Ekolog – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 213302

Ekolog pracuje w sektorach zgodnych z następującymi kodami PKD:

• PKD 01.11.Z – uprawa zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona,
• PKD 02.10.Z – gospodarka leśna i pozostała działalność leśna,
• PKD 02.20.Z – pozyskiwanie drewna,
• PKD 02.30.Z – pozyskiwanie dziko rosnących produktów leśnych,
• PKD 03.11.Z – rybołówstwo w wodach morskich,
• PKD 03.12.Z – rybołówstwo w wodach śródlądowych,
• PKD 03.21.Z – chów i hodowla ryb oraz pozostałych organizmów wodnych w wodach morskich,
• PKD 05.20.Z – wydobywanie węgla brunatnego (lignitu),
• PKD 08.12.Z – wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie gliny i kaolinu,
• PKD 08.92.Z – wydobywanie torfu.

Czym zajmuje się ekolog?

Ekolog to specjalista zajmujący się badaniem środowiska przyrodniczego, wskazywaniem zagrożeń ekologicznych oraz działaniem na rzecz ochrony przyrody i zrównoważonego rozwoju.

Zawód łączy zadania o charakterze badawczym, ekspercko-doradczym i społecznym, a jego głównym celem jest praktyczne wykorzystanie wiedzy ekologicznej do wdrażania zasad zrównoważonego rozwoju.

Zakres pracy ekologa

Ekolog bada stan środowiska przyrodniczego, wzajemne zależności między organizmami oraz między organizmami a ich otaczającym środowiskiem. Oceniając wpływ człowieka na środowisko, rozpoznaje i prognozuje szczególnie zjawiska negatywne.

W przypadku inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko ekolog przygotowuje i wdraża działania ochronne oraz projekty kompensacji przyrodniczych, aby przywrócić równowagę ekosystemów.

Efektem pracy ekologa są wyniki badań, ekspertyzy i raporty przyrodnicze oraz środowiskowe, a także opinie dotyczące wpływu inwestycji, technologii i urządzeń na środowisko. Często są one publikowane w formie opracowań naukowych i popularyzatorskich.

Obowiązki zawodowe ekologa

Obowiązki ekologa są zróżnicowane i zależne od wybranej specjalizacji oraz zajmowanego stanowiska pracy. Główne zadania zawodowe to:

• organizowanie pracy – planowanie i koordynacja działań własnych oraz zespołu z uwzględnieniem zasad BHP, ergonomii, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;
• badania terenowe – pobieranie próbek gleby, roślin, wody i materiału zwierzęcego; obserwacja zachowań zwierząt (dieta, zachowanie, wykorzystanie siedliska);
• badanie wzajemnego oddziaływania – analiza zależności między elementami ekosystemów i czynnikami środowiska przyrodniczego;
• planowanie i wdrażanie działań – przygotowywanie i realizacja działań ochrony przyrody oraz projektów kompensacyjnych;
• analiza danych – opracowywanie informacji z wykorzystaniem narzędzi statystycznych i modeli komputerowych;
• monitorowanie zmian środowiskowych – regularne pomiary i obserwacje pozwalające identyfikować skutki urbanizacji, zanieczyszczeń i zmian klimatycznych;
• sporządzanie ekspertyz – przygotowywanie opinii, raportów i prowadzenie doradztwa w dziedzinie ekologii;
• uczestniczenie w mediacjach – udział w procesach rozwiązywania konfliktów środowiskowych;
• aktywizowanie społeczeństwa – motywowanie do wspólnych działań na rzecz środowiska, zdrowego stylu życia i zrównoważonego rozwoju;
• pozyskiwanie środków finansowych – przygotowywanie wniosków i realizacja projektów proekologicznych;
• monitorowanie i inicjowanie zmian prawa – udział w konsultacjach społecznych oraz opiniowanie przepisów z zakresu ochrony środowiska i przyrody;
• działania edukacyjne – organizowanie i prowadzenie szkoleń, warsztatów oraz kampanii informacyjnych;
• opracowywanie publikacji – przygotowywanie materiałów popularyzatorskich oraz prac naukowych;
• działania na rzecz certyfikacji – wdrażanie i audytowanie ekologicznych standardów w instytucjach.

