Kod zawodu ZUS dla akupunkturzysty to 323001, który należy podawać w formularzach ZUS ZUA (blok X, pole 01) i ZUS ZZA (blok V, pole 02) przy zgłoszeniu do ubezpieczeń lub ich zmianach. Pasujące kody PKD to 86.90.D (działalność paramedyczna) oraz 86.96.Z (działalność w zakresie medycyny tradycyjnej, uzupełniającej i alternatywnej) – wybór zależy od charakteru usług, przy czym drugi kod bywa szczególnie adekwatny dla praktyk alternatywnych, takich jak akupunktura.
Dla szybkiej orientacji skorzystaj z poniższego zestawienia kodów i miejsc ich zastosowania:
| Kod | Zakres / nazwa | Dokument / obszar | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 323001 | Akupunkturzysta (kod zawodu ZUS/KZiS) | ZUS ZUA – blok X, pole 01; ZUS ZZA – blok V, pole 02 | Podawany przy zgłoszeniu do ubezpieczeń i przy zmianach. |
| 86.90.D | Działalność paramedyczna (PKD) | CEIDG/KRS – wybór PKD głównego lub dodatkowego | Często stosowany dla praktyk komplementarnych. |
| 86.96.Z | Działalność w zakresie medycyny tradycyjnej, uzupełniającej i alternatywnej (PKD) | CEIDG/KRS – wybór PKD głównego lub dodatkowego | Szczególnie adekwatny dla akupunktury i pokrewnych metod. |
Czym zajmuje się akupunkturzysta?
Akupunkturzysta to specjalista medycyny alternatywnej, który ocenia stan energetyczny organizmu i stymuluje biologicznie aktywne punkty na ciele, by przywrócić równowagę (Qi).
Pracuje na punktach akupunkturowych – miejscach rozlokowanych wzdłuż meridianów, aby wspierać terapię dolegliwości fizycznych, psychicznych i emocjonalnych (m.in. bóle przewlekłe, zaburzenia trawienne, bezsenność, stres).
Przed zabiegiem przeprowadza szczegółowy wywiad z pacjentem, analizując przyczynę dolegliwości, jej lokalizację narządowo-energetyczną oraz historię medyczną. Diagnoza opiera się na tradycyjnych metodach, takich jak:
- badanie tętna,
- oględziny języka,
- analiza twarzy (bruzdy, zmarszczki, kształt, przebarwienia, znamiona),
- ocena głosu,
- ocena zapachu ciała.
Sam zabieg polega na wkłuwaniu sterylnych igieł w precyzyjnie określone punkty, które pozostają w ciele zwykle przez 20–40 minut. Dla wzmocnienia efektu stosuje się dodatkowe techniki:
- elektroakupunkturę (prąd elektryczny na igłach),
- moksę (terapię ciepłem z palenia ziela piołunu),
- bańki (zasysanie skóry).
Akupunkturzysta informuje pacjenta o możliwych reakcjach po zabiegu, które mogą obejmować:
- przesilenie chorobowe (czasowe nasilenie objawów),
- senność lub zmęczenie,
- zasinienia w miejscach wkłuć.
Obowiązki akupunkturzysty
Do kluczowych zadań zawodowych należą:
- Prowadzenie wywiadu – systematyczne zbieranie informacji o stanie zdrowia i historii leczenia pacjenta;
- Rozpoznawanie zaburzeń energetycznych – analiza objawów w ujęciu tradycyjnej medycyny chińskiej;
- Dobór technik terapeutycznych – selekcja punktów, głębokości i czasu wkłuć oraz metod uzupełniających;
- Korygowanie zaburzeń przepływu Qi – przywracanie równowagi energetycznej w kanałach meridianowych;
- Edukacja pacjenta – informowanie o zaleceniach, przeciwwskazaniach i wskazaniach do dalszej terapii;
- Dokumentowanie przebiegu terapii – prowadzenie kart pacjenta i planów sesji;
- Organizacja stanowiska pracy – zgodnie z zasadami BHP, ochrony ppoż., środowiska, ergonomii i etyki zawodowej.
Precyzja, empatia i rygorystyczna higiena są niezbędne, by zapewnić bezpieczeństwo i zminimalizować ryzyko infekcji.
Wymagania i kwalifikacje
W Polsce nie ma ścisłej ścieżki licencyjnej, jednak preferowane jest wykształcenie co najmniej średnie oraz ukończenie kursu akupunktury lub szkoły policealnej z tego zakresu. Warto potwierdzić kompetencje certyfikatami (np. Polskie Towarzystwo Akupunktury lub szkoły wpisane do rejestru MEN) i rozwijać się poprzez praktykę.
Najważniejsze elementy profilu kompetencyjnego obejmują:
- Wykształcenie – szkoła średnia + kurs akupunktury lub szkoła policealna z zakresu TCM;
- Certyfikaty – potwierdzenia od uznanych stowarzyszeń i placówek szkoleniowych;
- Wiedza podstawowa – anatomia, fizjologia, aseptyka i podstawy medycyny chińskiej;
- Doświadczenie kliniczne – praktyka pod okiem mentora oraz stałe doskonalenie kompetencji.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Poniżej przykładowy przebieg rozwoju akupunkturzysty:
- Początek kariery – po kursie (ok. 150–300 godzin) możliwość prowadzenia JDG z kodem PKD 86.90.D lub 86.96.Z; typowe zarobki początkowe: 3000–5000 zł netto/mies. (zależnie od regionu i liczby pacjentów);
- Rozwój – specjalizacja (np. elektroakupunktura, moksowanie, akupunktura kosmetyczna); zaawansowane kursy TCM poszerzają możliwości pracy w klinikach; po 3–5 latach: prowadzenie gabinetu, nauczanie na kursach, konsultacje online;
- Możliwości awansu – koordynacja terapii w centrach medycyny integracyjnej, współpraca ze szpitalami (uzupełniająco), udział w badaniach klinicznych; certyfikaty międzynarodowe (np. uznawane przez WHO) otwierają ścieżki pracy za granicą.
