzie pracować – firmy i branże

Bednarze znajdują zatrudnienie w następujących obszarach:

• przemysł drzewny i opakowaniowy – tartaki i fabryki opakowań (PKD 16.10.Z, 16.24.Z);
• branża spożywcza – browary, winiarnie, przetwórnie ryb i konserw (kiszonki, oleje);
• handel hurtowy – dystrybucja drewna i opakowań (PKD 46.73.Z);
• rzemiosło – własne warsztaty, renowacja dla muzeów, hoteli i gastronomii;
• przykładowe branże – alkoholowa (piwo, wino), rybna, olejarska; współpraca z destylarniami whisky.

Zapotrzebowanie jest niszowe, ale stabilne – w Polsce działa kilkuset specjalistów, a trendy zero-waste wspierają rozwój rynku.

Zarobki i warunki pracy

Średnie zarobki: 4000–7000 zł brutto, a mistrzowie w eksporcie osiągają nawet do 10 000 zł brutto.

Praca najczęściej zmianowa, w pomieszczeniach z wydajną wentylacją; wymagane jest ścisłe przestrzeganie zasad BHP ze względu na kontakt z maszynami i pyłem. Zalety to m.in. satysfakcja z rzemiosła oraz niskie bezrobocie w branży.

Bednarz to zawód łączący tradycję z nowoczesnością – idealny dla pasjonatów drewna w erze zrównoważonego rozwoju.