Analityk pracy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Analityk pracy (kod zawodu ZUS: 242301) to specjalista wspierający zarządzanie zasobami ludzkimi poprzez analizę stanowisk pracy i procesów organizacyjnych.

Najczęściej stosowane kody PKD to:

• 71.20.B – Pozostałe badania i analizy techniczne;
• 72.20.Z – Badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych;
• 78.30.Z – Pozostała działalność związana z udostępnianiem pracowników.

Czym zajmuje się analityk pracy?

Analityk pracy zbiera i opracowuje informacje o stanowiskach pracy, analizuje ich efektywność oraz inicjuje zmiany w celu usprawnienia funkcjonowania systemu pracy.

Jest to zawód wspierający procesy zarządzania zasobami ludzkimi (HR), w którym kluczowe jest badanie zależności między środowiskiem materialnym, organizacyjnym i społecznym w organizacji.

Specjalista gromadzi dane o stanowiskach pracy, klasyfikuje je i określa standardy realizowanych zadań. Opracowuje charakterystyki stanowisk, specjalności i zawodów oraz przygotowuje opisy kompetencyjne.

Stosuje metody wartościowania pracy, ocenia efektywność pracy ludzkiej i bada związki pomiędzy zachowaniem pracownika a jego wydajnością. Opracowuje zasady wynagradzania i stawki wynagrodzeń, przygotowuje raporty optymalizacyjne, rekomenduje zmiany i nadzoruje ich wdrożenie. Stanowisko występuje zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym.

Główne obowiązki analityka pracy

Do kluczowych zadań należy:

• Organizacja stanowiska pracy zgodnie z BHP – przestrzeganie zasad BHP, ochrony ppoż., ergonomii i ochrony środowiska;
• Analiza i mapowanie stanowisk – identyfikacja zadań, odpowiedzialności, narzędzi oraz mierników efektywności;
• Opracowywanie opisów i charakterystyk – tworzenie profili stanowisk, specjalności i zawodów wraz z wymaganymi kompetencjami;
• Definiowanie standardów pracy – opisywanie oczekiwanych rezultatów i jakości realizacji zadań;
• Wartościowanie pracy i pomiar efektywności – stosowanie metod analitycznych i statystycznych do oceny wkładu pracy;
• Projektowanie narzędzi optymalizacyjnych – tworzenie rozwiązań usprawniających procesy i organizację pracy;
• Polityka wynagrodzeń – opracowywanie zasad, taryfikatorów i stawek płacowych;
• Raportowanie i rekomendacje – przygotowywanie analiz oraz propozycji zmian w celu ciągłego doskonalenia procesów.

Realizacja tych zadań przekłada się na wyższą produktywność, lepszą jakość pracy i bardziej sprawne działanie organizacji.

Wymagania i kwalifikacje

Aby podjąć pracę jako analityk pracy, konieczne jest wykształcenie wyższe pierwszego stopnia w naukach społecznych (psychologia, socjologia, pedagogika) ze specjalizacją z zakresu procesów pracy (np. psychologia pracy, socjologia pracy, pedagogika pracy). Dopuszczalne jest także wykształcenie wyższe z innych dyscyplin (ekonomia, inżynieria, technologia produkcji, zarządzanie i organizacja) uzupełnione studiami podyplomowymi z HR.

Niezbędna jest podstawowa wiedza biznesowa oraz co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe na stanowiskach związanych z zarządzaniem lub rozwojem zasobów ludzkich. Liczą się także umiejętności pracy z danymi, znajomość metod statystycznych i narzędzi analitycznych.

Kluczowe wymagania kandydata obejmują:

• Wykształcenie kierunkowe – studia I stopnia w naukach społecznych ze specjalizacją z obszaru pracy;
• Wykształcenie alternatywne – ekonomia, inżynieria, technologia produkcji lub zarządzanie + studia podyplomowe z HR;
• Doświadczenie – minimum 5 lat w obszarze HR, rozwoju organizacji lub zarządzania;
• Kompetencje analityczne – znajomość metod statystycznych, pracy z danymi i interpretacji wskaźników;
• Znajomość narzędzi – arkusze kalkulacyjne i/lub systemy BI do raportowania i analizy;
• Umiejętności miękkie – komunikacja, facylitacja warsztatów, precyzyjne formułowanie wniosków.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Analityk pracy może rozwijać karierę w działach HR, awansując na stanowiska takie jak specjalista ds. zarządzania zasobami ludzkimi (kod ZUS 2423) lub kierownik zespołu analitycznego. Możliwe są również role konsultingowe i badawcze.

Najczęstsze kierunki rozwoju obejmują:

• Awans w strukturach HR – specjalista ds. ZZL, HR Business Partner, kierownik zespołu;
• Konsulting – projektowanie procesów pracy, zarządzanie zmianą, systemy wynagrodzeń;
• Analityka HR – budowa modeli kompetencyjnych, KPI i dashboardów efektywności;
• Sfera naukowa – badania nad organizacją pracy w instytutach i na uczelniach.

Rozwój zawodowy wspierają certyfikaty HR (np. CIPD, SHRM), studia podyplomowe oraz doświadczenie w projektach optymalizacyjnych – od firm produkcyjnych i usługowych po konsulting zewnętrzny.

Gdzie pracuje analityk pracy – firmy i branże

Zawód jest uniwersalny i występuje w sektorze prywatnym (przedsiębiorstwa produkcyjne, usługowe, korporacje) oraz publicznym (administracja, instytucje badawcze). Poniżej przykładowe obszary zatrudnienia i kody PKD:

Analityk pracy jest szczególnie ceniony w organizacjach dążących do optymalizacji procesów – od przemysłu i logistyki po IT – gdzie jego analizy realnie podnoszą efektywność zespołów.

Perspektywy zawodowe i znaczenie roli

W dobie digitalizacji i zmian organizacyjnych rola analityka pracy zyskuje na znaczeniu, wspierając hybrydowe modele pracy i ocenę efektywności zdalnej.

Najważniejsze trendy kształtujące zawód to:

• Digitalizacja HR – automatyzacja zbierania danych, rozwój analityki i raportowania w czasie rzeczywistym;
• Modele hybrydowe – projektowanie pracy pod kątem elastyczności oraz mierników efektywności;
• Analityka predykcyjna – wykorzystanie KPI i BI do przewidywania obciążeń oraz rotacji;
• Compliance i ESG – uwzględnianie standardów prawnych, DEI i zrównoważonego rozwoju w projektowaniu pracy.

Specjaliści z ponad 5-letnią praktyką osiągają konkurencyjne stawki w HR. Zawód wpisuje się w klasyfikację ISCO-08 jako specjalista ds. analizy pracy, co potwierdza jego ugruntowaną pozycję na rynku.

Opis bazuje na klasyfikacjach ZUS i PKD, podkreślając praktyczne zastosowanie roli na polskim rynku pracy.