Gdzie pracować jako akupunkturzysta?
Zawód jest elastyczny i mieści się w sektorze opieki zdrowotnej (sekcja Q PKD). Przykładowe miejsca pracy:
- Własny gabinet / jednoosobowa działalność – najczęstsza forma (ok. 80% praktykujących);
- Centra medycyny alternatywnej i kliniki fizjoterapii – praca w zespole z terapeutami manualnymi i rehabilitantami;
- Placówki medyczne – wsparcie leczenia bólu i dolegliwości przewlekłych w modelu komplementarnym;
- Szpitale i przychodnie integracyjne – łączenie medycyny konwencjonalnej z alternatywną (rzadziej);
- Wellness i hotele spa – współpraca jako podwykonawca lub członek zespołu.
Popyt rośnie szczególnie w dużych miastach (Warszawa, Kraków, Wrocław), wraz z trendem na holistyczne podejście do zdrowia.
Perspektywy i wyzwania
Kluczowe trendy i wyzwania na rynku akupunktury w Polsce obejmują:
- Dynamikę rozwoju – coraz więcej badań potwierdzających skuteczność (np. w bólu pleców i migrenach, zgodnie z wytycznymi NICE);
- Wyzwania regulacyjne – brak pełnej regulacji, ryzyko nieuczciwej konkurencji, konieczność budowania zaufania pacjentów i spełniania norm sanitarnych;
- Przyszłość – możliwa integracja z NFZ w ramach terapii komplementarnych oraz rozwój usług zdalnych (teleakupunktura).
Zobacz też:
Administrator baz danych, Administrator nieruchomości, Administrator produkcji filmowej, Administrator produkcji filmowej i telewizyjnej, Administrator stron internetowych, Administrator systemów komputerowych, Administrator systemów poczty elektronicznej, Administrator zintegrowanych systemów zarządzania, Adwokat, Agent celny, Agent do spraw pozyskiwania gruntów, Agent do spraw zakupów, Agent klarujący, Agent ubezpieczeniowy, Agrochemik, Akredytowany asystent parlamentarny, Akrobata, Aktor, Aktor cyrkowy, Aktor lalkarz, Aktor scen muzycznych, Aktuariusz, Akwizytor, Alpinista przemysłowy, Analityk baz danych (data scientist), Analityk biznesowy, Analityk doświadczenia użytkowników (user experience analyst), Analityk finansowy, Analityk giełdowy, Analityk informacji i raportów medialnych, Analityk inwestycyjny, Analityk kredytowy, Analityk kryminalny, Analityk pracy, Analityk ruchu na stronach internetowych, Analityk sieci komputerowych, Analityk systemów teleinformatycznych, Analityk trendów rynkowych (cool hunter), Andragog, Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy), Animator gospodarczy do spraw przedsiębiorczości, Animator gospodarczy do spraw rozwoju regionalnego, Animator kultury, Animator rekreacji i organizacji czasu wolnego, Animator rynku książki, Ankieter, Antropolog, Antykwariusz, Aparatowy procesów chemicznych, Aparatowy produkcji drożdży, Aparatowy produkcji octu, Aparatowy produkcji wyrobów maczanych, Archeolog, Architekt, Architekt cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity architect), Architekt krajobrazu, Architekt stron internetowych, Architekt wnętrz, Architekt zieleni wewnątrz budynków, Archiwista, Archiwista dokumentów elektronicznych, Archiwista zakładowy, Arkadownik, Arteterapeuta, Artysta fotografik, Artysta grafik, Artysta malarz, Artysta rzeźbiarz, Astrofizyk, Astrolog, Astronom, Asystent do spraw księgowości, Asystent do spraw statystyki, Asystent do spraw wydawniczych, Asystent dyrektora, Asystent edukacji romskiej, Asystent fryzjera, Asystent kierownika produkcji filmowej / telewizyjnej, Asystent międzykulturowy, Asystent nauczyciela dziecka cudzoziemca, Asystent nauczyciela przedszkola, Asystent nauczyciela w szkole, Asystent operatora dźwięku, Asystent operatora obrazu, Asystent osobisty (concierge), Asystent osoby niepełnosprawnej, Asystent parlamentarny, Asystent prawny, Asystent prokuratora, Asystent przetwarzania danych, Asystent radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Asystent reżysera filmowego, Asystent rodziny, Asystent sędziego, Asystent techniczny realizatora dźwięku, Asystent techniczny realizatora programu, Asystent usług pocztowych, Asystent usług telekomunikacyjnych, Asystent zarządu, Asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (doula), Asystentka stomatologiczna, Audiofonolog, Audytor cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity auditor), Audytor energetyczny, Audytor środowiskowy, Audytor/Kontroler, Automatyk, Automatyk sterowania ruchem kolejowym, Autor tekstów i sloganów reklamowych (copywriter)
