Garbarz skór bez włosa – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla garbarza skór bez włosa to 753502. Pasujący kod PKD dla firm z tego obszaru to 15.11.Z – wyprawa skór, garbowanie; wyprawa i barwienie skór futerkowych.

Dla szybkiego sprawdzenia klasyfikacji zobacz zestawienie kodów:

Garbarz skór bez włosa to specjalista w przemyśle skórzanym, który przetwarza surowe skóry w wysokiej jakości półfabrykaty i gotowe skóry licowe (bez włosa), przeznaczone do produkcji obuwia, odzieży czy tapicerki. Zawód łączy wiedzę chemiczną, umiejętności mechaniczne i kontrolę jakości, aby efektywnie garbować i wykańczać skóry zgodnie z ich przeznaczeniem.

Czym zajmuje się garbarz skór bez włosa?

Garbarz prowadzi ciąg operacji przekształcających skórę surową w skórę wyprawioną licową. Główne zadania obejmują sortowanie, konserwację i przygotowanie skór do garbowania, wykonywanie operacji technologicznych oraz kontrolę jakości.

W praktyce etapy chemiczne najczęściej obejmują:

• rozmaczanie,
• wapnienie i odwapnianie,
• wytrawianie i piklowanie,
• garbowanie mineralne, roślinne, żywicowe lub kombinowane.

Następnie półfabrykaty sortuje się według przeznaczenia, m.in. na:

• wierzchy obuwia,
• podszewki,
• odzież,
• galanterię skórzaną,
• spody obuwia,
• tapicerkę meblową i samochodową,
• wyroby rymarskie.

Proces wyprawy obejmuje etapy mechaniczne i chemiczne, które wymagają precyzji, by uzyskać skórę o właściwościach użytkowych i wizualnych – elastyczną, trwałą i estetyczną. Garbarz odpowiada za eksploatację maszyn, nadzór nad urządzeniami sterowniczymi oraz bezpieczne magazynowanie surowców i produktów.

Obowiązki zawodowe

Szczegółowe zadania garbarza skór bez włosa to:

• organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami BHP, ochrony przeciwpożarowej, ergonomii i ochrony środowiska,
• konserwowanie i magazynowanie skór surowych,
• przygotowywanie skór bez włosa do wyprawy,
• garbowanie i wstępne wykańczanie kąpielowe skór bez włosa,
• wykańczanie właściwe skór bez włosa,
• kontrolowanie jakości półfabrykatów i skór gotowych,
• magazynowanie półfabrykatów skórzanych oraz skór gotowych.

Dodatkowo garbarz sporządza kąpiele robocze i zestawy wykańczalnicze, wykonuje renowacje skór oraz dba o prawidłową eksploatację sprzętu.

Wymagania i kwalifikacje

Podstawowym wymogiem jest wykształcenie zasadnicze zawodowe w kierunkach związanych z przemysłem skórzanym (np. szkoła branżowa I stopnia). Alternatywą jest kształcenie rzemieślnicze lub szkolenie praktyczne na stanowisku pracy połączone ze zdobywaniem doświadczenia.

Przydatne są: umiejętność obsługi komputera i programów wspomagających procesy technologiczne; podstawowa znajomość języka obcego (angielski lub niemiecki) do pracy z dokumentacją techniczną i instrukcjami.

Pracodawcy cenią precyzję, odpowiedzialność oraz znajomość chemii i zasad BHP. W zawodzie ważne są predyspozycje do pracy w wilgotnym środowisku z substancjami chemicznymi.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Kariera garbarza zwykle zaczyna się od stanowisk operatorskich w garbarniach. Z doświadczeniem można awansować na mistrza produkcji, technika garbarza lub kierownika zmiany. Technik garbarz prowadzi i kontroluje procesy garbowania skór z włosem i bez, co otwiera drogę do ról zarządczych.

Rozwój zawodowy obejmuje:

• kursy BHP i obsługi maszyn (np. garbowarki, bębny obrotowe),
• szkolenia z nowych technologii garbowania ekologicznego (np. bezchromowego),
• ewentualne kształcenie na poziomie technik usług skórzanych lub zarządzania produkcją.

Z doświadczeniem powyżej 5 lat możliwe są role nadzorcze w dużych zakładach lub własna działalność w małej garbarni.

Gdzie pracować – firmy i branże

Garbarze skór bez włosa pracują głównie w przemyśle garbarskim i skórzanym (PKD 15.11.Z). Zatrudnienie oferują:

• garbarnie i wytwórnie skór licowych,
• fabryki obuwia, odzieży skórzanej i galanterii,
• producenci tapicerki meblowej i samochodowej,
• firmy rymarskie i podmioty eksportujące skóry.

W Polsce sektor koncentruje się w regionach z tradycjami skórzanymi (np. Podkarpacie, Wielkopolska). Dostępne są też oferty pracy w UE, gdzie branża garbarska jest rozwinięta (m.in. Włochy, Niemcy). Rynek pozostaje niszowy, ale stabilny dzięki popytowi na skóry naturalne segmentu premium.

Zagrożenia zawodowe i BHP

Praca garbarza wiąże się z ekspozycją chemiczną i ryzykiem urazów, dlatego rygorystyczne przestrzeganie BHP jest kluczowe. Najczęstsze zagrożenia obejmują:

• poparzenia chemiczne (m.in. podczas wapnowania i pracy z siarczkami),
• urazy mechaniczne wynikające z obsługi maszyn,
• przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego (praca w wodzie, dźwiganie).

Wymagane są środki ochrony indywidualnej: rękawice, okulary, odzież wodoodporna oraz regularne szkolenia BHP. Zalecana jest także systematyczna ocena ryzyka zawodowego (ORZ) dla stanowiska 753502 i bieżąca kontrola instalacji oraz wentylacji.