Kod zawodu ZUS – 228202
Kody PKD: PKD 21.20.Z – produkcja leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych, PKD 47.73.Z – sprzedaż detaliczna wyrobów farmaceutycznych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach.
Czym się zajmuje farmaceuta – specjalista bromatologii?
Farmaceuta – specjalista bromatologii to wysoce wykwalifikowany ekspert w zakresie bezpieczeństwa żywności, sposobu żywienia oraz oceny stanu odżywienia. Zawód łączy wiedzę farmaceutyczną z bromatologią (nauką o żywności), tworząc unikalny profil specjalisty odpowiedzialnego za jakość i bezpieczeństwo produktów spożywczych.
Głównym zadaniem jest badanie jakości zdrowotnej żywności oraz ocena zagrożeń wynikających z niewłaściwego jej komponowania. Specjalista odpowiada także za identyfikację źródeł zatruć pokarmowych i prowadzenie dochodzeń sanitarno-epidemiologicznych.
Zakres obowiązków i zadania zawodowe
Farmaceuta specjalizujący się w bromatologii realizuje szerokie spektrum zadań zawodowych:
Badania i kontrola jakości
Do kluczowych zadań w tym obszarze należą:
- przeprowadzanie badań jakości zdrowotnej żywności zgodnie z normami oraz ilościowe oznaczanie jej składu chemicznego,
- kontrola i ocena wartości odżywczej żywności, jakości zdrowotnej substancji celowo dodawanych do żywności oraz substancji pomocniczych w przetwarzaniu,
- ocena jakości zdrowotnej materiałów i opakowań mających kontakt z żywnością,
- identyfikowanie szkodników i ich pozostałości w żywności.
Analiza zagrożeń
W obszarze identyfikacji ryzyka specjalista wykonuje następujące działania:
- dokonywanie oceny zagrożeń wynikających z niewłaściwej jakości zdrowotnej żywności oraz wpływu zanieczyszczeń na organizm człowieka,
- określanie źródła zatrucia pokarmowego na podstawie danych badań mikrobiologicznych i chemicznych,
- przeprowadzanie dochodzeń sanitarno-epidemiologicznych zatruć pokarmowych.
Doradztwo i edukacja zdrowotna
W obszarze profilaktyki i edukacji zdrowotnej specjalista prowadzi:
- poradnictwo w zakresie prawidłowego żywienia i jego roli w profilaktyce metabolicznych chorób niezakaźnych,
- konsultacje dotyczące interakcji leków z żywnością oraz stosowania suplementów diety i preparatów żywieniowych,
- wyjaśnianie znaczenia wody w żywieniu oraz roli wód mineralnych w lecznictwie,
- ocenę sposobu żywienia pod kątem pokrycia zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze.
Specjalistyczne kompetencje
Do kluczowych kompetencji należą m.in.: identyfikowanie skutków zmiany dostępności farmaceutycznej i biodostępności leków w wyniku spożywania określonych produktów spożywczych oraz przygotowywanie ekspertyz w zakresie bezpieczeństwa żywności, sposobu żywienia i stanu odżywiania.
Zarządzanie i administracja
Specjalista może zarządzać i administrować placówkami zajmującymi się oceną żywności i żywienia, w tym jednostkami badawczymi, stacjami sanitarno-epidemiologicznymi oraz laboratoriami kontrolnymi zakładów produkujących i przetwarzających żywność.
Wymagania i ścieżka edukacyjna
Wykształcenie podstawowe
Podstawowym warunkiem podjęcia pracy na stanowisku farmaceuty – specjalisty bromatologii jest ukończenie studiów magisterskich na kierunku farmacja. Po obronie pracy magisterskiej obowiązkowy jest staż apteczny organizowany przez uczelnię według określonego programu. Staż doskonali umiejętności praktyczne w zakresie sporządzania, przechowywania i wydawania produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych.
Specjalizacja
Po ukończeniu studiów magisterskich i stażu aptecznego farmaceuta może przystąpić do specjalizacji w dziedzinie bromatologii. Specjalizacja ta przygotowuje do:
- wykonywania badań i ekspertyz z zakresu bezpieczeństwa żywności,
- oceny sposobu żywienia i stanu odżywiania,
- określania źródeł zatruć pokarmowych,
- pracy w laboratoriach kontroli jakości żywności.
Czas trwania specjalizacji wynosi 3 lata. Celem szkolenia jest aktualizacja i pogłębienie kompetencji w kierunku specjalistycznej wiedzy bromatologicznej.
Cechy i umiejętności wymagane
Kandydat na stanowisko powinien posiadać:
- odpowiedzialność – ze względu na bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo konsumentów;
- skrupulatność – niezbędną w precyzyjnych pracach laboratoryjnych;
- niezawodną pamięć oraz umiejętność logicznego myślenia – do analizy złożonych wyników badań;
- kulturę osobistą – szczególnie ważną w kontaktach z interesariuszami;
- szeroką wiedzę farmaceutyczną – dotyczącą działania leków, interakcji oraz skutków ubocznych;
- umiejętność komunikacji – do klarownego przekazywania informacji pacjentom i innym specjalistom;
- zainteresowanie nauką i badaniami – kluczowe w pracy laboratoryjnej.
