Kod zawodu ZUS: 432302.
Pasujące kody PKD dla działalności związanej z dyspozycją transportu obejmują:
- 49.20.Z – transport lądowy towarów;
- 49.31.Z – transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski;
- 52.21.Z – działalność usługowa wspomagająca transport lądowy;
- 52.29.C – działalność pozostałych agencji transportowych;
- 52.24.B – przeładunek towarów w portach śródlądowych.
Dyspozytor transportu samochodowego to specjalista odpowiedzialny za planowanie, nadzorowanie, koordynację i rozliczanie pracy kierowców oraz floty pojazdów w przedsiębiorstwie. Zawód wymaga świetnej organizacji, szybkiej reakcji na zdarzenia losowe i praktycznej znajomości branży, dzięki czemu bezpośrednio wpływa na płynność łańcucha dostaw i terminowość przewozów.
Czym zajmuje się dyspozytor transportu samochodowego?
Dyspozytor organizuje i koordynuje pracę kierowców oraz floty samochodowej, zapewniając płynność i terminowość przewozów. Przyjmuje zlecenia, układa harmonogramy zgodnie z przepisami, przekazuje dyspozycje kierowcom i monitoruje realizację tras w czasie rzeczywistym.
Przed wyjazdem weryfikuje komplet dokumentów i stan techniczny pojazdów, a w razie potrzeby sprawdza trzeźwość kierowcy. W sytuacjach awaryjnych (awaria, kolizja, utrudnienia drogowe) organizuje pomoc techniczną, podmianę pojazdu lub trasę alternatywną, aby zminimalizować opóźnienia.
W transporcie towarowym koncentruje się na optymalizacji tras, zarządzaniu czasem pracy kierowców i kontroli kosztów. W przewozach pasażerskich może przekazywać informacje o rozkładach jazdy. Dodatkowo prowadzi rozliczenia, dokumentację przewozową, kontroluje zużycie paliwa i płynów eksploatacyjnych oraz obsługuje reklamacje.
Główne zadania zawodowe
Do najważniejszych obowiązków dyspozytora należą:
- przyjmowanie zleceń transportowych,
- ustalanie harmonogramów przewozów,
- wydawanie dyspozycji przewozu kierowcom,
- planowanie i rozliczanie pracy kierowców oraz pojazdów,
- kontrolowanie kosztów jednostkowych kursów i zużycia paliwa,
- prowadzenie książki dyspozycyjnej oraz dokumentacji przewozowej,
- monitorowanie stanu technicznego pojazdów i zgłaszanie napraw,
- organizowanie stanowiska pracy zgodnie z BHP, PPOŻ., ochroną środowiska i ergonomią,
- komunikacja z kierowcami, klientami i innymi działami firmy (np. logistyką, magazynem),
- reagowanie na problemy operacyjne, takie jak opóźnienia czy awarie.
Wymagania i kwalifikacje
Kluczowe wymagania i kwalifikacje obejmują:
- wykształcenie średnie ogólne lub techniczne – preferowane profile logistyczne lub transportowe;
- prawo jazdy kat. B – ułatwia weryfikacje w terenie i pracę operacyjną;
- obsługę programów biurowych i systemów TMS/GPS – biegłość w narzędziach klasy ERP, planowaniu tras i monitoringu floty;
- znajomość języka obcego – w transporcie międzynarodowym co najmniej poziom średniozaawansowany;
- doświadczenie w logistyce, spedycji lub transporcie – mile widziane praktyki lub praca na podobnym stanowisku;
- znajomość przepisów transportowych – m.in. czasu pracy kierowców, parametrów pojazdów i topografii tras;
- dodatkowe uprawnienia – zawodowe prawo jazdy kat. C lub D, szkolenia specjalistyczne (np. ADR);
- umiejętności miękkie – bardzo dobra organizacja, komunikacja, odporność na stres i szybkie podejmowanie decyzji.
Typowy dzień pracy
Dzień dyspozytora zaczyna się wcześnie rano od analizy zleceń i dostępności floty, a następnie od planowania tras, koordynacji załadunków oraz stałej komunikacji z kierowcami. W ciągu dnia monitoruje statusy przewozów, reaguje na utrudnienia (korki, awarie) i aktualizuje dokumentację operacyjną.