Działania społeczne i edukacyjne

W codziennej pracy ekolodzy angażują się w organizowanie warsztatów i szkoleń, tworzenie kampanii edukacyjnych oraz współpracę z lokalnymi społecznościami.

Podnoszą świadomość ekologiczną, uczą zasad recyklingu i oszczędzania energii, a także włączają mieszkańców w ochronę lokalnych zasobów przyrodniczych.

Wymagania edukacyjne i kompetencje

Zawód ekologa wymaga wykształcenia wyższego drugiego stopnia w dziedzinie nauk przyrodniczych. Preferowane są kierunki: biologia, ochrona środowiska oraz kierunki pokrewne.

Dodatkowe wymagania i umiejętności

• Języki obce – znajomość terminologii fachowej oraz umiejętność pracy z literaturą międzynarodową;
• Prawo jazdy – mile widziane ze względu na częste badania terenowe;
• Doświadczenie zawodowe – pierwsze kompetencje zdobywane poprzez wolontariat lub członkostwo w organizacjach pozarządowych;
• Certyfikacje – po udokumentowanym doświadczeniu możliwe uzyskanie uprawnień eksperta przyrodniczego.

Specjalizacje i ścieżka kariery

Ekolog może specjalizować się w różnych obszarach, co determinuje jego obowiązki zawodowe:

• Analityka i monitoring środowiska – zbieranie, pomiary i analiza danych o stanie ekosystemów;
• Ekotoksykologia i biomonitoring – ocena wpływu substancji chemicznych na organizmy oraz środowisko;
• Ekologia transportu – ograniczanie presji transportu na środowisko i planowanie korytarzy przyrodniczych;
• Ochrona przyrody i zasobów leśnych – tworzenie i realizacja planów ochrony gatunków oraz siedlisk.

Ścieżki kariery

Poniższa tabela przedstawia przykładowe stanowiska oraz zakres ich głównych zadań:

Doświadczenie zawodowe pozwala rozwijać karierę – od roli badacza terenowego po kierownika projektów ekologicznych i eksperta przyrodniczego.

Branże i sektor zatrudnienia

Ekolodzy mogą pracować w różnorodnych branżach i instytucjach:

• Administracja publiczna – wydziały ochrony środowiska w samorządach lokalnych i gminach;
• Organizacje pozarządowe – fundacje i stowarzyszenia zajmujące się ochroną środowiska;
• Sektor prywatny – przedsiębiorstwa wymagające oceny wpływu na środowisko (branża wydobywcza, energetyczna, rolnicza, leśna, rybołówstwo);
• Instytuty badawcze – jednostki naukowe zajmujące się ekologią i ochroną przyrody;
• Parki narodowe i obszary chronione – instytucje zarządzające ochroną przyrody i bioróżnorodności;
• Konsulting ekologiczny – biura doradcze specjalizujące się w ocenach oddziaływania na środowisko;
• Edukacja – szkoły wyższe i instytucje edukacyjne.

Rozwój zawodowy

Ekolog, wraz z pozyskanym doświadczeniem zawodowym, ma możliwość:

• uzyskania uprawnień eksperta przyrodniczego – na podstawie doświadczenia w doradztwie i wiedzy o gatunkach chronionych lub siedliskach;
• specjalizacji – m.in. w ocenach oddziaływania na środowisko, edukacji ekologicznej czy ochronie konkretnych gatunków;
• przejścia na stanowiska kierownicze – zarządzanie projektami ekologicznymi, zespołami badawczymi lub departamentami ochrony środowiska;
• publikowania wyników badań – przygotowywanie referatów i artykułów do renomowanych czasopism;
• udziału w międzynarodowych projektach – współpraca z instytucjami ekologicznymi na arenie globalnej.