Farmaceuta – specjalista farmacji aptecznej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 228203.

Pasujące kody PKD to:

• 21.20.Z – produkcja leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych;
• 47.73.Z – sprzedaż detaliczna wyrobów farmaceutycznych w wyspecjalizowanych sklepach;
• 46.46.Z – sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych.

Farmaceuta – specjalista farmacji aptecznej to zawód zaufania publicznego, gwarantujący jakość leków, skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii w systemie opieki zdrowotnej.

Specjalista ten odpowiada za przygotowanie, przechowywanie i dystrybucję produktów leczniczych, nadzór nad ewidencją leków, kontrolę recept, prowadzenie dokumentacji, udzielanie informacji o lekach oraz organizację pracy w aptece i promocję zdrowia.

Czym się zajmuje farmaceuta – specjalista farmacji aptecznej?

Farmaceuta specjalizujący się w farmacji aptecznej pracuje w aptekach ogólnodostępnych, szpitalnych lub w hurtowniach farmaceutycznych. Jego rola wykracza poza sprzedaż leków – obejmuje opiekę farmaceutyczną, czyli udokumentowaną współpracę z pacjentem, lekarzem i innymi specjalistami w celu optymalizacji farmakoterapii i poprawy jakości życia pacjenta.

Wyróżnia się cztery główne zakresy działań:

• świadczenie opieki farmaceutycznej – konsultacje, przeglądy lekowe, edukacja pacjenta;
• wykonywanie czynności fachowych – przygotowanie leków recepturowych i jałowych, kontrola jakości;
• działalność administracyjna – dokumentacja obrotu lekami, ewidencja, nadzór nad zaopatrzeniem;
• promocja zdrowia – profilaktyka, doradztwo i zapobieganie błędom w stosowaniu leków.

W aptece szpitalnej farmaceuta nadzoruje przygotowanie leków cytostatycznych, żywieniowych czy radiofarmaceutycznych, oblicza stężenia preparatów do odkażania i uczestniczy w monitorowaniu działań niepożądanych leków. Zawód wymaga odporności na stres, dobrego stanu zdrowia i pełnej zdolności prawnej.

Obowiązki i zadania zawodowe

Obowiązki farmaceuty – specjalisty farmacji aptecznej regulują ustawa o zawodzie farmaceuty, Farmakopea oraz zasady dobrej praktyki aptecznej. Główne zadania obejmują:

• przygotowywanie leków – wykonywanie leków złożonych i prostych według recept, z kontrolą zgodności terapeutycznej, farmakochemicznej i dawkowania;
• realizację recept – wydawanie leków gotowych i aptecznych zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami;
• nadzór nad zaopatrzeniem – zapewnienie dostępności dopuszczonych produktów leczniczych i wyrobów medycznych;
• ewidencję i kontrolę – klasyfikowanie leków, prowadzenie rejestrów (w tym środków odurzających i silnie działających), kontrolę terminów ważności i wycofywanie przeterminowanych;
• informowanie pacjentów – przekazywanie zaleceń dotyczących dawkowania, działań niepożądanych, interakcji, przeciwwskazań, trwałości i przechowywania;
• organizację pracy apteki – planowanie dyżurów, zabezpieczanie miejsc przechowywania leków wysokiego ryzyka, egzekwowanie procedur;
• opieka farmaceutyczna – prowadzenie konsultacji, przeglądów lekowych i oceny farmakoterapii z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta;
• zarządzanie i rozwój – opracowywanie informacji o lekach, kierowanie apteką, pełnienie dyżurów (również zdalnych), szkolenie stażystów i publikowanie wyników badań.

Farmaceuta zgłasza działania niepożądane leków i może wykonywać podstawowe badania, np. pomiar ciśnienia tętniczego.

Wymagania i kwalifikacje

Aby wykonywać zawód, konieczne jest ukończenie pięcioletnich jednolitych studiów magisterskich na kierunku farmacja oraz uzyskanie prawa wykonywania zawodu po odbyciu stażu aptecznego. Specjalizacja w farmacji aptecznej wymaga szkolenia podyplomowego (program podstawowy lub II stopnia); formalnym potwierdzeniem jest dyplom specjalisty, który ułatwia m.in. kierowanie apteką po wymaganym stażu pracy (zwykle 5 lat, lub 3 lata ze specjalizacją).

Kształcenie ustawiczne jest obowiązkowe i obejmuje kursy, szkolenia oraz wydarzenia naukowe. Zawód jest dostępny dla osób z pełną zdolnością prawną, dobrym stanem zdrowia i odpornością psychiczną.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zaczyna się od studiów i stażu, prowadząc do roli samodzielnego farmaceuty w aptece. Z doświadczeniem lub specjalizacją można awansować na stanowisko kierownika apteki, co wymaga umiejętności organizacyjnych i przywódczych.

Kolejne etapy to specjalizacje (np. farmacja apteczna, kliniczna, szpitalna, przemysłowa), praca w szpitalach, przemyśle lub w roli konsultanta. Rozwój zawodowy obejmuje udział w doskonaleniu zawodowym, prowadzenie badań, publikacje oraz szkolenia personelu (techników i stażystów).

Gdzie pracować – branże i firmy

Farmaceuci – specjaliści farmacji aptecznej pracują głównie w:

Warunki pracy zależą od miejsca zatrudnienia: w aptekach detalicznych dominuje kontakt z pacjentem, w szpitalach – precyzyjne przygotowywanie leków. Czas pracy bywa nieregularny ze względu na dyżury.