Elektroenergetyk nastawni – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 313103. Pasujące kody PKD: 35.11.Z (Wytwarzanie energii elektrycznej), 35.13.Z (Dystrybucja energii elektrycznej), 35.14.Z (Handel energią elektryczną), 35.22.Z (Dystrybucja paliw gazowych w systemie sieciowym).

Elektroenergetyk nastawni to specjalista odpowiedzialny za zdalne sterowanie i nadzór nad urządzeniami elektroenergetycznymi z poziomu nastawni – pomieszczenia wyposażonego w aparaturę pomiarową, sterowniczą, zabezpieczeniową, sygnalizacyjną i regulacyjną.

Pracuje głównie w stacjach elektroenergetycznych, elektrowniach i systemach dystrybucji, zapewniając ciągłość i bezpieczeństwo dostaw energii.

Czym się zajmuje elektroenergetyk nastawni?

Elektroenergetyk nastawni synchronizuje turbogeneratory z systemem energetycznym i liniami, zdalnie steruje ruchem urządzeń na wydziałach produkcyjnych oraz wykonuje przełączenia, by zagwarantować bezawaryjne zasilanie odbiorców.

Kontroluje parametry pracy podzespołów, monitoruje stan transformatorów, generatorów, instalacji oświetlenia i sygnalizacji oraz urządzeń pomocniczych (napędy pomp, wentylatorów, młynów, baterie akumulatorowe).

Wykonuje pomiary elektryczne (oporności izolacji, poboru prądu i mocy) oraz nieelektryczne (ciśnienia, temperatury), lokalizuje awarie, usuwa ich skutki i prowadzi prace konserwacyjno-remontowe – zarówno w ruchu, jak i na postoju urządzeń. Nadzoruje pracę innych wykonawców, przekazuje instalacje między zmianami i prowadzi raporty.

Główne obowiązki zawodowe

Obowiązki elektroenergetyka nastawni obejmują:

• bieżące monitorowanie stanu urządzeń elektroenergetycznych,
• wykonywanie prac konserwacyjno-remontowych w ruchu i na postoju,
• pomiary elektryczne (oporności izolacji, poboru prądu, mocy),
• ustalanie przyczyn awarii, lokalizacja i usuwanie usterek,
• przekazywanie urządzeń i instalacji między zmianami, prowadzenie książek raportów,
• przełączenia ruchowe w rozdzielniach wysokiego i niskiego napięcia,
• przygotowywanie miejsc pracy i dopuszczanie brygad remontowych,
• organizacja stanowiska zgodnie z BHP, ochroną ppoż. i środowiska,
• prowadzenie ruchu urządzeń zgodnie z procesami technologicznymi w sposób ekonomicznie optymalny.

W sytuacjach awaryjnych podejmuje szybkie decyzje, zapewniając ciągłą pracę elektrowni.

Wymagania i kwalifikacje

W pracy cenione są następujące kompetencje osobiste:

• odporność na stres i działanie pod presją,
• analityczne myślenie i koncentracja,
• samodzielność oraz umiejętność pracy zespołowej,
• odpowiedzialność i dokładność,
• gotowość do ciągłego podnoszenia kwalifikacji,
• cierpliwość i myślenie abstrakcyjne.

Kluczowe kwalifikacje

Wymagane formalne uprawnienia i wiedza obejmują:

• Świadectwo kwalifikacyjne E i/lub D – uprawnienia do eksploatacji oraz dozoru urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych;
• Wykształcenie techniczne lub wyższe – preferowane kierunki: elektroenergetyka, elektrotechnika;
• Znajomość zasad BHP i procedur PPN – bezpieczna praca pod napięciem oraz stosowanie instrukcji stanowiskowych.

Praca wiąże się z zagrożeniami życia i zdrowia, dlatego wymagane jest ścisłe przestrzeganie poleceń przełożonych i służb nadzoru.

Środowisko pracy i warunki

Elektroenergetyk nastawni pracuje w nastawniach elektrowni i stacji – pomieszczeniach z zaawansowanymi panelami sterowniczymi i łącznością. System pracy bywa wielozmianowy (ciągły), w trybie samodzielnym lub zespołowym, z wykorzystaniem narzędzi kontrolno-pomiarowych.

Typowe warunki pracy obejmują:

• kontakt z wysokimi napięciami i instalacjami pod napięciem,
• hałas urządzeń oraz konieczność zachowania szczególnej ostrożności,
• pracę pod presją czasu w sytuacjach awaryjnych,
• elastyczny rozkład pracy i możliwość zastępstw,
• obowiązkowe szkolenia BHP oraz dostosowanie do zmian w przepisach.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zwykle zaczyna się od stanowisk operatorskich w elektrowniach, po zdobyciu uprawnień SEP. Z doświadczeniem możliwy jest awans na dyżurnego nastawni, kierownika zmiany lub specjalistę ds. eksploatacji. Rozwój wspierają kursy (np. prace pod napięciem), studia elektrotechniczne i certyfikaty branżowe.

Możliwe ścieżki

Przykładowe kierunki rozwoju kariery:

• specjalista elektryk/elektroenergetyk w instytutach badawczych,
• nadzór nad remontami lub handel energią,
• praca w elektroenergetyce kolejowej (sieci trakcyjne).

Gdzie pracować – firmy i branże

Zawód jest poszukiwany w elektrowniach cieplnych, wodnych i gazowych, stacjach dystrybucyjnych oraz firmach energetycznych. Przykładowe sektory:

Zatrudnienie możliwe jest m.in. w spółkach takich jak PGE, Tauron, Enea, PKP Energetyka oraz w instytutach badawczych (np. Sieć Badawcza Łukasiewicz). Rynek pracy pozostaje stabilny ze względu na rolę zawodu w transformacji energetycznej.