Przykładowy harmonogram dnia w transporcie towarowym wygląda następująco:
| Godzina | Aktywność | Opis |
|---|---|---|
| 6:00 | Planowanie | Przygotowanie harmonogramu dnia i tras. |
| 8:00 | Koordynacja | Sprawdzanie statusów ładunków i pojazdów. |
| 10:00 | Komunikacja | Kontakty z kierowcami i klientami. |
| Cały dzień | Monitorowanie i reakcja | Rozwiązywanie problemów, aktualizacja dokumentacji. |
Praca często odbywa się w systemie zmianowym, z możliwością nadgodzin w szczytach sezonu.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Dyspozytor zwykle zaczyna od stanowisk juniorskich w firmach transportowych, stopniowo przejmując bardziej złożone projekty i trasy. Z czasem awansuje na starszego dyspozytora, koordynatora floty lub menedżera logistyki.
Rozwój wspierają kursy z logistyki, systemów GPS, prawa transportowego i zarządzania flotą. Dodatkowe certyfikaty (np. ADR dla towarów niebezpiecznych) zwiększają szanse na pracę w transporcie międzynarodowym i projektach wysokiego ryzyka.
Gdzie pracować – firmy i branże
Dyspozytorzy znajdują zatrudnienie w przedsiębiorstwach komunikacji samochodowej, firmach przewozowych i spedycyjnych. Branże obejmują transport towarowy (floty ciężarowe), pasażerski (autobusy miejskie/podmiejskie) oraz usługi wspomagające transport. Przykłady: firmy kurierskie, spedytorzy międzynarodowi, przedsiębiorstwa logistyczne, porty śródlądowe czy operatorzy flot dostawczych.
Zapotrzebowanie na specjalistów jest wysokie w dynamicznie rozwijającym się sektorze TSL (transport–spedycja–logistyka), zwłaszcza w handlu e-commerce i międzynarodowym obrocie towarami.
Zobacz też:
Dealer aktywów finansowych, Dekarz, Dekorator sklepów, Dekorator wnętrz, Dekorator wyrobów cukierniczych, Demograf, Demonstrator wyrobów, Detektyw prywatny, Diagnosta kolejowy, Diagnosta laboratoryjny, Diagnosta laboratoryjny – specjalista epidemiologii, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej cytomorfologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej hematologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej mikrobiologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej parazytologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej transfuzjologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia publicznego, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia środowiskowego, Diagnosta sieci preizolowanych, Diagnosta uprawniony do wykonywania badań technicznych pojazdów, Dietetyk, Docieracz-polerowacz, Dojarz, Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych (Doradca RID), Doradca do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, Doradca do spraw leasingu, Doradca do spraw odszkodowań, Doradca do spraw rynku nieruchomości, Doradca do spraw zasobów bibliotecznych, Doradca do spraw zatrudnienia, Doradca emerytalny, Doradca EURES, Doradca finansowy, Doradca inwestycyjny, Doradca klienta, Doradca personalny, Doradca podatkowy, Doradca rolniczy, Doradca zawodowy, Dorożkarz, Dostawca potraw, Dozorca, Dróżnik obchodowy, Dróżnik przejazdowy, Drukarz, Drukarz fleksograficzny, Drukarz offsetowy, Drukarz sitodrukowy, Drukarz tkanin, Drwal / pilarz drzew, Duchowny religii mojżeszowej, Duchowny religii muzułmańskiej, Duchowny wyznania ewangelickiego, Duchowny wyznania prawosławnego, Duchowny wyznania rzymskokatolickiego, Dydaktyk multimedialny, Dyrektor aresztu śledczego / zakładu karnego, Dyrektor departamentu, Dyrektor do spraw administracyjnych, Dyrektor do spraw badawczo-rozwojowych, Dyrektor do spraw energetyki, Dyrektor do spraw informatyki / informacji, Dyrektor do spraw personalnych, Dyrektor do spraw wdrożeń i rozwoju technologii, Dyrektor filharmonii/opery/operetki/orkiestry, Dyrektor finansowy, Dyrektor generalny, Dyrektor handlowy, Dyrektor logistyki, Dyrektor marketingu, Dyrektor operacyjny, Dyrektor ośrodka adopcyjnego, Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, Dyrektor produkcji, Dyrektor rozwoju biznesu, Dyrektor sprzedaży, Dyrektor szkoły, Dyrektor teatru, Dyrektor techniczny, Dyrektor wykonawczy, Dyrektor zakładu dla nieletnich, Dyrektor zespołu pieśni i tańca / chóru, Dyrygent, Dyspozytor lotniczy, Dyspozytor radiotaxi, Dyspozytor ruchu kolejowego, Dyspozytor ruchu metra, Dystrybutor ulotek, Dyżurny ruchu, Dyżurny ruchu i stacji metra, Dziekan, Dziennikarz, Dzienny opiekun małego dziecka, Dziewiarz, Dźwigowy (windziarz), Dżokej