Miejsca pracy i branże
Farmaceuta – specjalista bromatologii może znaleźć zatrudnienie w różnorodnych instytucjach i branżach:
Sektor publiczny
Przykładowe miejsca zatrudnienia to:
- stacje sanitarno-epidemiologiczne,
- instytuty badań nad żywnością,
- uniwersytety i uczelnie medyczne,
- państwowe laboratoria kontroli jakości żywności,
- agencje rządowe zajmujące się rejestracją produktów spożywczych.
Sektor prywatny
W sektorze komercyjnym specjalista może pracować m.in. w:
- firmach produkujących żywność,
- zakładach przetwórstwa spożywczego,
- laboratoriach prywatnych prowadzących badania żywności,
- firmach zajmujących się dystrybucją żywności,
- przedsiębiorstwach wytwarzających żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego i medycznego,
- firmach farmaceutycznych – w działach badających interakcje leków i żywności.
Instytucje medyczne
Możliwe miejsca pracy w ochronie zdrowia obejmują:
- szpitale – w działach żywienia klinicznego,
- poradnie dietetyczne,
- kliniki zajmujące się żywieniem leczniczym.
Pokrewne sektory
Kompetencje znajdują zastosowanie także w:
- firmach zajmujących się suplementami diety,
- przedsiębiorstwach produkujących preparaty żywieniowe,
- firmach konsultingowych specjalizujących się w bezpieczeństwie żywności.
Perspektywy kariery i rozwoju
Farmaceuta – specjalista bromatologii ma szerokie możliwości rozwojowe:
Ścieżka specjalistyczna
Obejmuje m.in. następujące formy rozwoju:
- pogłębianie wiedzy poprzez udział w szkoleniach branżowych,
- uzyskiwanie certyfikatów specjalistycznych z zakresu bezpieczeństwa żywności,
- prowadzenie prac naukowych nad nowymi metodami badań żywności,
- publikowanie wyników badań w czasopismach naukowych.
Ścieżka menedżerska
Możliwe role kierownicze to m.in.:
- kierowanie laboratoriami kontroli jakości,
- zarządzanie działami badawczo-rozwojowymi,
- stanowiska kierownicze w stacjach sanitarno-epidemiologicznych,
- prowadzenie projektów badawczych.
Ścieżka konsultingowa
W obszarze doradztwa specjalista może realizować:
- rolę eksperta w sprawach bezpieczeństwa żywności,
- doradztwo dla firm produkujących żywność,
- przygotowywanie ekspertyz sądowych,
- konsultacje w zakresie prawidłowego żywienia.
Mobilność zawodowa
Posiadając podstawową wiedzę farmaceutyczną, specjalista może rozwijać karierę także w innych specjalizacjach, takich jak farmacja szpitalna, farmakologia czy fitofarmacja.
Wynagrodzenie
Zarobki farmaceutów są zróżnicowane w zależności od stanowiska, miejsca pracy oraz doświadczenia. Średnia pensja farmaceuty wynosi 7 500–9 500 zł brutto. Dla specjalistów bromatologii pracujących w sektorze badawczym lub w wyspecjalizowanych laboratoriach wynagrodzenie może być wyższe, zwłaszcza na stanowiskach kierowniczych i badawczych.
Znaczenie i perspektywy
Zawód farmaceuty – specjalisty bromatologii nabiera na znaczeniu w kontekście rosnących wymagań dotyczących bezpieczeństwa żywności, walki z zanieczyszczeniami oraz profilaktyki chorób niezakaźnych związanych z niewłaściwym żywieniem. Farmaceuci dysponują szeroką wiedzą na temat działania leków, ich interakcji oraz skutków ubocznych, co pozwala im udzielać cennych informacji pacjentom i innym pracownikom ochrony zdrowia.
Specjalizacja bromatologiczna pozycjonuje farmaceutę jako eksperta łączącego farmację z praktyką żywienia, kluczowego dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa żywności.
Zobacz też:
Fajkarz, Fakturzystka, Farmaceuta, Farmaceuta – specjalista analityki farmaceutycznej, Farmaceuta – specjalista farmacji aptecznej, Farmaceuta – specjalista farmacji klinicznej, Farmaceuta – specjalista farmacji przemysłowej, Farmaceuta – specjalista farmacji szpitalnej, Farmaceuta – specjalista farmakologii, Farmaceuta – specjalista leku roślinnego, Farmaceuta – specjalista mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej, Farmaceuta – specjalista toksykologii, Farmaceuta – specjalista zdrowia publicznego, Farmaceuta – specjalista zdrowia środowiskowego, Felczer, Filolog języka nowożytnego, Filolog klasyczny, Filolog polski, Filozof, Fizjolog, Fizjoterapeuta, Fizjoterapeuta koni, Fizyk, Fizyk medyczny, Flisak-retman, Florysta, Formierz odlewnik, Formierz wyrobów z kompozytów polimerowych, Formowacz ortopedycznych wyrobów z tworzyw, Formowacz ściernic, Formowacz wyrobów ceramicznych, Formowacz wyrobów szklanych, Fotoedytor, Fotograf, Fotograf poligraficzny, Fotograf w drukarni filmowej, Fotoreporter, Fotosista, Fototechnik, Frezer, Frezer drewna, Fryzjer, Fryzjer damski, Fryzjer męski (barber), Fryzjer zwierząt (groomer), Funkcjonariusz celny, Funkcjonariusz służb specjalnych, Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, Funkcjonariusz służby ochrony, Funkcjonariusz Służby Ochrony Państwa, Funkcjonariusz służby penitencjarnej, Funkcjonariusz straży granicznej, Funkcjonariusz straży ochrony kolei