Farmaceuta – specjalista mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 228209.

Pasujące kody PKD to przede wszystkim:

• 21.10.Z – produkcja wyrobów farmaceutycznych;
• 21.20.Z – produkcja wyrobów stosowanych w medycznej praktyce diagnostycznej oraz w weterynarii, lecznictwie, farmacji i kosmetyce;
• 72.11.Z – badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie biotechnologii.

Farmaceuta – specjalista mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej to wysoko wykwalifikowany ekspert odpowiedzialny za badania i kontrolę procesów biotechnologicznych oraz mikrobiologicznych w produkcji i kontroli leków. Zawód ten łączy wiedzę z mikrobiologii, biotechnologii, immunologii, farmakokinetyki i chemii leków, zapewniając bezpieczeństwo i skuteczność preparatów farmaceutycznych.

Czym się zajmuje ten specjalista?

Specjalista mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej odpowiada za wykonywanie badań w zakresie biotechnologii i mikrobiologii w przemyśle, laboratoriach kontroli leków oraz laboratoriach przemysłowych. Wykorzystuje specjalistyczny sprzęt oraz wiedzę z fizjologii, patofizjologii, mikrobiologii, immunologii, farmakokinetyki i chemii leków, aby zapewnić prawidłowy przebieg procesów badawczych.

W odróżnieniu od ogólnego farmaceuty, który zajmuje się m.in. wydawaniem leków w aptekach czy sporządzaniem recepturowych specyfików, ten specjalista skupia się na zaawansowanych badaniach laboratoryjnych i kontrolach przemysłowych, kluczowych dla rozwoju nowych leków i biopreparatów.

Zakres obowiązków

Obowiązki tego specjalisty są precyzyjne i skoncentrowane na badaniach oraz kontroli jakości. Główne zadania obejmują:

• projektowanie procesów biotechnologicznych z uwzględnieniem aspektów technologicznych i elementów kontroli,
• prowadzenie badań mikrobiologicznych i biotechnologicznych w przemyśle, laboratoriach kontroli leków i laboratoriach przemysłowych,
• prowadzenie badań mikrobiologicznych leków, ujawnianie działań niepożądanych oraz interakcji lekowych,
• prowadzenie badań w zakresie biotechnologii i kontroli procesów biotechnologicznych produkcji leków oraz innych biopreparatów, w tym specyficznych odczynników,
• prowadzenie badań mikrobiologicznych w zakresie innych dyscyplin farmaceutycznych,
• stosowanie metod i procesów biotechnologicznych do wytwarzania substancji farmakologicznie czynnych,
• prowadzenie kontroli mikrobiologicznej procesów produkcji leków oraz w obszarze innych dyscyplin farmaceutycznych.

Dodatkowo, specjaliści na wyższych stanowiskach zajmują się zarządzaniem i kierowaniem pracą w laboratoriach analitycznych wykonujących badania w zakresie biotechnologii i mikrobiologii w przemyśle, laboratoriach kontroli leków i innych laboratoriach przemysłowych.

Praca ta ma często charakter rutynowy, z obowiązkiem ścisłego przestrzegania reguł bezpieczeństwa i procedur laboratoryjnych, co wiąże się z dużą odpowiedzialnością za zdrowie ludzi oraz cenny sprzęt.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacje

Podstawą jest magister farmacji (jednolite studia pięcioletnie; po 2024 r. – mgr farmacji zgodnie z nowymi regulacjami). Specjalizację w mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej uzyskuje się poprzez szkolenie specjalizacyjne I stopnia, choć w nowszych przepisach ta specjalność nie jest już wprost wymieniona (zrezygnowano z niej na rzecz innych, np. radiofarmacji).

Absolwent musi opanować wiedzę z chemii (nieorganicznej, organicznej, analitycznej), biologii molekularnej, genetyki, mikrobiologii, immunologii oraz technik laboratoryjnych, w tym mikrobiologii ogólnej i biologii molekularnej.

Kluczowe cechy i umiejętności

Aby dobrze odnaleźć się w tej roli, przydają się następujące predyspozycje i kompetencje:

• dokładność, precyzja, cierpliwość i logiczne myślenie,
• dobra pamięć, zainteresowania naukowe, ciekawość badawcza,
• znajomość języków obcych (atut),
• dobra kondycja fizyczna (praca stojąca) oraz dobry wzrok do pracy z mikroskopem i aparaturą,
• umiejętność pracy zespołowej i zarządzania (dla ról kierowniczych).

Ścieżka kariery i rozwoju

Początek kariery

Po studiach absolwent zaczyna od stanowisk laboratoryjnych w kontroli jakości lub badaniach mikrobiologicznych. Specjalizacja I stopnia nadaje tytuł specjalisty, otwierając drogę do ról kierowniczych.

Rozwój

Możliwy jest awans na kierownika laboratorium, szefa produkcji, kierownika kontroli jakości czy menedżera w dziale R&D. Dalszy rozwój odbywa się poprzez specjalizacje II stopnia (np. analityka farmaceutyczna, farmakologia) lub doktorat, prowadzący do pracy naukowej lub założenia firmy biotechnologicznej.

Farmaceuci mogą też realizować badania kliniczne, prace nad lekami roślinnymi czy toksykologią. Zawód jest regulowany, z możliwością uzyskiwania dodatkowych uprawnień, np. do szczepień czy opieki farmaceutycznej.

Gdzie pracować? Branże i firmy

Specjaliści mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej znajdują zatrudnienie w:

• Przemysł farmaceutyczny – firmy produkujące leki (działy R&D, produkcja, kontrola jakości);
• Laboratoria przemysłowe i kontroli leków – wytwórnie leków, instytuty badawcze, laboratoria analityczne;
• Laboratoria biotechnologiczne – firmy biotechnologiczne, placówki naukowo-badawcze;
• Inne branże – kosmetyka (laboratoria), weterynaria, firmy parafarmaceutyków, instytuty leków czy szkoły wyższe.

Możliwości zatrudnienia są szerokie, z pracą w Polsce i za granicą, w tym w szpitalach (farmaceuta kliniczny) czy hurtowniach, choć specjalizacja kieruje głównie do laboratoriów i przemysłu.

Perspektywy i wyzwania

Zawód cechuje stabilność i wysokie zapotrzebowanie na ekspertów biotechnologicznych, zwłaszcza w erze nowych terapii (np. biopreparaty). Wyzwania to presja czasu, odpowiedzialność oraz potrzeba ciągłego doskonalenia (nowe technologie, regulacje UE). Praca wymaga pasji do nauki, ale oferuje rozwój i realny wpływ na zdrowie publiczne.