Kod zawodu ZUS dla asystenta nauczyciela w szkole to 531204. Pasujące kody PKD to m.in.:
- 85.10.Z – placówki wychowania przedszkolnego;
- 85.20.Z – szkoły podstawowe;
- 85.31.A – gimnazja;
- 85.32.C – szkoły specjalne przysposabiające do pracy;
- 87.90.Z – pozostała pomoc społeczna z zakwaterowaniem;
- 88.91.Z – opieka dzienna nad dziećmi;
- 98.10.Z – gospodarstwa domowe produkujące wyroby na własne potrzeby;
- 97.00.Z – gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników;
- 98.20.Z – gospodarstwa domowe świadczące usługi na własne potrzeby.
Asystent nauczyciela w szkole wspiera pedagoga w opiece nad uczniami, głównie w klasach I–III szkół podstawowych (w tym specjalnych i integracyjnych), zapewniając bezpieczeństwo i pomoc w codziennych aktywnościach, bez prowadzenia samodzielnych zajęć dydaktycznych.
Pracuje pod ścisłym kierunkiem nauczyciela lub innej osoby prowadzącej zajęcia i nie zastępuje jej merytorycznie.
Czym zajmuje się asystent nauczyciela?
Asystent pełni rolę wspierającą, odciążając nauczyciela w zadaniach organizacyjnych i opiekuńczych, co pozwala skupić się na treściach merytorycznych lekcji. Dba o poczucie bezpieczeństwa dzieci podczas lekcji, przerw, zabaw, spacerów i wycieczek. Jest szczególnie potrzebny w szkołach integracyjnych i specjalnych, gdzie wspiera uczniów z niepełnosprawnościami lub specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Zawód ten wymaga empatii, cierpliwości i uważnej obserwacji, ponieważ asystent przewiduje potencjalne zagrożenia, niweluje ryzykowne zachowania i pomaga w integracji uczniów z grupą.
Zakres obowiązków asystenta nauczyciela
Obowiązki wynikają z Kodeksu pracy (art. 100): sumienne wykonywanie poleceń przełożonych, przestrzeganie czasu pracy, regulaminu, zasad BHP i przepisów ppoż., a także dbałość o mienie szkoły. Kluczowe zadania pod kierunkiem nauczyciela to:
- wspieranie uczniów podczas zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych: przypominanie zasad, powtarzanie poleceń, przywoływanie uwagi, pomoc w czynnościach, zapisywanie zadań domowych, przygotowywanie pomocy dydaktycznych,
- pomoc w organizacji środowiska pracy ucznia: dostosowywanie miejsca i materiałów, przygotowywanie pomocy do lekcji,
- opieka w sytuacjach codziennych: asystowanie w samoobsłudze, monitorowanie potrzeb (aktywność, odpoczynek), czuwanie nad bezpieczeństwem,
- towarzyszenie podczas przerw, spacerów, wyjść i wycieczek szkolnych,
- obserwacja zachowań uczniów, zgłaszanie problemów wychowawcy lub specjalistom, informowanie rodziców (np. przez zeszyt kontaktów lub e‑dziennik),
- współpraca z kadrą szkolną i rodzicami w zakresie wsparcia ucznia z niepełnosprawnością, w tym planowanie dnia i usuwanie barier,
- pomoc nauczycielowi w zadaniach administracyjnych: przygotowywanie sprawdzianów, instalacja sprzętu, współorganizacja uroczystości.
Asystent nie prowadzi terapii, nie realizuje samodzielnych oddziaływań dydaktycznych i nie zastępuje nauczyciela w pracy merytorycznej.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako asystent nauczyciela w szkołach podstawowych, wymagane jest wyższe wykształcenie oraz ukończenie kursu pedagogicznego. Kandydat przedstawia także zaświadczenie o niekaralności i potwierdzenie braku postępowań dyscyplinarnych oraz karnych.
Dodatkowe cechy i postawy:
- zainteresowanie drugim człowiekiem, wrażliwość na potrzeby i gotowość do pomocy,
- umiejętność obserwacji, przewidywania zagrożeń oraz współpracy z rodzicami i kadrą,
- przestrzeganie zasad BHP: udział w szkoleniach i aktualne badania lekarskie.
W szkołach specjalnych przydatna jest znajomość IPET (indywidualnych programów edukacyjno‑terapeutycznych).
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Asystent nauczyciela to stanowisko wejściowe w edukacji, idealne dla osób zaczynających pracę z dziećmi bez pełnych kwalifikacji nauczycielskich. Ścieżka kariery obejmuje:
- Początek – zatrudnienie w szkole podstawowej (klasy I–III), przedszkolu lub świetlicy po spełnieniu wymagań formalnych;
- Rozwój – udział w szkoleniach BHP, pedagogicznych i specjalistycznych (np. wsparcie uczniów z SPE – specjalnymi potrzebami edukacyjnymi), co pozwala na awans na pomoc nauczyciela lub asystenta na wyższych etapach edukacyjnych;
- Zaawansowane role – przejście na stanowisko nauczyciela po uzyskaniu pełnych kwalifikacji pedagogicznych (studia nauczycielskie), pedagoga szkolnego lub terapeuty w placówkach integracyjnych;
- Alternatywy – praca w opiece dziennej, gospodarstwach domowych zatrudniających personel lub w pomocy społecznej.
