Analityk kredytowy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 241302

Zawód analityka kredytowego jest klasyfikowany pod następującymi kodami Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD):

Kim jest analityk kredytowy?

Analityk kredytowy to specjalista finansowy odpowiedzialny za ocenę zdolności kredytowej potencjalnych kredytobiorców oraz zarządzanie ryzykiem finansowym.

Jego podstawową funkcją jest ocena ryzyka niewywiązania się kredytobiorcy ze zobowiązań na podstawie analizy kondycji finansowej osób fizycznych, firm lub podmiotów publicznych.

Celem pracy analityka kredytowego jest oszacowanie ryzyka kredytowego dla instytucji udzielającej finansowania i ochrona jakości portfela. Praca obejmuje zarówno analizę dokumentów finansowych, jak i wydawanie rekomendacji dotyczących decyzji kredytowych.

Główne obowiązki analityka kredytowego

Zakres odpowiedzialności jest szeroki i obejmuje analizę, ocenę ryzyka, rekomendacje, monitoring oraz dokumentację:

Analiza dokumentów i ocena zdolności kredytowej

W ramach tego obszaru analityk odpowiada m.in. za:

• analizowanie dokumentów finansowych i prawnych pod względem merytorycznym,
• rozpatrywanie wniosków kredytowych klientów indywidualnych i firmowych,
• ocenianie zdolności kredytowej z wykorzystaniem analizy jakościowej i ilościowej,
• sprawdzanie wiarygodności wnioskodawcy w zewnętrznych i wewnętrznych bazach danych.

Ocena ryzyka i zabezpieczeń

Do kluczowych zadań należy:

• weryfikacja dokumentów dostarczonych przez klientów w procesie ubiegania się o finansowanie,
• dokonywanie analizy ryzyka związanego z transakcją kredytową,
• ocenianie poziomu ryzyka oraz jakości proponowanych zabezpieczeń prawnych,
• ocena wartości i adekwatności zabezpieczeń do skali ponoszonego ryzyka.

Rekomendacje i decyzje kredytowe

Na tym etapie analityk przygotowuje rekomendacje i ustala warunki finansowania:

• wydawanie rekomendacji dotyczących udzielenia lub odrzucenia kredytu,
• podejmowanie samodzielnych decyzji kredytowych w ramach nadanych uprawnień,
• ustalanie grupy klientów powiązanych kapitałowo i organizacyjnie,
• rekomendowanie warunków finansowania, w tym wysokości kredytu i oprocentowania.

Monitoring i raportowanie

Po uruchomieniu finansowania prowadzone są działania kontrolne i sprawozdawcze:

• monitoring sytuacji finansowej kredytobiorców oraz realizacji warunków i terminów spłaty,
• monitorowanie ryzyka transakcji i wartości zabezpieczeń w okresie kredytowania,
• raportowanie o kondycji finansowej kredytobiorcy,
• monitorowanie rynku i zmian warunków gospodarczych.

Dokumentacja i archiwizacja

Każda decyzja musi być należycie udokumentowana:

• sporządzanie rekomendacji decyzji kredytowej,
• archiwizowanie wydanych decyzji i dokumentacji kredytowej zgodnie z przepisami,
• jasne dokumentowanie uzasadnień i przeprowadzonych analiz.

Dodatkowe obowiązki

W praktyce zakres pracy może obejmować również:

• sporządzanie list dokumentów do uzupełnienia i pytań dotyczących wniosku,
• przygotowywanie analiz branżowych i projektów umów kredytowych,
• kontakt z klientem w celu wyjaśnienia nieścisłości,
• doskonalenie jakości pracy z uwzględnieniem raportów pokontrolnych.

Zakres obowiązków może się różnić w zależności od banku i jego wewnętrznych regulacji. W niektórych instytucjach analityk odpowiada także za elementy księgowania transakcji czy bezpośredni kontakt z klientem.

Wymogi formalne i kwalifikacje

Zawód analityka kredytowego nie jest regulowany ani licencjonowany, jednak wymaga odpowiedniego przygotowania merytorycznego.

Wykształcenie

Preferowane jest wykształcenie wyższe (co najmniej I stopnia) z obszarów takich jak ekonomia, rachunkowość, matematyka, analiza danych oraz prawo w finansach; szczególnie cenione jest przygotowanie łączące kompetencje ilościowe i znajomość uregulowań.

