Drukarz fleksograficzny (kod zawodu ZUS: 732209) to specjalista realizujący procesy drukowania z użyciem fleksograficznych form wypukłych, obsługujący maszyny wielobarwne z farbami szybkoschnącymi na różnorodnych podłożach: tworzywach sztucznych, tekturze falistej, kartonie czy folii. Pasujące kody PKD to 18.11.Z (Drukowanie gazet) oraz 18.12.Z (Pozostałe drukowanie), obejmujące działalność drukarni fleksograficznych produkujących opakowania, etykiety i materiały reklamowe.
Zawód ten jest kluczowy w poligrafii, szczególnie w produkcji opakowań elastycznych, gdzie fleksografia wyróżnia się wysoką wydajnością i możliwością druku na nieregularnych powierzchniach. Poniżej znajduje się szczegółowy opis zawodu, oparty na klasyfikacji zawodów ZUS, programach kształcenia MEN oraz opisach branżowych.
Czym zajmuje się drukarz fleksograficzny?
Drukarz fleksograficzny przygotowuje fleksograficzne formy drukowe (fotopolimerowe, gumowe lub z tworzywa sztucznego) i obsługuje maszyny do druku na podłożach takich jak papier, tektura falista, karton, celofan, folia aluminiowa, folie polietylenowe czy pergamin. Technika wykorzystuje formy wypukłe, ciekłe farby szybkoschnące (często UV) oraz maszyny ze zwojami wąskimi, średnimi lub szerokimi, co umożliwia masową produkcję w wysokiej jakości.
Poniżej zebrano najczęstsze obszary zastosowań i materiały, na których pracuje drukarz:
- typowe podłoża: papier i karton, tektura falista, folie (PE/PP/PET) i folia aluminiowa, celofan i pergamin,
- najczęściej drukowane produkty: etykiety samoprzylepne, opakowania spożywcze i higieniczne, materiały reklamowe (POS), książki i prasa, karty plastikowe,
- rodzaje farb i utrwalania: farby na bazie wody i rozpuszczalników, lakiery, utrwalanie UV/LED-UV.
W praktyce drukarz nadzoruje cały cykl produkcyjny – od przygotowania materiałów po kontrolę jakości – dbając o precyzję kolorów, pasowanie, nasycenie oraz stabilność procesu. Dodatkowe zadania mogą obejmować współpracę przy tworzeniu koncepcji graficznych lub projektowaniu motywów opakowań.
Obowiązki drukarza fleksograficznego
Obowiązki są zdefiniowane w kwalifikacji PGF.01 (Realizacja procesów drukowania z użyciem fleksograficznych form drukowych) i obejmują:
- organizację stanowiska – przygotowanie procesu drukowania, w tym dobór i przygotowanie farb (barwa, lepkość, konsystencja) oraz ustawienie zespołu zwilżającego formę;
- dobór form i narzędzi – selekcję form drukowych, materiału podłoża, maszyny (zwoje wąskie/średnie/szerokie), wałków rastrowych, tulei i listew raklowych;
- obsługę urządzeń pomocniczych – przygotowanie urządzeń do wykonywania form, montaż cylindrów, zakładanie taśmy podłoża, napełnianie kałamarzy farbą;
- konfigurację i rozruch – ustawianie mechanizmów cięcia, regulację wałków podających farbę, próby i wstępne uruchomienie maszyny;
- prowadzenie druku i kontrolę jakości – wykonywanie odbitek próbnych, ocenę układu, barw i pokrycia, korekty kolorów i eliminację błędów;
- konserwację i utrzymanie ruchu – bieżące przeglądy maszyn, czyszczenie, obsługę sprzętu do odbitek wielobarwnych;
- rozwój i bezpieczeństwo – doskonalenie kompetencji (np. obsługa nowych maszyn), przestrzeganie zasad BHP, ergonomii, ochrony przeciwpożarowej i środowiska;
- dokumentację i zabezpieczenia – odczytywanie kart technicznych chemikaliów, rozpoznawanie i stosowanie zabezpieczeń maszyn (kopiory, procesory płyt, gilotyny).
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać drukarzem fleksograficznym, potrzebne są umiejętności techniczne, precyzja i wiedza z zakresu poligrafii. Podstawowe efekty kształcenia (z programu MEN PGF.01) to:
| Kategoria | Kluczowe umiejętności |
|---|---|
| Przygotowanie materiałów | Dobór parametrów naświetlania płyt fotopolimerowych, naświetlanie, mycie i suszenie form; ocena jakości form (rysy, zgniecenia). |
| Obsługa maszyn | Ustawianie parametrów zespołów drukujących oraz mechanizmów wprowadzania/odbierania; kalibracja naświetlarek i prooferów. |
| Kontrola jakości | Używanie mikroskopów poligraficznych i urządzeń inspekcyjnych; identyfikacja i klasyfikacja wad druku. |
| Bezpieczeństwo | Rozpoznawanie etykiet chemicznych i zabezpieczeń przeciwurazowych na maszynach. |
Wykształcenie i kursy – zawód dostępny po kwalifikacyjnym kursie zawodowym KKZ PGF.01, kończącym się egzaminem OKE i uzyskaniem świadectwa/dyplomu. Możliwe stanowiska: operator form drukowych, maszynista fleksograficzny lub pomocnik drukarza. Atutem jest doświadczenie z maszynami fleksograficznymi oraz znajomość oprogramowania poligraficznego.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Przykładowa ścieżka oraz możliwości rozwoju wyglądają następująco:
- początek kariery – pomocnik drukarza fleksograficznego → drukarz fleksograficzny (po KKZ i egzaminie OKE);
- rozwój poziomy i pionowy – technik procesów drukowania (kod 311935), mistrz drukarni, kierownik zmiany lub DTP-ista (z kompetencjami graficznymi);
- szkolenia – aktualizacja wiedzy o nowych maszynach i farbach UV/LED-UV, cyfrowych systemach inspekcji; kursy z ergonomii i BHP;
- perspektywy – wysokie zapotrzebowanie w automatyzującej się poligrafii, rozwój w kierunku zrównoważonego druku (ekologiczne farby i podłoża).
