Kod zawodu ZUS dla górnika eksploatacji podziemnej to 811101.
Poniżej znajdziesz najczęściej powiązane z tym zawodem kody PKD wraz z krótkim opisem:
| Kod PKD | Opis |
|---|---|
| 05.10.Z | wydobywanie węgla kamiennego |
| 05.20.Z | wydobywanie węgla brunatnego |
| 06.10.Z | górnictwo ropy naftowej |
| 06.20.Z | górnictwo gazu ziemnego |
| 07.10.Z | górnictwo rud żelaza |
| 07.21.Z | górnictwo rud uranu i toru |
| 07.29.Z | górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych |
| 08.11.Z | wydobywanie kamieni ozdobnych i skał wapiennych |
| 08.12.Z | wydobywanie żwiru, piasku i gliny |
| 08.91.Z | wydobywanie minerałów dla przemysłu chemicznego |
Górnik eksploatacji podziemnej to kluczowy zawód w branży wydobywczej, odpowiedzialny za bezpośrednią eksploatację złóż pod ziemią. Pracuje w trudnych warunkach, dbając o bezpieczeństwo załogi i ciągłość procesu wydobywczego.
Czym zajmuje się górnik eksploatacji podziemnej?
Górnik prowadzi prace w przodkach eksploatacyjnych i wyrobiskach przygotowawczych (ściany, zabierki, komory, chodniki, szyby, szybiki, wyrobiska kapitalne) zgodnie z dokumentacją techniczną i instrukcjami roboczymi.
Do zadań wykorzystuje narzędzia ręczne (np. wiertarka, kilof, łom, młot, klucz fajkowy) oraz sprzęt zmechanizowany (np. wrębiarka, wręboładowarka, kombajn chodnikowy lub ścianowy, ładowarka), dobierając je do warunków górotworu i etapu robót.
Montuje, demontuje i utrzymuje w sprawności uzbrojenie oraz wyposażenie wyrobisk dołowych, by zapewnić nieprzerwaną produkcję. Posługuje się m.in. wielokrążkami, windami BKS, lewarami, zestawami ślusarskimi, pazurem, siekierą, piłą i łopatą.
Główne obowiązki i zadania zawodowe
Poniżej znajdziesz kluczowe obowiązki górnika, z naciskiem na bezpieczeństwo, urabianie i zabezpieczanie górotworu:
- kontrolowanie bezpieczeństwa w przodku przed i w trakcie pracy zespołu,
- wykonywanie obrywki luźnych brył skalnych ze stropu i ociosów,
- wiercenie otworów strzałowych,
- opylanie przodka chodnikowego pyłem kamiennym lub zraszanie,
- ładowanie materiałów wybuchowych do otworów, łączenie ładunków w serie i odpalanie zgodnie z metryką strzałową zatwierdzoną przez kierownika robót górniczych oraz sprawdzanie kompletności odstrzału i usuwanie niewypałów,
- zakładanie obudowy tymczasowej,
- ładowanie urobku i rozdrabnianie wielkich brył,
- wykonywanie obudowy ostatecznej (drewnianej, stalowej, mieszanej lub kotwiowej) zgodnie z „Książką obudowy”,
- uzupełnianie i wymienianie obudowy w wyrobiskach w celu zabezpieczenia przed opadem skał,
- montowanie rurociągów wodnych, podsadzkowych, powietrza sprężonego oraz kabli energetycznych i łącznościowych w szybach,
- montowanie, demontowanie i naprawianie torowisk przewozu głównego i oddziałowego,
- przygotowywanie materiałów do robót zbrojeniowych w szybach, szybikach, na trasach przewozu i drogach dostaw,
- wykuwanie gniazd w obudowie szybów oraz montowanie dźwigarów, pomostów i drabin,
- usuwanie obudów i likwidowanie pustek w wyrobiskach przez kontrolowane wywoływanie zawału skał stropowych,
- udział w akcjach ratowniczych i przeciwpożarowych oraz pełnienie dyżurów w stacjach ratownictwa górniczego.