Certyfikacje i szkolenia

Kompetencje można rozwijać poprzez specjalistyczne kursy dokształcające potwierdzone certyfikatami, a także szkolenia z zakresu oceny ryzyka kredytowego, analizy finansowej i regulacji bankowych.

Umiejętności i cechy osobowościowe

Osoba podejmująca zatrudnienie w tym zawodzie powinna wyróżniać się:

• zdolnością do analitycznego myślenia i łączenia faktów,
• odpornością na stres,
• umiejętnością nieulegania naciskom,
• umiejętnością podejmowania trudnych decyzji,
• dokładnością, sumiennością i wnikliwością,
• terminowością,
• umiejętnością szybkiego dostosowania się do zmian,
• zdolnością pracy z dużą ilością danych i dokumentów.

Rozwój zawodowy

Stałe podnoszenie kwalifikacji, śledzenie zmian w gospodarce, prawie i wewnętrznych regulacjach instytucji finansowych to warunek długofalowego sukcesu na tym stanowisku.

Gdzie pracują analitycy kredytowi?

Analitycy kredytowi znajdują zatrudnienie w różnych sektorach rynku finansowego.

Instytucje finansowe

Do najważniejszych należą:

• banki komercyjne – zarówno w bankowości detalicznej, jak i korporacyjnej,
• banki centralne,
• holdingi finansowe,
• towarzystwa leasingowe,
• fundusze emerytalne,
• towarzystwa ubezpieczeniowe.

Zakres pracy w różnych segmentach

W zależności od segmentu rynku obowiązki i narzędzia pracy różnią się:

• w bankowości detalicznej analitycy oceniają wnioski klientów indywidualnych,
• w bankowości korporacyjnej analizują ryzyko kredytowe klientów biznesowych i transakcje złożone,
• w przypadku prostych, niskokwotowych produktów część decyzji podejmują algorytmy, a analitycy koncentrują się na bardziej skomplikowanych przypadkach.

Ścieżka kariery i perspektywy zawodowe

Stanowisko analityka kredytowego to solidna baza do rozwoju w sektorze finansowym – zarówno w kierunku eksperckim, jak i menedżerskim.

Stanowiska początkowe

Na starcie kariery najczęściej obejmuje się role takie jak młodszy analityk kredytowy lub pracownik ds. oceny wniosków kredytowych, z perspektywą szybkiego poszerzania uprawnień.

Rozwój w ramach specjalizacji

W miarę zdobywanego doświadczenia możliwy jest awans na stanowiska eksperckie:

• starszy analityk kredytowy,
• specjalista ds. ryzyka kredytowego,
• analityk wyższego szczebla.

Stanowiska kierownicze

Ścieżka menedżerska obejmuje m.in.:

• kierownika zespołu analityków kredytowych,
• specjalistę ds. zarządzania ryzykiem kredytowym,
• dyrektora oddziału.

Inne kierunki kariery

Do alternatywnych ścieżek należą:

• menedżer ryzyka – zarządzanie ryzykiem w całej instytucji,
• menedżer ryzyka kredytowego – specjalizacja w obszarze ryzyka kredytowego,
• doradca kredytowy – bezpośrednia praca z klientami.

Możliwości rozwojowe zależą od zaangażowania, jakości analiz i gotowości do podejmowania coraz trudniejszych projektów.

Znaczenie roli analityka kredytowego

Ultima ratio decyzji kredytowej

Jeśli bank odrzuci wniosek o kredyt, to zwykle efekt pracy analityka lub decyzji podjętej na podstawie jego rekomendacji. Nie zawsze analityk wydaje ostateczną decyzję, ale przygotowuje rzetelnie uzasadnioną rekomendację dla wyższego szczebla decyzyjnego.

Warunkowe decyzje kredytowe

Analityk ma do dyspozycji więcej niż prostą akceptację lub odmowę. Decyzja warunkowa oznacza pozytywną ocenę z dodatkowymi wymaganiami (np. cykliczne dostarczanie dokumentów), a następnie regularny monitoring sytuacji finansowej kredytobiorcy.

Strażnicy finansów

Analitycy kredytowi działają jak „strażnicy finansów” – dbają o rozważne rozdysponowanie kapitału i minimalizują straty z niespłaconych kredytów.