Elektromonter (elektryk) zakładowy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 741207

Zawód elektromontera (elektryka) zakładowego klasyfikowany jest jako stanowisko pracownika wykonawczego zajmującego się pracami elektrycznymi w sektorze przemysłowym i usługowym. Właściwe kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) dla branż, w których pracuje elektromonter zakładowy, obejmują:

• 42.22 – budowa sieci elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych,
• 43.21 – prace elektroinstalacyjne,
• 33.15 – naprawa i konserwacja elektrycznych urządzeń wyposażenia.

Czym się zajmuje elektromonter (elektryk) zakładowy?

Elektromonter (elektryk) zakładowy to specjalista zajmujący się montażem, naprawą i konserwacją instalacji elektrycznych w różnych obiektach. Wykonuje prace instalacyjno‑montażowe oraz konserwacyjno‑naprawcze instalacji w typowych odbiorcach energii jedno- i trójfazowych w zakładach pracy oraz budynkach użyteczności publicznej.

Praca elektryka zakładowego wymaga solidnej wiedzy technicznej, umiejętności diagnozowania usterek oraz gotowości do pracy w warunkach przemysłowych. Specjalista często współpracuje z inżynierami elektrykami, technikami automatyki i operatorami maszyn.

Główne obowiązki i zadania zawodowe

Zakres obowiązków elektromontera (elektryka) zakładowego obejmuje szerokie spektrum zadań:

Montaż i instalacja systemów elektrycznych

Do kluczowych zadań na etapie montażu należą:

• montaż instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych, biurowych i przemysłowych,
• układanie przewodów, montaż tablic rozdzielczych, gniazd i włączników zgodnie z projektem i normami bezpieczeństwa,
• instalowanie maszyn i urządzeń elektrycznych z zapewnieniem właściwych warunków eksploatacji,
• montowanie i demontowanie elektrycznych urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie zakładu pracy.

Konserwacja i naprawa instalacji

W ramach utrzymania ruchu wykonuje się:

• diagnozę i usuwanie usterek w celu zapewnienia ciągłości działania systemów elektrycznych,
• konserwowanie istniejącej instalacji elektrycznej oraz diagnozowanie, wykrywanie i usuwanie uszkodzeń,
• przebudowywanie istniejącej instalacji w celu dostosowania przekroju przewodów do zmienionych warunków poboru mocy,
• diagnozowanie, wyszukiwanie i usuwanie uszkodzeń w obrębie typowych instalacji przemysłowych,
• konserwowanie lub remontowanie opraw oświetleniowych stosowanych w pomieszczeniach zamkniętych i na wolnym powietrzu,
• wykonywanie przeglądów okresowych, wymianę zużytych elementów oraz niezbędne naprawy.

Pomiary i diagnostyka

W codziennej praktyce niezbędne są także pomiary kontrolne:

• wykonywanie pomiarów elektrycznych – kontrola napięcia, rezystancji oraz izolacji w celu spełnienia norm bezpieczeństwa,
• wykonywanie pomiarów instalacji elektrycznej oraz piorunochronnej i działań zmniejszających rezystancję obwodów ochronnych,
• diagnozowanie stanu technicznego silników elektrycznych oraz wykonywanie prostych zabiegów konserwacyjnych,
• przeprowadzanie podstawowych pomiarów instalacji i urządzeń w celu oceny ich stanu technicznego.

Pozostałe obowiązki

Uzupełniająco elektromonter wykonuje:

• konserwowanie systemów zabezpieczeń przeciwzwarciowych oraz remonty tablic rozdzielczych,
• drobne prace montersko‑ślusarskie związane z naprawą sprzętu elektrycznego oświetleniowego i grzejnego,
• diagnozowanie stanu technicznego silników elektrycznych oraz wykonywanie prostych zabiegów konserwacyjnych i napraw,
• oznakowanie miejsc niebezpiecznych z uwagi na zagrożenie porażeniowe,
• stosowanie bezpiecznych metod pracy i bezwzględne przestrzeganie przepisów BHP i PPOŻ.

Wymagania i kwalifikacje

Aby rozpocząć karierę w tej branży, należy spełnić określone wymagania:

Edukacja i certyfikaty

• ukończenie kursu elektromontera,
• uzyskanie uprawnień sepowskich (SEP), w tym:

• Uprawnienia SEP G1 – do eksploatacji urządzeń elektrycznych;
• Uprawnienia SEP G2 – do obsługi urządzeń cieplnych;
• Uprawnienia SEP G3 – do pracy przy urządzeniach gazowych.

• świadectwo potwierdzające kwalifikację EE.05 – montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych,
• uprawnienia specjalistyczne do obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych,
• świadectwa kwalifikacyjne „E” grupy G1 uprawniające do zajmowania się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych o napięciu nie wyższym niż 1 kV.

Umiejętności praktyczne

Na stanowisku przydają się również:

• umiejętność posługiwania się narzędziami elektromonterskimi,
• znajomość zasad bezpiecznej pracy z prądem elektrycznym,
• umiejętność diagnozowania i rozwiązywania problemów technicznych,
• znajomość narzędzi pomiarowych, np. mierników rezystancji izolacji,
• zdolność do pracy w zespole i sprawnej komunikacji.

Zagrożenia zawodowe i bezpieczeństwo pracy

Stanowisko elektromontera zakładowego wiąże się z ekspozycją na różnorodne zagrożenia zawodowe:

Czynniki fizyczne

Do najczęstszych należą:

• zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym,
• ryzyko upadku lub uderzenia,
• ruchome części maszyn,
• ostre elementy,
• pola elektromagnetyczne,
• hałas,
• praca na dużych wysokościach.

Czynniki chemiczne

Możliwa jest ekspozycja na substancje żrące wymagające stosowania odpowiednich środków ochrony.

Czynniki psychofizyczne

Praca może wiązać się z obciążeniem statycznym lub dynamicznym, w tym wysiłkiem fizycznym i presją czasu.

W celu minimalizacji ryzyka elektromonterzy powinni stosować się do przepisów bezpieczeństwa oraz wykorzystywać odpowiednie środki ochrony osobistej i procedury pracy. Regularne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa oraz świadomość zagrożeń są kluczowe dla zapobiegania wypadkom i obrażeniom.

Warunki pracy

Praca elektromontera to stanowisko wymagające ciągłego ruchu, wykonywane w zróżnicowanych warunkach. W zależności od specjalizacji pracownik może wykonywać swoje obowiązki:

• wewnątrz pomieszczeń (zakłady produkcyjne, przedsiębiorstwa przemysłowe),
• na zewnątrz (na wysokości lub na placu budowy),
• nierzadko na dużych wysokościach.

Środowiskiem pracy elektryka zakładowego może być praktycznie każde miejsce, w którym obecna jest energia elektryczna.

Branże i rodzaje przedsiębiorstw

Elektromonter (elektryk) zakładowy znajduje zatrudnienie w szerokiej gamie sektorów:

• Zakłady produkcyjne – fabryki, manufaktury, obiekty przemysłowe;
• Budynki użyteczności publicznej – szpitale, szkoły, urzędy;
• Sektor budowlany – na placu budowy, podczas realizacji inwestycji;
• Obiekty handlowe – centra handlowe, sklepy;
• Zakłady energetyki – elektrownie, stacje transformatorowe;
• Przedsiębiorstwa usługowe – warsztaty, serwisy;
• Obiekty biurowe – nowoczesne biurowce z zaawansowanymi systemami elektrycznymi.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Posiadanie kwalifikacji elektromontera umożliwia dynamiczny rozwój zawodowy i zwiększa konkurencyjność na rynku pracy.

Możliwości awansu i specjalizacji

Przykładowe kierunki rozwoju to:

• przejście na stanowisko elektryka‑specjalisty z zakresu automatyki przemysłowej,
• rozwój w kierunku stanowiska inżyniera elektryka,
• specjalizacja w bezpieczeństwie systemów elektrycznych,
• specjalizacja w instalacjach odnawialnych źródeł energii,
• pełnienie funkcji mistrza lub kierownika zespołu,
• poszerzenie kompetencji o instalacje niskoprądowe i specjalne.

Dokształcanie się

Najczęstsze formy dokształcania obejmują:

• kursy specjalistyczne z zakresu nowych technologii elektrycznych,
• szkolenia z zakresu bezpieczeństwa pracy,
• kursy dotyczące automatyki i systemów sterowania,
• szkolenia z obsługi nowoczesnych mierników i diagnostyki.

Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia wymienia aż 23 specjalności w ramach zawodu elektromontera, obejmując m.in. elektryka zakładowego, elektryka budowlanego i inne specjalizacje.