Z dodatkowymi uprawnieniami „przodowego” górnik może kierować pracą wieloosobowego zespołu w przodku.
Wymagania i kwalifikacje
Wymagane jest wykształcenie zasadnicze zawodowe w zawodzie górnika lub ukończenie kwalifikacyjnego kursu zawodowego w zakresie kwalifikacji MG.10 – Eksploatacja złóż metodami podziemnymi.
Niezbędne są aktualne badania lekarskie potwierdzające zdolność do pracy pod ziemią (odporność na wysiłek fizyczny, brak przeciwwskazań do pracy w środowisku zagazowanym, wilgotnym i zapylonym).
Konieczne są uprawnienia górnicze (w tym na strzelanie i – dla przodowego – na kierowanie zespołem) oraz znajomość przepisów BHP, ppoż. i ratownictwa górniczego. Szkolenia wstępne i okresowe są obowiązkowe.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Poniżej przedstawiono typowe etapy awansu w górnictwie podziemnym:
- Górnik eksploatacji podziemnej (start na stanowisku wykonawczym);
- Przodowy (lider zespołu w przodku po uzyskaniu odpowiednich uprawnień);
- Mistrz zmianowy (nadzór nad brygadą i organizacją robót na zmianie);
- Nadsztygar (koordynacja prac na poziomie oddziału/ruchem zakładu);
- Inżynier górnik – górnictwo podziemne (kod ZUS 214603) – planowanie, nadzór eksploatacji i zarządzanie bezpieczeństwem.
Rozwój wspierają kursy na technika górnictwa podziemnego oraz studia inżynierskie. Dostępne są też szkolenia z mechanizacji, ratownictwa i nowych technologii (np. obudowy zmechanizowane), m.in. we współpracy z GIG – Głównym Instytutem Górnictwa i związkami zawodowymi.
Gdzie pracować – firmy i branże
Poniżej znajdziesz najważniejsze obszary zatrudnienia wraz z przykładami firm i organizacji:
- wydobywanie węgla kamiennego i brunatnego – Polska Grupa Górnicza (PGG), Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW);
- gaz ziemny – Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG) i podmioty współpracujące;
- rudy metali – KGHM (segment podziemny) i spółki zależne;
- ropa naftowa, kamienie budowlane, minerały chemiczne – wybrane kopalnie i przedsiębiorstwa wydobywcze w regionach górniczych;
- usługi wspomagające górnictwo – PKD 09.90.Z, w tym modernizacje i utrzymanie wyrobisk.
Główne regiony zatrudnienia to Śląsk, Dolny Śląsk i rejon Lubina, a także inne obszary z czynnymi kopalniami podziemnymi.
Rynek pracy i perspektywy
W Polsce górnictwo podziemne zatrudnia tysiące osób; branża węglowa jest w restrukturyzacji, ale zapotrzebowanie na doświadczonych specjalistów pozostaje wysokie ze względu na bezpieczeństwo i postępującą mechanizację.
Średnie zarobki wynoszą ok. 6–10 tys. zł brutto (w zależności od kopalni i stażu), z dodatkami za pracę pod ziemią i dyżury.
Przyszłość wiąże się z transformacją ekologiczną, a kompetencje górników są częściowo transferowalne do sektorów pokrewnych, takich jak geotermia czy recykling surowców.
To zawód wymagający odwagi, precyzji i pracy zespołowej – fundament bezpieczeństwa i efektywności polskiego górnictwa podziemnego.
Zobacz też:
Galwanizer, Garbarz skór, Garbarz skór bez włosa, Garderobiana, Garmażer, Garncarz, Gemmolog, Genetyk, Geofizyk, Geograf, Geolog, Gięciarz drewna, Giloszer poligraficzny, Giloszer szkła, Glazurnik, Gleboznawca, Główny księgowy, Główny menedżer bezpieczeństwa informacji (Chief information security officer), Główny technolog, Goniec, Gorseciarka, Gospodarz domu, Gospodyni, Górnik eksploatacji otworowej, Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż