Funkcjonariusz służby penitencjarnej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla funkcjonariusza służby penitencjarnej to 335602.

Poniżej znajdują się najczęściej powiązane kody PKD wraz z krótkim opisem:

Funkcjonariusz służby penitencjarnej to kluczowy pracownik Służby Więziennej, który planuje, organizuje i prowadzi oddziaływania wychowawcze oraz sprawuje opiekę nad osobami tymczasowo aresztowanymi w aresztach śledczych i skazanymi w zakładach karnych.

Współpracuje z sądami, rodzinami, szkołami, zakładami pracy oraz innymi instytucjami, aby zapewnić osadzonym wsparcie, ochronę i warunki sprzyjające prawidłowemu funkcjonowaniu społecznemu.

Czym zajmuje się funkcjonariusz służby penitencjarnej?

Funkcjonariusz realizuje zadania Służby Więziennej określone w Kodeksie karnym wykonawczym, koncentrując się na wykonywaniu tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności. Cel działania to nie tylko izolacja sprawców przestępstw, lecz przede wszystkim skuteczne oddziaływania penitencjarne i resocjalizacyjne przygotowujące osadzonych do powrotu do życia w społeczeństwie.

Zapewnia porządek, bezpieczeństwo, humanitarne warunki bytowe, opiekę zdrowotną i religijną, przestrzegając zasad praworządności, bezstronności i humanitaryzmu.

Służba Więzienna chroni społeczeństwo, organizując pracę, naukę, zajęcia kulturalno-oświatowe, sport i terapię dla osadzonych. Funkcjonariusze nadzorują dozór, ochronę i eskortę, przeciwdziałając zagrożeniom dla porządku – takim jak podkultura przestępcza czy akty autoagresji.

Obowiązki i zadania zawodowe

Obowiązki funkcjonariusza obejmują szeroki zakres czynności administracyjnych, wychowawczych i ochronnych. Są to zadania operacyjne i organizacyjne o średnim stopniu złożoności.

Podstawowe zadania

Do najważniejszych zadań realizowanych w bezpośredniej pracy z osadzonymi należą:

• przyjmowanie osadzonych – wskazywanie celi, omawianie regulaminu, planu dnia, obowiązków, kar i nagród;
• wywiady i weryfikacja – prowadzenie wywiadów o sytuacji rodzinnej, karalności, wykształceniu i pracy; weryfikacja danych we współpracy z pracodawcami i szkołami; rozmowy o stanie zdrowia, w tym uzależnieniach;
• opieka zdrowotna i rodzinna – nadzór nad leczeniem i wizytami lekarskimi; kontakt z rodzinami; organizacja pomocy materialnej (np. przez ośrodki pomocy społecznej);
• działania wychowawcze – planowanie pracy, nauki, rekreacji i sportu; indywidualne rozmowy i spotkania grupowe; kształtowanie nawyków społecznych oraz pozytywnego stosunku do pracy i nauki; przeciwdziałanie demoralizacji;
• administracja i dokumentacja – przyjmowanie skarg, wizytacje cel i miejsc pracy; prowadzenie akt osobowych (akta B); okresowe oceny postępów resocjalizacyjnych; sporządzanie opinii dla sądów i pracodawców;
• współpraca specjalistyczna – praca z psychologami i udział w terapiach; pomoc w planowaniu życia po karze (mieszkanie, praca, szkoła).

Dodatkowe zadania

Do zadań uzupełniających, realizowanych w razie potrzeby jednostki lub systemu, należą:

• szkolenia wewnętrzne – prowadzenie zajęć dydaktycznych dla funkcjonariuszy w ośrodkach szkoleniowych;
• oddelegowania i ochrona – wykonywanie obowiązków poza macierzystą jednostką (np. wzmocnienia ochronne, wsparcie innych placówek);
• konwoje i gotowość – udział w konwojach, ćwiczeniach ochronno-obronnych i strzeleckich; stawianie się na wezwanie w sytuacjach zagrożenia; służba poza rozkładem bez rekompensaty czasem wolnym;
• system Dozoru Elektronicznego (SDE) – nadzór nad wykonywaniem, zakładanie nadajników oraz patrole kontrolne.

Funkcjonariusze egzekwują dyscyplinę i porządek, stosując środki przymusu bezpośredniego oraz broń palną wyłącznie w granicach prawa.

Wymagania i jak zostać funkcjonariuszem służby penitencjarnej?

Aby dołączyć do formacji, należy spełnić minimalne wymagania formalne:

• pełnoletność,
• polskie obywatelstwo,
• niekaralność,
• zdolność fizyczna i psychiczna do służby.

Kandydaci przechodzą postępowanie kwalifikacyjne, w tym egzaminy, badania lekarskie i szkolenie w Szkole Służby Więziennej. Obowiązkowe jest stacjonarne przeszkolenie zawodowe oraz kursy specjalistyczne odpowiednie do pełnionej funkcji.

Służbę pełnią m.in. strażnicy, oddziałowi i dowódcy zmiany w bezpośrednim kontakcie z osadzonymi przez 24/7. Jednostki zatrudniają także specjalistów w działach ochrony, penitencjarnym i terapeutycznym.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zwykle rozpoczyna się na stanowisku strażnika lub wychowawcy, z możliwością awansu na stanowiska dowódcze i kierownicze w strukturach jednostek organizacyjnych.

Rozwój zawodowy obejmuje kursy specjalistyczne, prowadzenie szkoleń, udział w oddelegowaniach oraz systematyczne podnoszenie kwalifikacji wymaganych w służbach mundurowych.

Gdzie pracować jako funkcjonariusz służby penitencjarnej?

Zawód realizowany jest wyłącznie w strukturach Służby Więziennej – w zakładach karnych, aresztach śledczych oraz centrach dozoru elektronicznego na terenie Polski. To służba mundurowa podlegająca Ministrowi Sprawiedliwości i nie występuje w sektorze prywatnym.

Warunki pracy i wyzwania

Codzienna służba wiąże się z wysokimi wymaganiami i odpowiedzialnością. Najczęstsze wyzwania obejmują:

• kontakt z osadzonymi i wynikające z niego sytuacje konfliktowe oraz stres,
• zagrożenia dla bezpieczeństwa w środowisku izolowanym,
• służbę zmianową, w tym noce, weekendy i święta,
• gotowość do działań w sytuacjach nagłych.

W zamian służba oferuje stabilne warunki i realny wpływ społeczny:

• stabilność zatrudnienia w formacji państwowej,
• emeryturę mundurową na zasadach przewidzianych dla służb,
• poczucie misji – wkład w resocjalizację i ochronę społeczeństwa,
• stały rozwój poprzez szkolenia i specjalistyczne kursy.