Firmy i branże zatrudniające drukarzy fleksograficznych
Zawód występuje głównie w drukarniach fleksograficznych (PKD 18.12.Z), które produkują między innymi:
- opakowania – dla żywności, higieny i chemii (folie, tektura falista, karton);
- etykiety i reklamy – etykiety samoprzylepne, materiały POS, owijki, banderole;
- inne – karty plastikowe, gazety (PKD 18.11.Z), folie stretch i laminaty.
Pracodawcy to drukarnie opakowaniowe (np. dla FMCG), firmy etykietowe oraz zakłady poligraficzne przy dużych koncernach (żywność, farmacja). Zatrudnienie możliwe jest zarówno w dużych zakładach z maszynami wielowstęgowymi, jak i w mniejszych, wyspecjalizowanych drukarniach.
Wynagrodzenie i warunki pracy
Warunki wymagają pracy zmianowej, w środowisku narażonym na hałas i zapach farb, z naciskiem na rygorystyczne BHP (wentylacja stanowisk, ochrona przy źródłach UV).
Wynagrodzenia zależą od doświadczenia i wielkości zakładu – dane rynkowe wskazują 4–7 tys. zł brutto na start, z wyższymi stawkami dla doświadczonych maszynistów. Rynek pracy jest stabilny dzięki e‑commerce i rosnącemu znaczeniu opakowań.
Zawód drukarza fleksograficznego łączy tradycję poligrafii z nowoczesną automatyzacją, oferując stabilne zatrudnienie w dynamicznie rozwijającej się branży opakowaniowej.
Zobacz też:
Dealer aktywów finansowych, Dekarz, Dekorator sklepów, Dekorator wnętrz, Dekorator wyrobów cukierniczych, Demograf, Demonstrator wyrobów, Detektyw prywatny, Diagnosta kolejowy, Diagnosta laboratoryjny, Diagnosta laboratoryjny – specjalista epidemiologii, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej cytomorfologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej hematologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej mikrobiologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej parazytologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej transfuzjologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia publicznego, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia środowiskowego, Diagnosta sieci preizolowanych, Diagnosta uprawniony do wykonywania badań technicznych pojazdów, Dietetyk, Docieracz-polerowacz, Dojarz, Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych (Doradca RID), Doradca do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, Doradca do spraw leasingu, Doradca do spraw odszkodowań, Doradca do spraw rynku nieruchomości, Doradca do spraw zasobów bibliotecznych, Doradca do spraw zatrudnienia, Doradca emerytalny, Doradca EURES, Doradca finansowy, Doradca inwestycyjny, Doradca klienta, Doradca personalny, Doradca podatkowy, Doradca rolniczy, Doradca zawodowy, Dorożkarz, Dostawca potraw, Dozorca, Dróżnik obchodowy, Dróżnik przejazdowy, Drukarz, Drukarz offsetowy, Drukarz sitodrukowy, Drukarz tkanin, Drwal / pilarz drzew, Duchowny religii mojżeszowej, Duchowny religii muzułmańskiej, Duchowny wyznania ewangelickiego, Duchowny wyznania prawosławnego, Duchowny wyznania rzymskokatolickiego, Dydaktyk multimedialny, Dyrektor aresztu śledczego / zakładu karnego, Dyrektor departamentu, Dyrektor do spraw administracyjnych, Dyrektor do spraw badawczo-rozwojowych, Dyrektor do spraw energetyki, Dyrektor do spraw informatyki / informacji, Dyrektor do spraw personalnych, Dyrektor do spraw wdrożeń i rozwoju technologii, Dyrektor filharmonii/opery/operetki/orkiestry, Dyrektor finansowy, Dyrektor generalny, Dyrektor handlowy, Dyrektor logistyki, Dyrektor marketingu, Dyrektor operacyjny, Dyrektor ośrodka adopcyjnego, Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, Dyrektor produkcji, Dyrektor rozwoju biznesu, Dyrektor sprzedaży, Dyrektor szkoły, Dyrektor teatru, Dyrektor techniczny, Dyrektor wykonawczy, Dyrektor zakładu dla nieletnich, Dyrektor zespołu pieśni i tańca / chóru, Dyrygent, Dyspozytor lotniczy, Dyspozytor radiotaxi, Dyspozytor ruchu kolejowego, Dyspozytor ruchu metra, Dyspozytor transportu samochodowego, Dystrybutor ulotek, Dyżurny ruchu, Dyżurny ruchu i stacji metra, Dziekan, Dziennikarz, Dzienny opiekun małego dziecka, Dziewiarz, Dźwigowy (windziarz), Dżokej
