Kod zawodu ZUS dla eguterzysty to 722201. Odpowiadającym kodem PKD jest 77.40.Z – dzierżawa własności intelektualnej i podobnych produktów, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim.
Eguterzysta to specjalista w niszowej dziedzinie produkcji elementów do tworzenia znaków wodnych na papierach wartościowych, takich jak banknoty czy dokumenty zabezpieczone. Zawód ten łączy precyzyjne rzemiosło z zaawansowaną obsługą specjalistycznych maszyn, wymagając wyjątkowej dokładności i manualnych umiejętności.
Czym zajmuje się eguterzysta?
Eguterzysta wykonuje eguter, czyli zestaw sit fosforobrązowych służących do sporządzania znaków wodnych na papierach wartościowych. Proces zaczyna się od matrycy i kontrmatrycy rzeźby przygotowanej przez modelarza znaków wodnych. Eguterzysta wykorzystuje specjalne urządzenia do precyzyjnych pomiarów odległości, tłoczenia, zgrzewania i spawania, aby zmontować siatki w całość i połączyć je w obwód za pomocą palnika acetylenowego. Następnie obszywa boki obwodu, tworząc gotowy eguter.
Zawód klasyfikowany jest w grupie ślusarzy i spawaczy (kod 7222), gdzie kluczowe są: obsługa maszyn, szybka reakcja na usterki oraz precyzyjny montaż według ściśle określonych norm. Wymaga zrozumienia zasad działania urządzeń przemysłowych i usuwania nieprawidłowości, zanim wpłyną na proces produkcyjny.
Obowiązki eguterzysty
Główne zadania eguterzysty koncentrują się na produkcji wysokospecjalistycznych sit:
- montowanie siatek fosforobrązowych – łączenie w całość elementów uzyskanych z matryc rzeźbionych;
- spawanie zestawów siatek – wykonywanie obwodu przy użyciu specjalistycznych urządzeń, w tym palnika acetylenowego;
- obszywanie boków – wykończenie obwodu dla zapewnienia szczelności, trwałości i precyzji;
- precyzyjne pomiary odległości – kontrola wymiarów z wykorzystaniem narzędzi pomiarowych o wysokiej dokładności;
- tłoczenie, zgrzewanie i pokrewne operacje – obróbka z naciskiem na najwyższą dokładność, by eguter spełniał wymogi znaków wodnych;
- kontrola jakości – ocena gotowych produktów i reagowanie na defekty maszyn.
Eguterzysta pracuje w warunkach wymagających skupienia, często w zakładach o podwyższonym ryzyku (np. praca z palnikami), co potwierdzają oceny ryzyka zawodowego ORZ 722201.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać eguterzystą, potrzebne są:
- wykształcenie zawodowe – w grupie ślusarzy, spawaczy lub pokrewnych (np. technikum mechaniczne lub szkoła branżowa);
- umiejętności manualne i precyzja – wprawa w obsłudze narzędzi z milimetrową dokładnością;
- znajomość technologii spawania – w szczególności spawania acetylenowego oraz pracy na urządzeniach tłoczących;
- doświadczenie w przemyśle precyzyjnym – preferowane w metalurgii lub produkcji specjalistycznej;
- zdolność do pracy z maszynami – szybkie reagowanie na usterki i zapewnienie ciągłości procesu.
Brak szerokich ofert pracy w wyszukiwarkach potwierdza niszowy charakter zawodu; wymagania są zbliżone do profilu ślusarza narzędziowego. Oceny ryzyka zawodowego podkreślają konieczność badań lekarskich i szkoleń BHP.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Wejście do zawodu
Wejście do zawodu zwykle następuje po ukończeniu szkoły branżowej lub poprzez praktyki u ślusarzy/modelarzy znaków wodnych w zakładach papierniczych. Początkujący eguterzysta zdobywa doświadczenie warsztatowe, by awansować na samodzielnego specjalistę.
Możliwości rozwoju
Najczęściej spotykane kierunki rozwoju to:
- specjalizacja w modelarstwie znaków wodnych (kod pokrewny 722201),
- przejście na stanowisko modelarza znaków wodnych lub technologa produkcji papieru wartościowego,
- nadzór nad zespołem w dziale zabezpieczeń antyfałszywkowych,
- szkolenia z nowych technologii spawania i automatyzacji precyzyjnej.
Klasyfikacja zawodów (2014) lokuje eguterzystę wśród rzemieślników metalowych (obok płatnerza, rusznikarza), co otwiera ścieżkę do pokrewnych branż, w tym precyzyjnego jubilerstwa.