Rozwój wspiera współpraca z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, zdobywanie certyfikatów i konsekwentne budowanie systemu wsparcia dla uczniów.
Gdzie można pracować jako asystent nauczyciela?
Stanowisko występuje głównie w sektorze edukacyjnym i opiekuńczym:
| Branża/sektor | Przykładowe miejsca pracy | Pasujący kod PKD |
|---|---|---|
| Edukacja przedszkolna i szkolna | Przedszkola, szkoły podstawowe (w tym integracyjne i specjalne), gimnazja | 85.10.Z, 85.20.Z, 85.31.A, 85.32.C |
| Opieka nad dziećmi | Świetlice szkolne, opieka dzienna | 88.91.Z |
| Pomoc społeczna | Placówki z zakwaterowaniem dla dzieci | 87.90.Z |
| Gospodarstwa domowe | Prywatne domy zatrudniające opiekunów, usługi na własne potrzeby | 97.00.Z, 98.10.Z, 98.20.Z |
Najwięcej ofert pochodzi ze szkół publicznych i niepublicznych, szczególnie integrujących uczniów z niepełnosprawnościami.
Korzyści i wyzwania zawodu
Asystent wnosi realną wartość do pracy szkoły i procesu wychowawczo‑edukacyjnego. Najważniejsze korzyści to:
- większe bezpieczeństwo uczniów w trakcie zajęć, przerw i wyjść,
- odciążenie nauczycieli w zadaniach organizacyjnych i administracyjnych,
- lepsza integracja klasy, w tym wsparcie uczniów z SPE,
- sprawniejsza komunikacja z rodzicami i specjalistami.
Do głównych wyzwań należą:
- fizyczny charakter pracy (towarzyszenie podczas wycieczek i aktywności),
- emocjonalne obciążenie związane z trudnymi zachowaniami i sytuacjami,
- formalna podległość i wykonywanie poleceń przełożonych,
- zróżnicowane zadania wymagające elastyczności i dobrej organizacji.
Średnie zarobki zależą od regionu i typu placówki, systemów dodatków oraz wymiaru etatu. Wraz z rozwojem edukacji włączającej rośnie zapotrzebowanie na asystentów nauczycieli.
Zobacz też:
Administrator baz danych, Administrator nieruchomości, Administrator produkcji filmowej, Administrator produkcji filmowej i telewizyjnej, Administrator stron internetowych, Administrator systemów komputerowych, Administrator systemów poczty elektronicznej, Administrator zintegrowanych systemów zarządzania, Adwokat, Agent celny, Agent do spraw pozyskiwania gruntów, Agent do spraw zakupów, Agent klarujący, Agent ubezpieczeniowy, Agrochemik, Akredytowany asystent parlamentarny, Akrobata, Aktor, Aktor cyrkowy, Aktor lalkarz, Aktor scen muzycznych, Aktuariusz, Akupunkturzysta, Akwizytor, Alpinista przemysłowy, Analityk baz danych (data scientist), Analityk biznesowy, Analityk doświadczenia użytkowników (user experience analyst), Analityk finansowy, Analityk giełdowy, Analityk informacji i raportów medialnych, Analityk inwestycyjny, Analityk kredytowy, Analityk kryminalny, Analityk pracy, Analityk ruchu na stronach internetowych, Analityk sieci komputerowych, Analityk systemów teleinformatycznych, Analityk trendów rynkowych (cool hunter), Andragog, Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy), Animator gospodarczy do spraw przedsiębiorczości, Animator gospodarczy do spraw rozwoju regionalnego, Animator kultury, Animator rekreacji i organizacji czasu wolnego, Animator rynku książki, Ankieter, Antropolog, Antykwariusz, Aparatowy procesów chemicznych, Aparatowy produkcji drożdży, Aparatowy produkcji octu, Aparatowy produkcji wyrobów maczanych, Archeolog, Architekt, Architekt cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity architect), Architekt krajobrazu, Architekt stron internetowych, Architekt wnętrz, Architekt zieleni wewnątrz budynków, Archiwista, Archiwista dokumentów elektronicznych, Archiwista zakładowy, Arkadownik, Arteterapeuta, Artysta fotografik, Artysta grafik, Artysta malarz, Artysta rzeźbiarz, Astrofizyk, Astrolog, Astronom, Asystent do spraw księgowości, Asystent do spraw statystyki, Asystent do spraw wydawniczych, Asystent dyrektora, Asystent edukacji romskiej, Asystent fryzjera, Asystent kierownika produkcji filmowej / telewizyjnej, Asystent międzykulturowy, Asystent nauczyciela dziecka cudzoziemca, Asystent nauczyciela przedszkola, Asystent operatora dźwięku, Asystent operatora obrazu, Asystent osobisty (concierge), Asystent osoby niepełnosprawnej, Asystent parlamentarny, Asystent prawny, Asystent prokuratora, Asystent przetwarzania danych, Asystent radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Asystent reżysera filmowego, Asystent rodziny, Asystent sędziego, Asystent techniczny realizatora dźwięku, Asystent techniczny realizatora programu, Asystent usług pocztowych, Asystent usług telekomunikacyjnych, Asystent zarządu, Asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (doula), Asystentka stomatologiczna, Audiofonolog, Audytor cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity auditor), Audytor energetyczny, Audytor środowiskowy, Audytor/Kontroler, Automatyk, Automatyk sterowania ruchem kolejowym, Autor tekstów i sloganów reklamowych (copywriter)