Branże i firmy zatrudniające eguterzystów
Zawód jest niszowy, związany głównie z przemysłem papierniczym i produkcją papierów wartościowych (banknoty, paszporty, obligacje). Pracodawcy to:
- zakłady produkujące papier specjalistyczny – przedsiębiorstwa wytwarzające papier z elementami bezpieczeństwa;
- firmy zarządzające i dzierżawiące własność intelektualną – podmioty powiązane z technologiami antyfałszywkowymi (PKD 77.40.Z);
- przedsiębiorstwa metalowe – wyspecjalizowane warsztaty wykonujące sita i komponenty precyzyjne.
W Polsce ogłoszenia pojawiają się rzadko (np. w lokalizacjach takich jak Lubsza), jednak zapotrzebowanie istnieje w sektorze bezpieczeństwa dokumentów; pokrewne stanowiska w ślusarstwie zapewniają stabilność w przemyśle.
Ryzyko zawodowe i warunki pracy
Eguterzysta narażony jest na pracę z otwartym ogniem (palnik acetylenowy), hałas maszyn oraz kontakt z substancjami i pyłami metalicznymi. Oceny ryzyka zgodne z PN-N-18002 obejmują identyfikację zagrożeń, kontrolę i stałe doskonalenie środków ochronnych. Warunki pracy to głównie praca stojąca, w halach produkcyjnych, z wymogiem aktualnych zaświadczeń BHP.
Poniższa tabela syntetyzuje kluczowe zagrożenia oraz zalecane środki ochrony indywidualnej i organizacyjnej:
| Czynnik ryzyka | Przykłady | Główne skutki | Zalecane środki ochrony |
|---|---|---|---|
| Ogień i wysoka temperatura | Palnik acetylenowy, procesy spawania | Poparzenia, pożar | Rękawice i fartuchy ognioodporne, osłony, gaśnice, szkolenia PPOŻ |
| Hałas przemysłowy | Prasy, zgrzewarki, urządzenia montażowe | Ubytek słuchu, zmęczenie | Ochronniki słuchu, pomiary hałasu, ograniczanie ekspozycji |
| Substancje i pyły metaliczne | Fosforobrąz, opary spawalnicze | Podrażnienia dróg oddechowych i skóry | Wentylacja miejscowa, maski/filtry, badania profilaktyczne |
| Obciążenia ergonomiczne | Praca stojąca, powtarzalne czynności | Bóle kręgosłupa, przeciążenia | Maty antyzmęczeniowe, przerwy regeneracyjne, ergonomia stanowiska |
Zobacz też:
Edukator ekologiczny, Edytor materiałów źródłowych, Egzaminator on-line, Egzaminator osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem, Ekolog, Ekonometryk, Ekonomista, Ekspedient pocztowy, Ekspedient stacji obsługi pojazdów, Ekspedient w punkcie usługowym, Ekspedient wypożyczalni, Ekspedytor, Ekspedytor sprzedaży wysyłkowej / internetowej, Ekspert w Urzędzie Patentowym RP, Eksploatator portu, Ekspozytor towarów (merchandiser), Elektroenergetyk elektrowni cieplnych, Elektroenergetyk elektrowni wodnych, Elektroenergetyk nastawni, Elektroenergetyk pomiarów i zabezpieczeń, Elektromechanik, Elektromechanik elektrycznych przyrządów pomiarowych, Elektromechanik pojazdów samochodowych, Elektromechanik sprzętu gospodarstwa domowego, Elektromechanik urządzeń chłodniczych, Elektromechanik urządzeń sterowania ruchem kolejowym, Elektromonter (elektryk) zakładowy, Elektromonter instalacji elektrycznych, Elektromonter linii kablowych, Elektromonter lotniczy, Elektromonter maszyn elektrycznych, Elektromonter maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego, Elektromonter maszyn i urządzeń górnictwa podziemnego, Elektromonter napowietrznych linii niskich i średnich napięć, Elektromonter napowietrznych linii wysokich i najwyższych napięć, Elektromonter okrętowy, Elektromonter pogotowia elektroenergetycznego, Elektromonter prefabrykowanych stacji transformatorowych, Elektromonter reklam świetlnych, Elektromonter rozdzielni i podstacji trakcyjnych, Elektromonter sieci trakcyjnej, Elektromonter taboru szynowego, Elektromonter telekomunikacyjnych urządzeń zasilających, Elektromonter transformatorów, Elektromonter układów pomiarowych i automatyki zabezpieczeniowej, Elektromonter urządzeń sygnalizacyjnych, Elektromonter/konserwator urządzeń dźwignicowych, Elektronik, Elektroradiolog, Elektryk, Elektryk budowlany, Epidemiolog, Etnograf, Ewaluator programów edukacji
